İran’da ekonomik gelişmeler
Bugün yine İran’ın geçen haftaki en önemli ekonomik gelişmelerini aktarmaya çalışacağız.
Geçen hafta İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei işçi günü arifesinde kabul ettiği binlerce işçi ile görüşmesinde Amerika’nın İran milletine yönelik husumetini sürdürdüğünü belirterek ve Amerikalıları asla güvenilmez olduklarını vurgulayarak Amerikalı yetkilileri İran’a dayattıkları türlü yaptırımların üzerinde ısrarla İranofobiyi körüklediklerini ve pratikte İran ile başka ülkelerin iktisadi teamülleri yolunda engel çıkardıklarını kaydetti.
Bültenimizi İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei’nin beyanatından derlediğimiz raporumuzla açıyoruz.
İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei işçilerle görüşmesinde İslam dini açısından işsizlik, tembellik ve boşuna zaman harcamanın anti değer sayıldığını belirterek çeşitli alanlarda çalışan insanların yaptıkları işin kalitesini yükseltmekten başka o işin hakkını da vermeleri ve kendilerini o işe adamaları gerektiğini belirtti.
İşçi kesimine İslam inkılabı ve İslami nizama bağlılıkları ve basiretleri yüzünden samimi bir şekilde teşekkür etmekm istediğini belirten İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei işçilerin direniş ekonomisiyle ilgili politikaların uygulanmasında rolünü ve payını vurguladı ve işçilerin bu alanda en önemli sorumlulukları, işi doğru, kaliteli ve sağlam bir şekilde yerine getirmek olduğunu ifade etti.
İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei İranlı işçinin ürününü yaygınlaştırmak, iş ortamının sağlığını korumak ve üretim bedelinde işçi maaşının payını arttırmak işçilerin yaptığı işin kalitesinde etkili olan diğer etkenler olduğunu belirterek, bu etkenlerin tümü için doğru yöntemleri izlemek ve ayrıca başka ülkelerin deneyimlerinden yararlanmak sureti ile uygun planlama yapılabileceğini, böylece he işçilerin yaptığı işin kalitesi yükseltilebileceğini, hem işverenler zarar görmeyeceğini belirtti.
Yerli üretimin önemine ve değerine vurgu yapan Ayetullah Hamanei, yerli üretim kutsal bir iş olarak tanıması gerektiğini ve desteklenmesi de milli bir görev olarak telakki edilmesi gerektiğini kaydetti.
Ayetullah Hamanei, içeride üretilen ürünlerin ithali kesinlikle yasak olduğunu belirterek, İran dünya ile teamülde bulunduğunu, ancak içeride üretilen bir ürün varken, benzerini yurt dışından ithal etmek ve satmanın anti değer olarak telakki edilmesi gerektiğini vurguladı.
Geçen hafta Cumhurbaşkanı Ruhani de işçi günü dolaysıyla Mapna sanayi grubu tesislerini ve işçilerini ziyaret etti. Ruhani burada yaptığı açıklamada, bugün Bercam nükleer anlaşması sayesinde büyük gemilerin komşu ülkelerin limanlarına yanaşması ve getirdikleri ürünlerin teknelerle İran’a getirilmesi ve her konteynır için İran milletinin cebinden 700 dolar daha fazla ödenmesi yerine bu gemiler şimdi doğrudan İran limanlarına yanaştığını belirtti.
Bercam nükleer anlaşmasının yürürlüğe girmesinden sonra yabancı sermayenin yolu da açıldığını belirten Cumhurbaşkanı Ruhani, İranlı diplomatların çabaları sayesinde İran milletinin önündeki büyük bir engel kaldırıldığını, anlaşma İran milletinin yücelme yolunu açtığını, ancak üretim ve iş, sermayesiz ve teknolojisiz mümkün olmadığını ifade etti.
Tahran geçen gün Güney Kore Cumhurbaşkanı bayan Park Geun Hye’yi ağırladı. Güney Kore cumhurbaşkanına Tahran ziyaretinde bir kaç bakanla beraber Güney Kore’nin büyük firmaları vle sanayi sektörünün önde gelen yetkilileri ve işadamlarından oluşan 236 kişilik bir heyet ve ayrıca 115 gazeteci ve medya mensubu eşlik etti.
Güney kore ve İran Cumhurbaşkanı’nın katıldığı törende ise iki ülke yetkilileri 18 işbirliği belgesi imzaladı. Yine bu ziyaret sırasında 8 milyar avro değerinde bankacılık anlaşması ve 5 milyar avro değerinde ihracat sigortası anlaşmazı iki taraf arasında imzalandı.
Deniz taşımacılığı, altyapı projelerinde işbirliği, elektrik enerjisi sanayii ve yeni enerji sanayii geliştirme alanında işbirliği, petrol, doğalgaz ve Güney Kore Eximbank’ı ile işbirliği protokolleri, Güney Kore liderinin Tahran ziyareti sırasında imzalanan bazı belgelerdi. İsfahan – Meşhed demiryolu projesi, Bahtiyari eyaletinde hidro elektrik santrali ve Çabahar çelik fabrikası projesi de imzalanan belgelerin arasında yer alan diğer bazı belgelerdi.
Güney Kore Cumhurbaşkanı bayan Hye, Tahran ziyareti sırasında İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei ile de bir görüşme gerçekleştirdi.
Ayetullah Hamanei Güney Kore Cumhurbaşkanı bayan Hye’yi kabulünde iki ülke arasındaki işbirliği anlaşmaları yabancıların ve yaptırımların olumsuz etkilerinden korunacak şekilde imzalanması gerektiğini, çünkü İran ve Güney Kore gibi ülkelerin ilişkileri Amerika’nın iradesinden etkilenmesi şayeste olmadığını ifade etti.
Ayetullah Hamanei İran ve Güney Kore ilişkileri Amerika’nın yaptırımları ve garez-kar tutumunu ve nüfuzundan etkilenmemesi gerektiğini, iki ülkenin ilişkileri sürekli, kalıcı, güçlü ve samimi olması gerektiğini vurguladı.
Görüşmede bayan Hye de İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei’nin İran’ın iktisadi kalkınmasıyla ilgili görüşlerine işaretle, rehber Hamanei’nin İran’ın iktisadi büyümesi ve kalkınması üzerindeki vurguları İran için çok iyi bir gelecek inşa edeceğine inandığını, Güney Kore de İran ile çeşitli alanlarda işbirliğini geliştirmeye hazır olduğunu ifade etti.
Geçen hafta ayrıca İran yol ve kentleşme Bakanı Abbas Ahundi, Güney Koreli mevkidaşı Kang Ho-in ile demiryolları ve havayolları alanlarında üç işbirliği protokolü imzaladı. Buna göre İran ve Güney Kore demiryolları, ulaştırma yönetimi, akıllı ulaştırma yönetim sistemleri, havayolları taşımacılığı ve diğer ilgili alanlarda işbirliğini geliştiriyor.
Bu çerçevede ayrıca Güney Kore’den uzman bir heyetin bu alanlarda işbirliği zeminini incelemek üzere İran’ı ziyaret edeceği açıklandı.
İran petrol Bakanı Bijen Namdar Zengene de Güney Koreli Bakan Ho-in ile görüştükten sonra gazetecilere yaptığı açıklamada, Güney kore İran’dan petrol ve petrol ürünleri alımını günde 100 bin varilden 400 bin varile arttırdığını, ancak Güney Kore ile bankacılık alanında işbirliğinde hala sorun yaşadıklarını belirtti. Bakan Zengene, Güney Koreli bankaların ve ihracat sigortası yapan firmaların İran’da faaliyet yürütecek Güney Koreli firmalara finans desteği sağlamakta işbirliği yapmaları gerektiğini vurguladı.
Petrol Bakan Zengene gazetecilere yaptığı açıklamanın devamında direniş ekonomisi politikalarının uygulanması yolunda yabancı tarafların desteğinden yararlanma konusunda da, direniş ekonomisinin iç ve dış eğilim olmak üzere iki eğilimi söz konusu olduğunu, dış eğilimi, iç eğilim güçlenmek kaydıyla dış dünya ile teamülden ibaret olduğunu ifade etti.
Buna göre İran’ın yeni piyasasına girmenin bazı özel şartları bulunuyor ve İran’da proje yapmak isteyen ülkeler yapacakları projelerin üzerinde yatırım yapmayı da üstlenmeleri gerekiyor.
İran ve Güney Kore arasındaki ikili ticaret hacmi Amerika ve Batı’nın dayattığı tek yanlı yaptırımların başlamasından sonra 2011 yılında 10 milyar dolar seviyesine geriledi ve yaptırımların artması ve ağırlaşması ile beraber iki ülke arasındaki ticaret hacmi 6.1 milyar dolar seviyesine düştü.
Güney Kore Cumhurbaşkanı İranlı yetkililerle görüşmek ve İran ticaret odasında düzenlenen oturuma katılmak ve 12 işbirliği belgesini imzalamanın ardından Salı günü Tahran’da ayrıldı ve ülkesine döndü.
Geçen hafta İstanbul sanayi odası İSO Başkanı Erdal Bahçivan da Tahran’ı ziyaret ederek İran’ın önde gelen iktisadi ve ticari yetkilileriyle görüştü. Sanayi, maden ve ticaret Bakanı Muhammed Rıza Nimetzade geçen hafta Bahçivan’la görüşmesinde İran ve Türkiye arasındaki uzun vadeli stratejik işbirliği büyük bir ciddiyetle sürdürülmesi gerektiğini belirterek, bankacılık ilişkileri ve iki ülkenin taşımacılık, gümrük ve yatırımları geliştirme alanındaki işbirliği de hızla gelişmesi gerektiğini vurguladı.
İstanbul sanayi odası Başkanı Bahçivan da Tahran’da gerçekleştirdiği görüşmelerde iki ülke arasındaki işbirliğinin derinleşerek gelişmesine vurgu yaptı. Bahçivan, İran ve Türkiye birbirini tamamlayan iki ülke olduğunu ve stratejik işbirliği ile uygun hedeflerine ulaşabileceklerini kaydetti.
Bilindiği üzere İran Türkiye karma ekonomi komisyonu yaklaşık bir an önce Ankara’da ve İran İBT Bakanı Mahmut Vaizi ve Türkiye Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz’ın eşbaşkanlığında bir oturum düzenledi. Öte yandan Cumhurbaşkanı Ruhani’nin geçenlerde Türkiye’ye yaptığı ziyareti sırasında iki ülke yetkilileri arasında bazı işbirliği belgeleri imzalandı.
Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan yaptığı açıklamada, İran ve Türkiye birbirini her açıdan tamamladığını ve uluslararası şartları doğru okumak ve yaptırımların kaldırılmasından doğan yeni fırsatları değerlendirmek sureti ile ilişkilerini daha da geliştirebileceklerini ifade etti.
İran ve Türkiye çeşitli ticari ve iktisadi ve transit alanlarında işbirliği için önemli kapasitelere sahiptir ve İran da Türkiye’nin enerji ihtiyacını karşılayabilecek güce sahiptir ve buna göre iki ülkenin çeşitli alanlarda ortak yatırım yaparak işbirliğini geliştirmeleri de mümkündür.
Nitekim iki ülkenin üst düzey yetkilileri de sürekli ikili ticaret hacmini 30 milyar dolar seviyesine ulaştırmaya vurgu yapıyor. 015