İran'ın Son Siyasi Gelişmeleri
İran'ın geçen haftaki en önemli gelişmelerini gözden geçireceğiz.
İran İslam Cumhuriyeti, İslam inkılabının 37. Zafer yıldönümünü kutluyor. Bu yüzden bugünkü bültenimizin önemli bir bölümünü bu gelişmeye ayırdık.
Geçen hafta İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei İMGYK sekreteri Amiral Ali Şamhani, yardımcıları ve sekreterliğin personeli ile görüşmesinde günümüz dünyasında güvenlik meselesinin karmaşıklığına ve çeşitli boyutlarına işaretle emniyeti, toplumun en temel ve en hayati gereksinimlerinden biri olarak niteledi.
Ayetullah Hamanei, günümüzde güvenlik meselesi artık sırf askeri ve güvenlik konumu olmaktan çıktığını ve geçim, kültürel, iktisadi, sosyal, siyasi, psikolojik ve ahlaki boyutlar kazandığını vurguladı.
Son 37 yılda mücadele her an devam ettiğini kaydeden İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei, ancak bugün düşmanın yeni ve karmaşık yöntemleri ve siber ortam gibi konuların kültürel ve inançsal ve sosyal ve anti güvenlik tesirleri yüzünden bu mücadele daha da zorlaşarak daha hassas hale geldiğini ifade etti.
Geçen hafta Şafak’ta On Gün etkinlikleri çerçevesinde İran uzay teknolojileri milli günü çerçevesinde bir kutlama düzenlendi. Törene katılan Cumhurbaşkanı Dr. Hasan Ruhani, Bercam nükleer anlaşmasının yürürlüğe girmesinin ardından İran İslam Cumhuriyeti için oluşan yeni atmosfer, bilim ve teknolojik atmosfer ve dünya ile ilişki ortamından ibaret olduğunu kaydetti.
Şafak’ta On Gün’ü kutlayan Cumhurbaşkanı Ruhani, İran milleti direndiğini ve yaptırımlara ,baskılara ve zorluklara katlandığını, bu direniş ve İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei’nin akılcı tedbirleri ve İranlı nükleer müzakerecilerin müzakere masasında dik duruşu, deneyimleri ve fedakarlıkları olmasaydı belki de Bercam nükleer anlaşmasına varılamayacağını kaydetti.
İran uzay teknolojileri milli günü kutlama töreninde İran uzay kurumu ISA’nın Dusta adlı uydusu da ilk kez görücüye çıktı.
Bilindiği üzere her yıl 3 Şubat günü İran’da uzay teknolojileri milli günü olarak kutlanıyor. Bu gün, 3 Şubat 2008’de İran İslam Cumhuriyeti yerli uydusu Ümid’i başarılı bir şekilde yörüngeye yerleştirerek uzaya uydu gönderebilen ülkelerin arasına katıldı.
Geçen hafta Cumhurbaşkanı Ruhani ayrıca Rezevi Horasan eyaletine yaptığı ziyareti sırasında bir kaç önemli projenin hizmete girmesi dolaysıyla düzenlenen etkinliklere katıldı. Cumhurbaşkanı Ruhani ayrıca Tahran – Meşhed demiryolunun elektrik enerjisi ile çalışmasını amaçlayan projenin temelini attı. Bu proje hayata geçirildikten sonra Tahran – Meşhed demiryollarının yolcu kapasitesi 20 milyona çıkacağı açıklandı.
Geçen haftanın bir başka önemli gelişmesi, Almanya Dışişleri Bakanı Frank Walter Steinmeier’in Tahran ziyaretiydi. Alman Bakan geçen hafta üst düzey siyasi ve iktisadi bir heyet başkanlığında İran’a geldi. Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif Alman mevkidaşı ile görüşmesinde ikili meselelerin yanı sıra Bercam nükleer anlaşmasının uygulanmasını ve başta bölgede terör ve radikalizm olmak üzere çeşitli bölgesel gelişmeleri görüştü.
Cumhurbaşkanı Ruhani de Almanya Dışişleri Bakanı’nı kabulünde, teröristlerin mali ve silah kaynaklarının engellenmesi gerektiğini belirtti. Almanya’nın İran ve 5+1 grubu arasındaki nükleer müzakerelerde yapıcı ve müspet rol ifa ettiğini kaydeden Cumhurbaşkanı Ruhani, Tahran ve Berlin arasında uzun vadeli işbirliği programının zaruretine vurgu yaptı.
Almanya Dışişleri Bakanı Steinmeier de Tahran temasları sırasında yaptığı açıklamada, Bercam nükleer anlaşmasının yürürlüğe girmesi ile beraber İran ve Almanya ve AB ülkeleri arasındaki ilişkilerde yeni bir dönem başladığını, Berlin yönetimi Tahran ile tüm siyasi, kültürel, iktisadi, akademik ve sosyal alanlarda ilişkilerini geliştirmek istediğini belirtti.
Alman Bakan ayrıca terör ve radikalizm sorununa ve bunlarla toplu halde mücadele zaruretine vurgu yaparak, terör sorununu çözmek için bu şom olgunun köklerini ve geliştiği zemini yok etmek gerektiğini, bölgede radikalizmle mücadele bu zeminlerden biri olduğunu vurguladı.
Geçen hafta İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, Londra’da düzenlenen ve Suriye milletine mali yardım toplamayı amaçlayan uluslararası bir konferansa katılmak üzere İngiltere’ye gitti. Zarif konferansta İran İslam cumhuriyetinin terörle mücadele zaruretine yönelik tutumunu anlattı. Zarif konferansta yaptığı konuşmada, Suriye krizinin tek çözüm yolu ancak Suriyeli tarafların katıldığı müzakereleri içeren siyasi çözüm yolu olduğunu ifade etti.
Suriye milletine yardım için düzenlenen uluslararası konferans geçen Perşembe günü çeşitli ülkelerin liderleri, 70 ülkeden uluslararası kurum ve kuruluşların ve bazı STK’ların ve özel firmaların temsilcileri katıldı.
İran İslam Cumhuriyeti tüm insani çabalarını Suriyeli mültecilere yardım ulaştırma üzerinde odaklamış bulunuyor ve krizin ilk gününden beri yaptığı gibi Suriyeli mültecilere gıda maddesi, ilaç, tıbbi malzeme ve diğer temel ihtiyaçları ulaştırıyor.
İran İslam Cumhuriyetinin terörle mücadele alanında tutumu Hindistan’da düzenlenen bir oturumda anlatıldı.
İran Dışişleri Bakanı Yardımcısı İbrahim Rahimpur, Hindistan’ın Racistan eyaletinin Ceypur kentinde düzenlenen söz konusu iki günlük uluslararası oturumda tüm ülkelerin terör ve radikalizmle mücadelede istihbarat işbirliği ve teamülde bulunmalarına vurgu yaptı.
Rahimpur, terörle mücadele çifta standart tutumla sonuca ulaşamayacağını belirterek, bir yandan terör örgütlerini kınamak ve öbür yandan onlara mali, askeri ve lojistik destek sağlamakla terörle mücadele edilemeyeceğini belirtti.
Rahimpur, terörizm toplu kayıp olduğunu ve hangi ülke terörün üzerinde yatırım yapacak olursa, daha sonra onunla mücadele etmek için yüzlerce kat bedel ödemek zorunda kalacağını vurguladı.
Dışişleri Bakanı Yardımcısı Rahimpur konuşmasının bir başka bölümünde de İran İslam Cumhuriyeti terörün en büyük kurbanı olmakla beraber terörle mücadelede önce ülke olduğunu ve bu alanda şimdiye kadar önemli başarılara imza attığını kaydetti.
Rahimpur Hindistan’da ayrıca Dışişleri Bakanı Suşma Savarac ile de bir araya geldi. Görüşmede iki ülkenin işbirliği kapasitelerine temas eden Rahimpur, Tahran ve Yeni Delhi, yeni dönemde iktisadi, ticari ve özellikle enerji alanlarında işbirliğini geliştirebileceğini belirtti.
Dışişleri Bakanı Yardımcısı Rahimpur ve Hindistan Dışişleri Bakanlığı müsteşarı da gerçekleştirdikleri istişare oturumunda iki ülke arasındaki siyasi ve iktisadi ilişkileri geliştirme yollarını ve yine bölgede Suriye, Yemen, Irak ve Bahreyn krizlerini masaya yatırdı.
Geçen hafta Rusya devlet Başkanı Vladimir Putin, Tahran ve Moskova’nın stratejik ilişkilerinin gelişmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirerek, iki tarafın tüm alanlarda işbirliğini geliştirmeleri ve bu bağlamda tüm kapasiteleri seferber etmeleri gerektiğini açıkladı.
Putin bu açıklamayı, geçen hafta Rusya’nın üst düzey yetkilileri ile görüşmelerde bulunmak üzere Moskova’yı ziyaret eden İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei’nin uluslararası işler danışmanı Dr. Ali Ekber Velayeti ile görüşmesinde yaptı.
Görüşmede Dr. Velayeti de İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei’nin Doğu’ya bakışı ve Rusya ile işbirliğini geliştirmeye yönelik tutumuna işaretle İran ve Rusya stratejik ilişkilerini düzenleme yolunda adım attıklarını ve geri dönüşü olmayan bu yolun bölgede ve dünyada barış ve istikrara katkı sağlayacağını vurguladı.
Rusya stratejik etüt merkezinin daveti üzerine Moskova’yı ziyaret eden İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei’nin uluslararası işler danışmanı Dr. Velayeti, yeni jeo politik şartlarda İran ve Rusya işbirliği başlıklı konferansa katılmanın yanında Rusya lideri, üst düzey danışmanı, milli güvenlik konseyi sekreteri, Duma meclisi uluslararası ilişkiler komisyonu Başkanı ve üyeleri ve diğer bazı üst düzey Rus yetkililerle ikili ilişkileri, bölgesel ve küresel meseleleri görüştü.
Dr. Velayeti Moskova’da katıldığı yeni jeo politik şartlarda İran ve Rusya işbirliği başlıklı konferansta yaptığı konuşmada, uluslararası düzende geçiş şartları ve yine uluslararası arenada stratejik muğlaklıkların varlığı, tüm ülkeleri daha fazla istişareye ve fikir alış verişinde bulunmaya zorladığını kaydetti.
Dr. Velayeti Dum meclisi uluslararası ilişkiler komisyonu Başkanı Aleksi Puşkov ve komisyon üyeleri ile görüşmesinde de İran’ın başta Rusya olmak üzere Doğu ile ilişkilerini geliştirmesi Tahran için stratejik önem arz ettiğini ifade etti.
İran’ın geleneksel musikisi İran musikisinin kalbinde gizlenen zengin bir hazine olarak İran’ın milli kültürünün kimliğini yansıtır. Bültenimizi bu konu ile ilgili hazırladığımız kısa raporumuzla noktalamak istiyoruz.
UNESCO’nun bölgesel bürosu Başkanı ve temsilcisi Esterkiş Laroş geçen Perşembe günü yaptığı açıklamada, İran musikisinin makamları 2009 yılında beşeri kültürel miras listesinde kayda alındığını açıkladı. Laroş, gerçi İran’ın geleneksel musikisini icra etmek, icra eden sanatçının psikolojisine göre anında icra etme şeklinde muhataplarıyla irtibat kurduğunu, fakat İranlı musiki ustaları musiki parçalarını öğrenmek, icra etmek ve bestelemek için uzun yıllar emek sarf ettiklerini, ki bu de kendi çapında eşsiz sayıldığını ifade etti.
UNESCO’nun İran temsilcisi Laroş ayrıca bu gani hazinenin İran musikisinin kalbinde saklı bulunduğunu ve buna göre de İran milletinin kültürel ve milli kimliğini ifade ettiğini ve bu yüzden İran musikisinin makamları 2009 yılında beşeri kültürel miras listesinde kayda alındığını vurguladı.
Laroş, çeşitli toplumların bu mirasının idrak edilebilmesi kültürlerarası diyalog sürecine katkı sağladığını ve çeşitli yaşam tarzlarına saygı duymayı teşvik ettiğini kaydetti.