İran ve Türkmenistan EKO ve diğer uluslararası kurum ve kuruluşlarda ortak çıkarları temelinde işbirliğini geliştiriyor.

Bu konu Türkmenistan Dışişleri Bakanı Reşid Meredov’un geçen hafta Tahran’a yaptığı ziyareti sırasında İranlı yetkililerle görüşmesinde vurgulandı.

Bültenimizi Türkmen Bakan Meredov’un ziyareti ve temasları ile ilgili hazırladığımız raporumuzla açıyoruz.

Cumhurbaşkanı Dr. Hasan Ruhani, Tahran’da kabul ettiği Türkmenistan Dışişleri Bakanı Reşid Meredov’la görüşmesinde, İran ve Türkmenistan çok başarılı bir işbirliği süreci yaşadığını ve bundan böylece de iki milletin çıkarları doğrultusunda ikili ve bölgesel işbirliğini geliştirmeleri gerektiğini belirtti.

Geçen Cumartesi günü gerçekleşen görüşmede Cumhurbaşkanı Ruhani, ikili ilişkileri tüm alanlarda geliştirmek için Hazar denizinin kapasitelerinden de doğru biçimde yararlanmak gerektiğini belirterek, İran ve Türkmenistan demiryollarının birleşmesi ve buradan orta Asya ve hatta Doğu Asya bölgesine kadar uzanması, Tahran ve Aşkabat arasında stratejik ilişkilerin zeminini oluşturduğunu vurguladı.

İran ve Türkmenistan 1991 Türkmenistan ve diğer orta Asya cumhuriyetleri eski sovyetler birliği dağılmasının ardından kazandıkları bağımsızlıklarıyla beraber ikili ilişkileri geliştirme yönünde büyük adımlar attı. İki ülkenin çok yönlü ilişki platformunda işbirliğini geliştirmesi, Sarahs – Tecen demiryollarının birleştirilmesi, ortak baraj inşaatı gibi çeşitli altyapı projelerini hayata geçirmesi ve özellikle Hazar denizi bölgesinde işbirliğini arttırması, iki komşu ülkenin ikili ve çok yönlü bölgesel ilişkilerini geliştirdiklerinin işaretidir.

Türkmenistan Dışişleri Bakanı Meredov Tahran temaslarının devamında görüştüğü İran Yol ve Kentleşme Bakanı Abbas Ahundi ile İran – Türkmenistan – Kazakistan ortak demiryolu üzerinde son transit faaliyetlerini ve yine Sarahs – Sahars köprüsü ve karayolları taşımacılığı ile transit faaliyetlerinin arttırılması gibi konuları masaya yatırdı.

İran ve Türkmenistan arasında ticari ve iktisadi ilişkilerin gelişmesinde duydukları memnuniyeti dile getiren Bakan Meredov, İran ve Türkmenistan arasında transit faaliyetinin artması hakkında da geçen sene iki ülkenin cumhurbaşkanları Aşkabat’ta bir araya gelerlek iki ülke arasında demiryolu üzerinden taşınan yükün yılda 6 milyondan gelecek on yıllık süre içerisinde 60 milyon tona yükselmesi üzerinde mutabakata vardıklarını kaydetti.

İran devlet demiryolları firması Başkanı Muhsin Purseyyid Ağai de Türkmenistan Dışişleri Bakanı Reşid Meredov’la görüşmesinde iki ülke arasında demiryolları üzerinden transit faaliyetleri hakkında bir rapor sunarak, İran ve Türkmenistan arasındaki bu faaliyet çok iyi geliştiğini ifade etti.

Ağai, bu yıl İran ve Türkmenistan arasında taşınacak yükün üç milyon tona ulaşacağını vurguladı.

Tahran ve Aşkabat son dönemde çok başarılı işbirliği yürütüyor ve her iki ülkenin üst düzey yetkilileri bu işbirliğinin iki milletin çıkarları doğrultusunda artmasını istiyor.

Şimdi İpekyolu demiryolu üzerinde sefer süresinin azalmasıyla ilgili kısa bir raporu dinleyelim.

İpekyolu demiryolu adlı proje çerçevesinde ilk tren 14 günlük bir yolu katederek Çin’in doğusunda Je Jian eyaletinden Tahran’a ulaştı. Bu tren 10400 km yol katederek Kazakistan ve Türkmenistan topraklarından geçtikten sonra Tahran’a ulaştı.

Bu arada İran devlet demiryolları heyeti ile Yee Wu kentinden gelen bir heyet ve Çin Dışişleri Bakanlığı temsilcisi Tahran’da bir araya gelerek Yee Wu kentinden yola çıkacak yük treninin Çin’in doğusundan Tahran’a kadar katedeceği güzergahı ve süresini ele aldı.

İran devlet demiryolları Başkan yardımcısı Hüseyin Aşuri oturumda bu seferin düzenli olması gerektiğine vurgu yaparak İran devlet demiryolları bu seferin süresinin 14 günden 12 güne indirilmesi için hazır olduğunu, bu trenin faaliyete başlamasıyla birlikte yakın gelecekte transit yükün hacmi de artacağını vurguladı.

Geçen hafta Tahran, petrol ve doğalgaz ve petro kimya ve rafineri alanında faaliyet yürüten ve 21. Uluslararası petrol, doğalgaz, rafineri ve petro kimya fuarına katılan çeşitli ülkelerden heyetleri ağırladı.

21. Uluslararası petrol, doğalgaz, rafineri ve petro kimya fuarı İran ve dünyanın 38 ülkesinden 1900 firmanın katılımı ile Tahran’da açılış yaptı.

İran petrol Bakanı Bijen Namdar Zengene, geçen Cumartesi günü İran petrol sektörü çalışanları ve yetkilileri ile düzenlediği oturumda yaptırımlardan sonra oluşan yeni şartlara ve yabancı firmalarla ilişkilerin gelişmesine işaretle, İranlı yedek parça üreticileri yaptırımlardan sonraki dönemde İran petrol sektörünün ihtiyaç duyduğu yedek parçaları yabancı firmalarla işbirliği çerçevesinde üreteceklerini ve ürünlerini ayrıca bölge ülkelerine de ihraç edeceklerini ve böylece İran bu tür ürünlerin bölgedeki ihracatçı ülkesi olacağını kaydetti.

Petrol Bakanı Bijen Namdar Zengene, petrol sektörüyle ilgili yasama, elzemler ve çözüm yolları başlıklı oturumda yaptığı konuşmada, İran petrol üretimini ve ihracatını yaptırımlardan sonraki dönemde iki kata çıkarmakta kararlı olduğunu belirtti.

Bakan Zengene, şimdiki şartlarda ham petrol üretimini günde bir milyon varilden iki milyon varile yükselttiklerini, ihracat alanında da yapılan çalışmalarla petrol ve doğalgaz yan ürünlerinde günde toplam 2.4 milyon varil gibi önemli bir rakamı yakaladıklarını ifade etti.

Bakan Zengene, mevcut şartlarda en önemli öncelikleri petrol, doğalgaz ve petro kimya alanlarında projeleri hayata geçirmek olduğunu vurguladı.

İran’ın petro kimya ürünlerinin değeri yılda yaklaşık 20 milyar dolar değerindedir. İran önümüzdeki beş yılda bu rakamı iki kata çıkarmayı amaçlıyor.

21. Uluslararası petrol, doğalgaz, rafineri ve petro kimya fuarı İranlı ve yabancı firmaların İran’ın petrol sektöründe uygulamak istediği programlar ve projelerle tanışma fırsatını yarattı.

İran petrol araştırma merkezi şimdiye kadar İngiltere, Hollanda, Almanya, Avusturya, Kazakistan, Çin, Norveç, Hindistan, Güney Kore, Azerbaycan cum., Macaristan, Kuveyt, İtalya ve İspanya’da faaliyet yürüten petrol firmaları ile bir dizi müzakere gerçekleştirdi.

Bu arada İran petrol araştırma merkezi Güney Kore’nin Kigam firması başta olmak üzere söz konusu firmalardan bazıları ile 21. Uluslararası petrol, doğalgaz, rafineri ve petro kimya fuarının kulisinde İran’ın petrol kaynaklarını tespit etme alanında işbirliği protokolü imzaladı.

Umman petrol Bakanı 21. Uluslararası petrol, doğalgaz, rafineri ve petro kimya fuarını gezdikten sonra yaptığı açıklamada İran’ın petrol sektöründe yeteneklerini takdire şayan ve harikulade niteledi.

Hollanda ekonomi, enerji ve tarım Bakanı Henk Kamp da 21. Uluslararası petrol, doğalgaz, rafineri ve petro kimya fuarını ziyaret eden yabancı üst düzey yetkililerden biriydi.

Hollanda ekonomi, enerji ve tarım Bakanı Kamp geçen sene üst düzey iktisadi bir heyet başkanlığında Tahran’ı ziyaret etmiş ve doğalgaz ihraç eden ülkelerin liderler zirvesine katılmanın yanında İranlı yetkililerle ikili ilişkileri geliştirmeyi görüşmüştü.

Ve son olarlak geçen hafta İran ve Umman petrol bakanları petrol ve doğalgaz alanında işbirliğini geliştirme yollarını görüştü.

Görüşmede en önemli konu ise İran doğalgazını Umman’a taşıyacak doğalgaz boru hattı fizibilite aşamasında kaydedilen ilerleme ve deniz tesisleri inşaat firmasının raporunun ele alınmasıydı.

Umman petrol Bakanı Muhammed bin Hamd Ramhi, Tahran ziyaretinin sebebini, söz konusu doğalgaz boru hattı projesinin hayata geçirilmesi yolundaki engelleri bertaraf etme şeklinde açıkladı. Ummanlı Bakan, İran petrol Bakanı Bijen Namdar Zengene ile görüşmesinde bu projenin bir an önce ve en hızlı biçimde hayata geçirilmesini görüştüklerini vurguladı.

İran petrol Bakanı Zengene de Ummanlı mevkidaşı ile görüştükten sonra yaptığı açıklamada, iki ülke merkezi Umman’da olması kararlaştırılan ortak bir firma kurarak LPG alanında işbirliği yapacaklarını belirtti. 007