Geçen hafta Sri Lanka petrol kaynaklarını geliştirme Bakanı Chandya Vrakvdy Tahran’a geldi ve İran petrol Bakanı Bijen Namdar Zengene ile iki ülke arasında petrol alanında işbirliğini geliştirme yollarını görüştü.

Sri Lanka petrol ve petro kimya ürünleri alanında İran’ın iyi ticari ortaklarından biri sayılıyor. Tahran yönetimi ise Colombo ile işbirliğini geliştirmeye sıcak bakıyor.

İran petrol Bakanı Bijen Namdar Zengene Sri Lanka petrol kaynaklarını geliştirme Bakanı Chandya Vrakvdy ile geçen Pazar günü gerçekleşen görüşmesinde, bundan önce İran’ın Sri Lanka’ya petrol ihracatı Batı’nın dayattığı haksız yaptırımların yüzünden durdurulduğunu, ancak şimdi Sri Lankalı bakanın Tahran ziyareti ve gerçekleşen müzakerelerin ardından bu işbirliğinin yeniden başlamasını umduklarını kaydetti.

Bakan Zengene ayrıca Bercam nükleer anlaşmasının uygulanmasına işaret ederek ham petrolün SUAP çalışması konusunda İran’ın hiç bir sorunu olmadığını, petrolünü SUAP sistemi ile satmak isteyen firmaların bu bağlamda İran’a başvuruda bulunabileceklerini vurguladı.

İran şimdiye kadar bazı firmalarla bu tür ortak çalışmaları müzakere ettiğinin altını çizen Bakan Zengene, ham petrolü SUAP sistemi ise ihraç etmek isteyen firmaların en çok Rusya, Kazakistan ve Türkmenistan’da faaliyet yürüten firmalar olduğunu ifade etti.

İran’ın yeni petrol anlaşması taslağına ve yapılan düzenlemelere de işaret eden Bakan Zengene, yeni petrol anlaşmaları üzerindeki düzenlemelerin tamamlandığını ve direniş ekonomisi komuta merkezinde onaylandığını ve şimdi nihai onayı için bakanlar kuruluna gönderilmesi gerektiğini belirtti.

Sri Lanka her yıl İran’dan 1 milyon 823 bin varil ham petrol ithal ediyor. İran Batı’nın dayattığı haksız yaptırımlardan önce günde 40 bin varil ham petrolle Sri Lanka’nın petrol ihtiyacının %93 kadarını temin ediyordu. Ancak yaptırımlar başladıktan sonra Sri Lanka İran’dan petrol ithalatını durdurmak zorunda kaldı. Sri Lanka’nın tek rafinerii ve bu ülkenin en eski milli zenginliği olan Sapugaskanda rafinerii, İran’dan ithal ettiği hafif petrole bağımlıdır. Ancak İran’a yaptırım uygulanmaya başladıktan sonra bu ülke İran’dan ithal ettiği petrolün alternatif kaynağını bulmak zorunda kaldı, fakat bu iş oldukça masraflı bir işti. Hali hazırda Sri Lanka ihtiyaç duyduğu petrol ürünlerini ve ham petrolü Umman, Arabistan, Singapur ve Vietnam gibi ülkelerden daha yüksek fiyata ithal etmeye başladı, fakat buna karşın İran’dan ithal ettiği ham petrol gibi kükürt oranı düşük olan ham petrol bulamadı.

Sri Lanka sanayi ve ticaret Bakanı Ryshad Batyvdyn ise şöyle diyor: İran’ın yeni yönetiminin dünya ülkeleri ile yapıcı teamül eğilimini izlemeye başlaması sadece İran’ın değil, aynı zamanda İran ile ticari ve iktisadi ilişkileri olan ülkelerin yararınadır ve Cenevre anlaşmasının imzalanması ve Bercam nükleer anlaşmasının yürürlüğe girmesi, İran yönetiminin eğilimleri daha hızlı bir şekilde hayata geçmesine ve sonuç vermesine sebebiyet verdi.

İran ve Sri Lanka arasındaki iyi ilişkiler iki milletin ve bölgenin çıkarları temeline dayanıyor ve Bercam nükleer anlaşmasından sonraki şartlar ve oluşan yeni fırsatların ardından iki ülke yetkilileri mevcut kapasitelere dayanarak ikili ilişkileri geliştirmeyi gündemlerine aldı.

Sri Lanka’nın LPG Lafes Sri Lanka firması Başkanı WKH Vegapitia da Sri Lankalı bakana Tahran ziyaretine eşlik ederken, İran’a dayatılan yaptırımların kaldırılmasından duydukları memnuniyeti dile getirdi. Vegapitia, Colombo yönetimi İran ile mevcut anlaşmalarını geliştirmenin yanında LPG alımı alanında yeni anlaşmalar imzalamak istediğini ifade etti.

Sri Lanka eskiden İran’dan her ay 10 bin ton LPG ithal ediyordu, fakat şimdi bu rakamı ayda 90 bin tona yükseltmeyi arzu ediyor. Nitekim Sri Lanka petrol kaynaklarını geliştirme Bakanı Chandya Vrakvdy ve LPG Lafes Sri Lanka firması Başkanı WKH Vegapitia’nın İran petrol Bakanı Bijen Namdar Zengene ile görüşmesinde İran’dan LPG ithalatına yeni başlamak istedikleri gündeme geldi. Sri Lanka petrol kaynaklarını geliştirme Bakanı Chandya Vrakvdy, Bakan Zengene ile görüştükten sonra muhabirimize verdiği demeçte, İran ülkesinin petrol ihtiyacını karşılama alanında çok önemli bir ülke olduğunu kaydetti. Sri Lankalı Bakan, ülkesinin tek rafineriini İran inşa ettiğini belirterek, petrol Bakanı Zengene ile görüşmeleri çok yapıcı geçtiğini ifade etti.

Sri Lanka petrol kaynaklarını geliştirme Bakanı Chandya Vrakvdy İran ziyareti sırasında ayrıca İran’ın doğalgaz ve petro kimya sanayii merkezi olan Güney Pars bölgesinde İran’ın doğalgaz ve petro kimya tesislerini ziyaret etti.

Geçen hafta İran’ın Güney Pars doğalgaz sahasının 21. Ünitesindeki platformdan doğalgaz çıkarma çalışması, İranlı uzmanların ele emeği platformun montaj çalışması sona erdikten sonra resmen başladı.

Bültenimize bu güzel gelişme ile ilgili hazırladığımız raporumuzla devam ediyoruz.

Güney Pars sahasının 21. Ünitesinin montaj çalışmasının tamamlanmesi ile birlikte Güney Pars sahasının doğalgaz üretim kapasitesi bir milyar fitküp artıyor. Güney Pars sahasında 20 ve 21. Ünitelerin hizmete girmesi ile beraber bu sahanın üretim kapasitesi günde iki milyar fitküp artıyor.

Söz konusu ünitelerin geliştirilmenin amacı İran’ın doğalgaz dağıtım şebekesine günde 50 milyon metreküp doğalgaz aktarmak, ihracat için günde 77 bin varil doğalgaz yan ürünlerini üretmek, petro kimya tesislerinin ihtiyacı olan bir milyon ton etan üretmek ve yine ihracat için 400 bin ton kükürt üretmektir.

Güney Pars sahasının 21. Ünitesinde bir milyar fitküp doğalgaz üretimi, sahanın deniz tesisleri ile ilgilenen firma 21. Ünitenin platformu da dahil çok kısa aralıklarla tam 4 platformu montaj etmeyi üstlendiği bir sırada başlıyor. 21. Ünitenin platformu Fars körfezinde ve %98’lik montaj çalışması tamamlanan seyrek sayıda deniz tesislerinde biri sayılıyor.

Geçen hafta Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, Afrika kıtasına üçüncü tur ziyaretinin ilk ayağında Nijerya’ya gitti.

Dışişleri Bakanı Zarif’e bu ziyaretinde üst düzey siyasi ve iktisadi bir heyet eşlik ediyor. Zarif kara kıtaya ziyaret turu çerçevesinde Nijerya’dan sonra Gana, Gine Konakeri ve Mali ülkelerini de ziyaret ederek bu ülkenin üst düzey yetkilileri ile görüşüyor.

Dışişleri Bakanı Zarif’in dört Afrika ülkesine ziyareti 29 Temmuz’a kadar devam edecek.

Öte yandan Zarif’in Afrika ziyaretine paralen olarak İran ticareti kalkındırma kurumu, Zarif’e bu ziyarette İran’dan 35 ticari firmanın temsilcileri eşlik ettiğini açıkladı. Söz konusu iktisadi heyette yer alan ticari ve iktisadi firmaların temsilcileri Zarif’e eşlik etmenin yanında gittikleri ülkelerin iktisadi aktivistleri ve yatırımcılar ve işadamları ile görüşecek. Zarif’e eşlik eden firmaların altyapı, petrol ve doğalgaz ve petro kimya, maden kaynakları, gıda maddeleri, ilaç ve sağlık malzemeleri gibi alanlarda teknik ve mühendislik hizmetleri sunan firmalardan oluşuyor. Heyetin gittikleri Afrika ülkelerinde çeşitli ticari ve iktisadi oturumlara ve müzakerelere katılması bekleniyor.

Şimdi Ermenistan’a uzanıyor ve bu ülkenin İran ile iktisadi ilişkileri hakkında kısa bir raporu gözden geçiriyoruz.

Geçen hafta İran sanayi, maden ve ticaret Bakanı Muhammed Rıza Nimetzade, Ermenistan enerji ve doğal kaynaklar Bakanı Leon Yuliyan’la Tahran’da gerçekleştirdiği görüşmede iki ülkenin başta sanayi, maden ve ticaret olmak üzere çeşitli iktisadi alanlarda işbirliğini geliştirmelerini istedi.

İran ve Ermenistan şimdiye kadar enerji alanında çok uygun işbirliği zemini oluşturduklarının altını çizen Bakan Nimetzade, ikili ticaret ve ortak yatırımların geliştirilmesi her iki ülkenin çıkarlarına hizmet edeceğini İran uluslararası arenada oluşan olumlu yeni atmosferden yararlanarak Ermenistan ile tüm alanlarda ilişkilerini geliştirmek istediğini kaydetti.

Bakan Nimetzade İran ve Ermenistan arasındaki ticarette fuzuli bürokrasinin kaldırılması gerektiğini belirterek, İran aynı şekilde son aylarda Rusya ile ilişkilerini genişlettiğini ve bu durumdan olumlu sonuçlar elde ettiklerini vurguladı.

Ermenistan enerji ve doğal kaynaklar Bakanı Yuliyan da görüşmede İran’ın ülkesi ile iktisadi işbirliğini geliştirme önerisini olumlu karşıladıklarını belirterek Ermenistan, Avrasya iktisadi birliği AİB’nin üyesi ve İran’la karadan ortak sınırı olan bir ülke olarak İranlı üreticilerin ve ihracatçıların ürünlerini AİB’ye üye ülkelere  hiç bir gümrük vergisi ödemeksizin ihraç etmeleri açısından çok iyi bir fırsat olduğunu vurguladı. Ermeni Bakan Yuliyan, İran ve Ermenistan arasında işbirliği zeminlerini araştırmak üzere ortak bir çalışma grubu kurulmasını ve ikili işbirliğine en kısa zamanda geçilmesini önerdi.

Ermenistan enerji ve doğal kaynaklar Bakanı Leon Yuliyan, Tahran temaslarının devamında petrol Bakanı Bijen Namdar Zengene’yi de ziyaret etti. Görüşmede İran doğalgazının Ermenistan üzerinden transit edilmesi ele alındı. Bakan Zengene, Ermenistan yönetimi İran’ın Gürcistan’a doğalgaz transiti ile ilgili talebine, yeni bir teşekkülün kurulmasını önererek olumlu cevap verdiğini belirtti. Bakan Zengene ayrıca şimdiye kadar İran’dan doğalgaz satın alan Ermeni taraf, Erivan termal santrali olduğunu ve bu santralin İran’dan doğalgaz alım anlaşması yeni bir teşekküle aktarılması kararlaştırıldığını ifade etti.

Bakan Zengene’nin belirttiğine göre bundan böyle Ermenistan’a doğrudan doğalgaz satışı ve yine Ermenistan üzerinden başka ülkelere doğalgaz transiti ile ilgili anlaşmaların bu teşekkülün üzerinden gerçekleşmesi kararlaştırıldı. Petrol Bakanı Zengene ayrıca, İran Gürcistan’da bir alıcı ile küçük ölçekte bir doğalgaz satış anlaşması imzaladığını belirterek, anlaşmanın bu yıl İran doğalgazının Ermenistan topraklarından transit geçişi ile hayata geçirilmesini beklediklerini vurguladı.

Ermenistan yönetimi 2009 yılının ortalarından itibaren İran’dan doğalgaz ithalatına başladı. öte yandan Tahran ve Erivan geçen yılın Ağustos ayında Ermenistan’dan İran’a elektrik intikal hattının üçüncüsünü inşa etmekm üzere bir anlaşma imzaladı. Söz konusu proje ile ilgili anlaşma İran’ın ihracat kalklınma bankası ile Ermenistan’ın Hayon firması arasında imzalandı.

Geçen hafta İran yol bakım kurumu uluslararası transit ve ulaştırma bürosu Başkanı Muhammed Cevad Itırçiyan, uluslararası Fars körfezi – Karadeniz  ulaştırma ve transit koridoru belgesinin nihai şekline kavuşturulduğunu açıkladı.

İran yol bakım kurumu uluslararası transit ve ulaştırma bürosu Başkanı ve söz konusu uluslararası Fars körfezi – Karadeniz  ulaştırma ve transit koridoru belgesinin nihai şekline kavuşturulmasında İran heyetine başkanlık eden Itırçiyan, İran, Ermenistan, Azerbaycan Cumhuriyeti, Gürcistan, Bulgaristan ve Yunanistan’dan oluşan altı ülke müzakerelerin son turunda belgenin taslağının nihai şekli üzerinde mutabakata vardıklarını kaydetti.

Uluslararası  Fars körfezi – Karadeniz  ulaştırma ve transit koridoru çok yönlü bir ulaştırma ve transit koridoru olarak İran’ın Güney limanlarından başlıyor ve İran’ın Kuzey sınırlarını aştıktan sonra Ermenistan ve Azerbaycan topraklarına geçiyor ve ardından bu ülkelerin üzerinde Gürcistan’ın Puti ve Batomi limanlarına ulaşıyor. Bulgaristan’ın Burgaz ve Varna limanları, koridorun Karadeniz üzerinden ulaştığı bir sonraki durakları oluşturuyor. Koridor daha sonra Yunanistan’a ve oradan da Avrupa ülkelerine uzanıyor.

İran dünyada havyar standartlarını belirlemeden sorumlu ülke seçildi. Havyar üretiminin arttırılması amacıyla İran’da havyar balığı yetiştiren merkezlerin de geliştirileceği belirtiliyor.

Havyar ürününün üretimi, ambalajı ve sunumunun standart hale getirilmesi, İranlı uzmanlar tarafından belirlenecek. Projenin yetkilileri, bundan böyle uluslararası düzeyde sunulan her türlü havyarın İran İslam cumhuriyetinin belirlediği standartlara uyması gerekiyor.

Açıklamayı yapan İran’ın Gülistan eyaleti balık kurumu çalışanlarıyla görüşen tarım hizmetleri firması Başkanı Abbas Recai ayrıca Gülistan eyaletinde ve Aşurada yarımadasında kültür havyar balığı merkezini yakından inceledi.007   015