İran’ın Güney Pars doğalgaz sahasını geliştirme projeleri tüm hızıyla devam ediyor.

Güney Pars doğalgaz sahasından azami düzeyde doğalgaz elde etmek ve İran’la Katar arasındaki mesafeyi kısaltmak, İran petrol bakanlığının iki ülke arasındaki ortak sahada en önemli öncelikleri arasında yer alıyor.

Bu çerçevede geçen üç sene içerisinde Güney Pars sahasında 12, 15 ve 16. Ünitelerin tümü ve 17 ve 18. Ünitelerin bazı bölümlerinin hizmete girmesiyle birlikte İran’ın bu ortak sahadan doğalgaz çıkarma payında önemli bir artış kaydedildi.

İran Pars petrol ve doğalgaz firması Başkanı Ali Ekber Şabanpur bir süre önce bu yılı Güney Pars sahasında beş üniteli yılı olarak ilan etti, çünkü bir yıl içinde bu denli büyük bir sahada beş standart ünitenin resmen hizmete girmesi, İran petrol sanayii tarihinde eşine rastlanmayan bir başarıydı.

Hali hazırda İran dünyanın en büyük bağımsız doğalgaz sahasından günde 430 milyon metreküp doğalgaz elde ediyor. Güney Pars sahasında 17 ve 18. Ünitelerin üretiminde ilk aşama, Ocak 2015 tarihinde ve 22 doğalgaz kuyusu ve iki deniz platformu ve iki denizaltı boru hattı ve dört rafineri operasyon sırasının hizmete girmesiyle birlikte hayata geçirildi. Bu arada Güney Pars sahasının 21. Ünitesinde yer alan 2.7 bin ton kapasiteli terminalden ihracat işlemi de bu hafta başladı.

Petrol bakanlığı enformasyon merkezinin raporuna göre Güney Pars sahasının 19. Ünitesinde üretilen doğalgaz yan ürünlerinden oluşan 300 bin varillik ilk partisi Güney Kore’ye gösterilmek üzere gemilere yüklendi.

Güney Pars sahasının 19. Ünitesi bu sahada öncü projelerden biridir ve en son rafine ettiği doğalgaz İran’ın doğalgaz şebekesine yüklenmeye başladı.

Güney Pars sahasının 19. Ünitesinde yer alan doğalgaz rafineri günde ortalama 57 milyon metreküp doğalgaz ve yan ürünlerini deniz tesislerinden alıyor ve rafineri ettikten sonra kullanılabilir ürün haline getiriyor. Bu üniteyi geliştirme projesi ise 2010 yılında resmen başladı.

Güney Pars sahasının ikinci önemli ünitesi olan 21. Ünitesi de bir milyar fitküp kapasite ile hizmete girme eşiğine getirildi. Bu ünitenin de gelecek ilkbahara kadar tam kapasitesi devreye girmesi bekleniyor ki bu durumda İran’ın bu alandan gelirinin 2 ile 2.5 milyar dolar artacağı kaydediliyor.

Öte yandan Salman sahasından Güney Pars’ın dördüncü rafinerine uzanan boru hattı da geçen hafta başarılı bir şekilde devreye girdi. İran bu sahayı BAE ile ortaktır.

Dünyanın en büyük bağımsız doğalgaz sahası olan Güney Pars doğalgaz sahası İran’ın doğalgaz kaynaklarının %40 kadarını içeriyor ve 14.2 milyar metreküp doğalgaz ve 19 milyar varil yan ürünlerinden oluşuyor. Bu saha İran ve Katar arasında ortak sahadır. Güney Pars sahasındaki ünitelerin ilk bölümlerinin geçen kış mevsiminde hizmete girmesiyle birlikte şimdiye kadar 1.3 milyar dolar gelir elde edildi.

İran petrol Bakanı Bijen Namdar Zengene geçn Salı günü petrol bakanlığının yeni anlaşmalarda belirlediği hedefleri açıklarken, karşılarında bulunan en önemli sorun, Güney Azadegan sahasında bir kaç ortak alana ve yine Güney Pars’ın 11. Ünitesi ve Ferzad hasasında petrol katmanlarına çekidüzen vermekten ibaret olduğunu belirtti.

Hali hazırda İran’ın petrol sahalarında Güney Pars’ın 2, 3, 4 ve 5. Üniteleri, Suruş ve Nevruz sahalarının geliştirildiği belirtiliyor.

Geçen hafta Fransa’nın Peugeot Citroen firması, İran’ın Irankhodro firması ile anlaşması kesinleştiğini açıkladı. Salı günü bu açıklamayı yapan Fransız firma, Ocak ayında açıklanan İran ile anlaşmanın genel şartlarına göre yürütülecek ortak çalışmada gelecek beş yılda 400 milyon avro değerinde yeni ürünlerin üretimi ve araştırma ve geliştirme üzerinde yatırım yapılması kararlaştırıldığını belirtti.

İran’ın en büyük otomotiv firması olan Irankhodro firması geçen Şubat ayında yaptığı açıklamada Peugeot firması 2011 yılında Amerika’nın baskıları sonucunda aniden İran piyasasından çekilme kararından doğan hasara karşılık olarak 446 milyon dolar ödemeyi kabul ettiğini açıkladı.

Bu arada Fransa’nın Renault firmasının üst düzey yöneticilerinden oluşan üst düzey bir heyetin İran’ın Pars Khodro firmasını ziyaret ettiği belirtildi.

Renault firması üst düzey yöneticilerinden Gasper Gasken ve Renault Pars firması Başkan vekili Ramtin İsmaili firmanın üst düzey yetkililerinden oluşan bir heyetin başında Tonder 90 ve Sandro otomobillerinin üretim hattını yakından inceledi.

Fransız yetkili Gasken, Pars Khodro firmasının yüksek standartta üretim yaptığını takdirle karşıladıklarını belirterek Renault firmasının kaliteli ürünlerin üretimine öncelik verdiğini ifade etti.

Geçen hafta bir başka gelişmede, İran’ın Saipa firmasının Lübnan’a 152 adet çeşitli otomobilleri ihraç ettiği açıklandı. Saipa firması Irak, Azerbaycan Cumhuriyeti, Türkmenistan, Cezayir, Mısır ve Venezüella piyasalarında elde ettiği başarıların ardından şimdi Lübnan piyasasına açılarak ürünlerini bu piyasada pazarlamaya başladı. Saipa firması yıl sonuna kadar Lübnan piyasasına 500 adet çeşitli ürünlerini ihraç etmeyi planlıyor.

Geçen hafta İran’ın dış ticaret alanında ilkbahar karnesi yayımlandı. İran’ın ilkbahar mevsiminin üç ayında dış ticaret hacmi 19.5 milyar dolara yaklaştı. İran gümrük kurumu yayımladığı raporda, dış ticaretin geçen ay iyileşme kaydettiğini ve dış ticarette dengenin hâla İran’ın lehine olduğunu belirtti.

Bu yılın ilk çeyreğinde İran 10 milyar 472 milyon dolar değerinde 27 milyon 780 bin ton ürün ihraç etti ki cari yılık ilk iki ayına kıyasla 3.6 milyar dolar artış kaydetti. Doğalgaz yan ürünleri ise 1.7 milyar dolarla ihraç edilen ürünlerin %16.14 kadarını oluştururken petro kimya ürünleri de 3.5 milyar dolarla %33.82 kadarını kapsadı.

İran balıkçılık kurumu deniz ürünlerini geliştirme merkezi, geçen yıl 13 bin ton kültür karides ihraç edildiğini açıkladı. Açıklamada ihraç edilen ürünün değeri 56 milyon dolar olarak açıklanırken, böylece İran hem nitelik ve hem nicelik bakımından karides üretimi alanında yeni bir rekora imza attı.

Geçen sene İran deniz ürünleri ihracatında 13 bin ton karides ihracatı ile bu alanda yeni bir rekora imza attı. İhraç edilen karidesin büyük bir bölümünü kültür karides oluşturuyordu.

İran karidesi eskiden beri organik ve anti biyotik kullanılmaksızın üretilen karides olarak dünya çapında ün yapan bir ürünüdür ve bu ününü bugüne kadar korumayı başarmıştır. Nitekim şimdi dünyanın bir çok ülkesi İran karidesinin değişmez müşterileridir.

Geçen sene İran 18 bin ton civarında kültür karides üretti. İran son iki yılda sırasıyla 12 ve 13 bin ton karides ihraç etti. İran’ın hedef piyasalarını ise Vietnam, Çin, Güney Kore, Japonya, Avustralya, BAE, Umman, İtalya, İspanya, Almanya, Kanada, Meksika ve Rusya oluşturuyor.

İran’ın karides ihracatı AB standartlarına göre yapılıyor ve halen aynı standartlara uygun olarak devam ediyor.

İran’da karides geleneksel olarak Fars körfezi ve Umman denizinde avlanıyor. Bu ürünün %98 kadarı iç piyasada tüketilirken, %2 kadarı da ihraç ediliyor. Kültür karides ise İran’ın Güney kıyılarında ve Kuzeyde de Gülistan eyaletinin Hazar denizi kıyılarında üretiliyor. Bu ürünün %56 kadarı ihraç edilirken, %44 kadarı da iç piyasada tüketiliyor.

Bugünkü bültenimizi kısa bir haberle noktalamak istiyoruz. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika yönetimi gerekli izinleri çıkardıktan sonra İran havayolları firması Homa ve Amerika’nın Boeing firması yolcu uçağı alım anlaşmasını imzaladı. İki firma arasında imzalanan anlaşmada Boeing firmasının ürettiği uçaklardan 737 tipi yolcu uçağının yanı sıra Boeing 777 tipi ER 300 ve 900 modelleri Homa firmasına satılacak007  .015