Geçen hafta Güney Afrika Cumhurbaşkanı Jakon Zuma üst düzey bir heyet başkanlığında Tahran’a geldi ve İranlı üst düzey yetkililerle görüştü

Güney Afrika Cumhurbaşkanı Zuma’nın Tahran ziyaretinin ilk gününde iki ülke arasında 8 işbirliği belgesi imzalandı. Söz konusu işbirliği belgeleri ortak yatırım çalışma grubunun kurulması, tarım alanında işbirliği, su kaynakları, sigorta, para aklama ile mücadelede bilgi alış verişi, petrol sanayii araştırmaları, kültür ve sanat gibi alanlarda imzalandı.

Zuma daha sonra da İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei ile görüştü.

İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei, Tahran’ı ziyaret eden Güney Afrika Cumhurbaşkanı Jakob Zuma’yı kabulünde, bağımsız ülkelerin birbirine yakınlaşmaları ve küresel istikbarın sabotajlarına karşı işbirliğini geliştirmeleri gerektiğini belirtti.

Ayetullah Hamanei, İran ve Güney Afrika arasındaki siyasi işbirliği çok iyi ve etkili olduğunu, ancak iktisadi ve ticari ilişkilerin de kapasitelere uygun olarak gelişmesi gerektiğini vurguladı.

Görüşmede Zuma da bağımsız devletlerin işbirliği zaruretine vurgu yaparak, bazı güçlerin bağımsız ülkelerin işbirliğini engellemeye çalıştığını, ancak birlik ve beraberlikle bu tür sorunların üstesinden gelebileceklerini kaydetti.

Cumhurbaşkanı Ruhani, Tahran’ı ziyaret eden Güney Afrika Cumhurbaşkanı Jakob Zuma ile ortak basın toplantısında iki ülkenin ilişkilerini önemli niteledi.

Bölgede yaşanan hassas şartlara temas eden Ruhani, terör ve şiddetle mücadele ve bu konuların bölge ve dünyayı tehdit etmesi ve yine Afrika kıtasının terörle mücadele sorunu yüzünden iki ülkenin siyasi ve istihbarat alanlarında işbirliği bu mücadelede etkili olabileceğini vurguladı.

Ruhani ayrıca Zuma ile görüşmesinde, Yemen ve Suriye ve Irak gibi bölge ülkelerinde cari krizlerin siyasi yollardan çözümlenebileceği konusunda hemfikir olduklarını anladığını kaydetti.

Güney Afrika Cumhurbaşkanı Zuma da Ruhani ile ortak basın toplantısında yaptığı açıklamada, İran ta baştan Apartheid ile mücadelenin en ön saflarında yer alan ve Güney Afrika milleti ile dayanışmasını ilan ederek Apartheid rejimle ilişkisini kesen bir devlet olduğunu belirtti.

Zuma, İran İslam inkılabı onlara tüm sorunlara rağmen kurtuluşun mümkün oludğunu öğrettiğini kaydetti.

İran ve 5+1 arasında imzalanan nükleer anlaşmadan duydukları memnuniyeti dile getiren Zuma, barışçıl nükleer enerjiden yararlanmak, İran’ın hakkı olduğunu vurguladı.

Öte yandan İran ekonomi ve maliye Bakanı Ali Tayyibnia da Güney Afrika ekonomi ve hazine Bakanı İbrahim Patel’le görüşmesinde iki ülke Ortadoğu ve Güney Afrika bölgesinin iki büyük ve iki güçlü devleti olduğunu ve iktisadi işbirliği için büyük kapasitelerden yararlandıklarını belirtti.

Uzmanlar İran’ın Batı Asya bölgesindeki konumu ve Güney Afrika’nın kara kıtanın güneyindeki konumu arasındaki benzerliklere işaretle her iki ülke için karşılıklı bölgelerinin piyasalarına ulaşma yönünde uygun fırsata sahip olduğunu belirtiyor.

Güney Afrika medyası Zuma’nın ziyaretini İran ile iki tarafın kazançlı çıkacağı iktisadi ortaklık şeklinde değerlendirerek, Zuma’nın ülkesinin İran ile iktisadi ortaklıkta güvenilir bir ülke nitelediğini ve bu işbirliğinden her iki tarafın kazançlı çıkacağını kaydetti.

Zuma geçen hafta Tahran’da düzenlenen ticari zirvede de İran ve Güney Afrika’nın ortak ticari konseyinin kurulmasını olumlu karşıladı ve bu konseyin iki ülke arasındaki iktisadi ilişkilere katkı sağlayacağını belirtti.

Geçen hafta İran petrol Bakanı Bijen Namdar Zengene, petrol piyasalarını istikrara kavuşturacak her türlü uygulamayı desteklediklerini açıkladı.

Bültenimize bu konu ile ilgili hazırladığımız raporumuzla devam ediyoruz.

Petrol Bakanı Zengene geçen hafta OPEC üyesi olan ülkelerin OPEC üyesi olmayan ülkelerle Katar’ın başkenti Doha’da düzenledikleri zirveyi iyi bir adım niteledi. Bakan Zengene, oturumun hiç bir getirisi olmadığı halde, OPEC üyesi olan ülkelerin şartları değiştirmek için bir şeyler yapmaları gerektiğini benimsemeleri de çok olumlu bir gelişme olduğunu vurguladı.

Bakan Zengene, Doha oturumundan sonra petrol fiyatları düşmediğini, çünkü üreticilerin ve tüketicilerin talebi küresel ekonominin yararı için fiyatların artmasından yana olduğunu ifade etti.

Geçen hafta OPEC üyesi olan ve olmayan 18 ülke Doha’da bir araya gelerek petrol üretim seviyesini Ekim 2016’ya kadar Ocak ayınında üretilen seviyede tutmaya çalıştı, ancak müzakereleri sonuca ulaşamadı.

Aslında Doha zirvesinin başarısızlığının sebebi, Arabistan ve müttefiklerinin İran’ın da bu plana katılması yönünde ısrar etmesiydi. Suud rejimi bu plandan İran’a baskı uygulama yönünde yararlanmaya çalıştı.

Bundan bir kaç ay önce Arabistan yönetimi Katar, Rusya ve venezüella’yı da yanına alarak üretim tavanını dondurma yönünde bir öneriyi gündeme getirdi. Oysa Arabistan’ın kendisi bizzat OPEC’in bu ülke için belirlediği tavanı 1.5 milyon varil aşarak günde 10.5 milyon varil ham petro üretiyor.

İran bundan önce de defalarca günlük üretimini en az 4 milyon varile ulaştırıncaya dek petrol fiyatlarını sabit tutmaya yönelik hiç bir plana katılmayacağını açıkladı. Nitekim petrol Bakanı Zengene de İran yaptırımlardan önceki üretimi seviyesini yakalamakta kararlı ollduğunu açıkladı.

Bu arada İran’ın petrol anlaşmalarını gözden geçirme komisyonu Başkanı Mehdi Hüseyni de Haziran veya Temmuz 2016’da petrol ve doğalgaz sahalarını geliştirme projeleri için ihale açacaklarını duyurdu.

Hüseyni geçen hafta uluslararası petrol firmalarına yaptığı çağrıda muhtemel projelere talip olduklarının İran yönetimine bildirmelerini istedi. Hüseyni İran’ın bazı petrol ve doğalgaz sahaları Haziran veya Temmuz ayında ihaleye açılacağını bu sahaların çok büyük sahalar olduğunu ve bazıları da komşu ülkelerle ortak sahalar olduğunu kaydetti.

İran iki yıl önceden beri anlaşmaları için yeni bir model geliştiriyor ve buna göre de petrol ve doğalgaz sahalarını geliştirmek istiyor.

Invest Armenia, Ermeni üreticilerin ve işverenlerin kurduğu derneğin ilk kez Erivan’da ve İran, Ermenistan ve Avrasya iktisadi birliği AİB arasında işbirliğini geliştirmek amacıyla düzenlediği oturumun adıdır. Şimdi konu ile ilgili raporumuzu dinleyelim.

Erivan’da Ermenistan ekonomi bakanıArtsevik Minasian’ın katılımı ile düzenlenen Invest Armenia başlıklı oturumda konuşmacılar bir yandan İran ve Ermenistan ve öbür yandan AİB ile iktisadi işbirliğini geliştirme yolları üzerinde durdular.

Ermenistan ekonomi Bakanı Minasian, Cuma günü düzenlenen oturumda yaptığı konuşmada, Erivan yönetimi İran’dan Ermenistan’da yatırım yapmasını ve böylece ülkesi bölgede sermaye cezbetme merkezine dönüşmesini istediğini belirtti. Bakan Minasian, Ermenistan Avrupa teknolojileri ve İran sermayesi ile Ermenistan’da büyük ortak firmalar kurmak için zemin oluşturmak istediğini kaydetti. Ermeni Bakan ayrıca Ermenistan’ın AİB’ine üyeliği İranlı ve Ermeni üreticilerin ve ihracatçıların işbirliği için iyi bir zemen hazırladığını vurguladı.

Ermenistan geçen sene AİB’ine üye oldu. Bu birlikte Rusya, beyaz Rusya, Kazakistan ve Ermenistan yer alıyor ve eski sovyetler birliğinden bağımsızlığını kazanan cumhuriyetlerin arasında ticaret işini kolaylaştırmak istiyor.

Ermenistan ekonomi Bakanı Minasian’ın anlattığına göre hali hazırda IT alanında faaliyet yürüten beş Ermeni firma İran piyasasına girmeyi başardı. İran ve Ermenistan aslında çeşitli alanlarda işbirliği yapıyor. En son Kuzey Güney koridoruna paralel olarak elektrik koridoru kurulması yol haritası İran, Rusya, Ermenistan ve Gürcistan arasında imzalandı.

İran’ın Ermenistan üzerinden Karadeniz’e bağlayan Kuzey Güney koridorunun 2020 yılında hizmete girmesi bekleniyor. Bu doğrultunda Ermenistan da gümrük tarifelerini düşürmek ve Ermeni ürünlerin uygun şartlarla İran’a transit edilmesini önermekle İran ile işbirliğini geliştirmek istiyor. Bu çerçevede iki ülke arasında işbirliğini geliştirme zemini de hazırlandığı anlaşılıyor. Invest Armenia oturumu da bu yönde atılan ilk adımlardan birini oluşturuyor.

Geçen hafta Tahran bir çok ülkeden iktisadi heyetleri ağırladı. Geçen hafta Makedonya Dışişleri Bakanı Nikola Poposki ve Uruguay Cumhurbaşkanı yardımcısı Sendik ve Avusturya’dan bir heyet Tahran’ı ziyaret etti ve İranlı yetkililerle iktisadi ilişkileri ve ortak yatırımları görüştü.

Makedonya Dışişleri Bakanı Cumhurbaşkanı Ruhani ile görüşmesinde Üsküp yönetimi İran ile tüm alanlarda ilişkilerini hızla geliştirmek mistediğini belirtti.

Geçen hafta Uruguay Cumhurbaşkanı Raol Sendik de Tahran’da İranlı üzt düzey yetkililerle görüştü. Cumhurbaşkanı birinci yardımcısı İshak Cihangiri, Sendik ile görüşmesinde iki ülke arasında doğrudan ticaret yapılmasına vurgu yaptı. İran ve Uruguay ilişkilerinin gelişmesini önemli niteleyen Cihangiri, bankacılık ve mali sektörlerin arasında işbirliği anlaşmalarının bir an önce imzalanmasına vurgu yaptı.

İran ve Uruguay petrol ve petro kimya alanlarında da işbirliği yapıyor.

 Geçen hafta Avusturya’dan gelen ticari ve iktisadi heyet de İranlı yetkililerle görüşmelerinde ikili ticaretin gelişmesini istedi.

Aşağı Avusturya’nın ekonomi Bakanı bayan Bohoslav gazetecilere yaptığı açıklamada, beraberindeki ticari heyetin İran’ın çeşitli bölgeleriyle ticari ve iktisadi işbirliği yapmak istediğini ve bu çerçevede ilkin İran’ın Merkezi eyaletinin merkezi Arak kentini ziyaret ettiklerini belirtti. Avusturyalı Bakan ayrıca ülkesinden 40 kadar yönetici ve işadamı İran’ın sanayi, tarım ve turizm sektörlerinin kapasitelerini incelemek için gönüllü olduğunu ifade etti. Ekonomi Bakanı Bohoslav ülkesinin yenilenebilir enerjiler, ulaştırma, ambalaj, petrol, doğalgaz ve petro kimya sektörlerinde değerli hizmetler sunabileceğini vurguladı.

İran’ın Merkezi eyaleti üç bin işletmesi ile beraber yatırım için elverişli olmanın yanında Avusturya’ya bir çok ürünü ihraç edebilecek kapasitededir.

Geçen hafta viyana ticaret odası başkanvekili Cristian Mozer de İran ve Avusturya iktisadi oturumunda yaptığı açıklamada, İran ekonomik açıdan çok hareketlendiğini ve ülkesi İranlı firmalar ve özel sektörü ile işbirliğini çeşitli alanlarda geliştirmek istediğini vurguladı. 015