Geçen hafta 11. İpekyolu zirvesi, bu tarihi yolun üzerinde yer alan kentlerin belediye başkanlarının katılımı ve İran’ın Kazvin kentinin belediyesinin ev sahipliğinde düzenlendi.

57 ülkeden konukların katılımı ile düzenlenen zirve, BM genel sekreteri Ban Ki Moon’un mesajı ile çalışmalarına başladı.

Kazvin kenti bundan dört asır önce ve 57 yıl boyunca İran’ın başkenti olan bir kenttir. Bültenimizi konu ile ilgili hazırladığımız raporumuzla açıyoruz.

Tarihi İpekyolu caddesinin tarihi, dünya barışı için hayati ve köklü değerlere dayanır.

11. ipekyolu zirvesine gönderdiği ve dünya vatandaşları kurumu Başkanı Dr. Kuak tarafından okunan mesajında bu konuya işaret eden BM genel sekreteri Ban Ki Moon, mesaını şöyle sürdürdü:

Bu caddenin tarihi çeşitli kıtaları kapsayan siyasi, iktisadi, kültürel ve sanatsal meselelerin rivayetidir. İpekyolu hem karada ve hem denizde uzanmıştır. Dünya liderleri, işadamları, din adamları ve çeşitli sanatçılarının seyahat etmelerini kolaylaştırmak için çeşitli ülkelerin kültürleri ipekyolu boyunca yan yana yer almış ve çeşitli ürünlerin ve düşüncelerin alış veriş mekanına dönüşmüştür. Bu cadde, çeşitli dinlerin arasında diyalog ve işbirliği ve idrak yoluyla barışı inşa etme ve tüm dünyanın refahını geliştirme yeridir.

İpekyolu üzerinde yer alana 27 ülkeden belediye başkanlarının bir araya gelmesi bu yolun ve ihya edilmesinin öneminin işaretidir. Bu ise ipekyolu üzerinde bulunan tüm kentlerin kimliklerinin korunması anlamına gelir. İpekyolunun ihya edilmesi iktisadi ve kültürel konuların dışında turizm sektörü üzerinde de önemli etkisi söz konusudur.

İpekyolunun önemi yüzünden UNESCO da bu konuya giriş yapmıştır, zira bu yolun ihya edilmesi kültürel ortaklıkları ve barış içinde yan yana yaşamayı takviye edecek bir durumdur. İpekyolunu ihya etme yolunda sarf edilen toplu çaba ve sergilenen ortak irade, tarihi ipekyolunun ihya edilmesi yönünde çok yönlü hedeflere ulaşmak imçin de iyi bir fırsat oluşturmuştur.

11. ipekyolu belediye başkanları zirvesinde konuşan yol ve kentleşme Bakanı Abbas Ahundi şu ifadelere yer verdi:

İran medeniyeti tarihi bir medeniyettir ve coğrafi alanı da bölgede bir çok ülkeyi kapsar ve bölge milletlerinin en büyük sermayesidir. Bölge milletleri ile ilişkilerimizin önünde hiç bir engel yoktur ve ulaştırma ve nakliyat alanında komşularımızla bir proje üzerinde çalışıyoruz. Bu proje Kazvin kentini Reşt kentine ve oradan da orta Asya bölgesine bağlıyor. Tarihi ipekyolunu ihya etmek bir nevi İslamî İran kültürünü yeniden ihya etmektir. İran milleti Buhara ve Semerkand gibi diğer kentlerle bir çok kültürel yakınlığı vardır. İran milleti Afganistan, Hindistan, Çin ve diğer ülkelerde ipekyolu üzerinde yer alan kentleri bilir ve ipekyolu, yeni dönemde İran medeniyetini ve İran düşüncesini tanıtma bağlamında yeni bir yoldur.

Tarihi ipekyolu yeni güzergahında bir nevi işbirliği yoludur ve bu işbirliği enerjiden kültür ve turizme kadar geniş bir yelpazeden oluşur. Bu tarihi güzergahta İran’ın Çabahar liman kenti ipekyolunun karada ve denizde uzanan bölümlerini birleştiren nokta olacaktır. Nitekim BM genel sekreterinin tarihi ipekyolu belediye başkanları zirvesinde gönderdiği mesajda da vurgulandığı üzere İpekyolu, Asya ve Avrupa kıtaları arasında bir köprü konumundadır.

Tahran geçen hafta Cezayir enerji Bakanı Nureddin Butarfa’yı ağırladı. OPEC üyelerinin uluslararası enerji forumu IEF zirvesinin kulisinde düzenleyeceği gayri resmi oturumu ve petrol fiyatları, Cezayirli bakanın Tahran ziyaretinin gündeminde yer alan bazı başlıklardı. Şimdi konu ile ilgili raporumuzu dinleyelim.

İran petrol Bakanı Bijen Namdar Zengene, geçen Cumartesi günü Tahran’da Cezayir enerji Bakanı Nureddin Butarfa ile görüşmesinde, İran ve Cezayir’in petrol ihraç eden ülkeler kurumu OPEC’te ilişkileri uzun vadeli, güçlü ve stratejik olduğunu belirterek, İran Cezayir’le petrol ve doğalgaz ve enerji alanında işbirliği yapmayı olumlu karşıladığını belirtti.

OPEC üyeleri 26 ila 28 Eylül tarihleri arasında Cezayir’de düzenlenecek  uluslararası enerji forumu IEF zirvesinin kulisinde gayri resmi bir oturumda bir araya geliyor.

Cezayir enerji Bakanı Butarfa, İran petrol Bakanı Zengene ile görüşmesinde iki ülkenin OPEC çerçevesinde güçlü ve iyi ilişkileri olduğunu belirterek, ülkesi İran’a dayatılan yaptırımlar döneminde de her daim Tahran’a destek verdiğini kaydetti.

Öte yandan İran petrol Bakanı yardımcısı Emir Hüseyin Zamaninia da Cumartesi günü gazetecilere yaptığı açıklamada, İran ve Cezayir petrol ve enerji bakanlarının Tahran’daki müzakerelerine işaretle, İran ancak yaptırımlardan önceki dönemde ürettiği seviyeye ulaştıktan sonra petrol piyasalarında istikrarın sağlanması konusunda işbirliği yapmaya hazır olduğunu vurguladı.

Geçen hafta Tahran’da dört fuar çalışmaya başladı. uluslararası giyim fuarı, makine ile dokunan halı sanayii ve bağlı sanayii fuarı, makine, ham madde, beyaz eşya ve tekstil ürünleri fuarı ve uluslararası yeşil ticaret fuarı, Tahran’da açılış yapan dört fuardı.

Söz konusu fuarlara Türkiye, Çin, Almanya, Avusturya, İspanya, İngiltere, İtalya, Belçika, Tayvan, Tayland, Japonya, Singapur, Fransa, Hindistan ve Güney Kore ve İran’dan çok sayıda firma katıldı.

Uluslararası yeşil ticaret fuarına Almanya, Etyopya, İtalya, Belçika, Türkiye, Fransa, Litvanya, Hollanda, Hindistan ve Kenya’dan 64 firma katıldı.

Geçen hafta Almanya’nın Bayern eyaleti Ekonomi Bakanı Elize Aigner, 50 kişilik iktisadi bir heyetin başkanlığında Tahran’a geldi.

Alman Bakan Aigner bundan önce de geçen sene İran’ı ziyaret etmişti.

Bu ziyaret sırasında Bayern eyaleti iktisadi birliği bürosu Tahran’da açıldı.

Aigner, Bayern eyaletinin İran’a ihracat alanında büyük imkanları bulunduğunu ve bunu değerlendirmek istediklerini kaydetti.

Öte yandan İran da Bayern eyaletine bir çok ihracat imkanı bulunuyor ve bunu değerlendirmek istiyor. Hali hazırda İran ve Bayern eyaleti arasındaki ikili ticaret hacmi 220 milyon avrodur. İran bu eyaletin Ortadoğu bölgesinde en önemli ticari ortağı sayılıyor.

Alman bakanın İran ziyareti sırasında Alman heyet İran’ın Kirman eyaleti ile bir kaç iktisadi işbirliği protokolü imzaladı. Kirman valisi Alirıza Rezm Hüseyni imza töreninde yaptığı konuşmada, Kirman eyaletinde 29 milyar dolar yatırım projeleri bulunduğunu ve yabancı firmalara açık olduğunu kaydetti.

İran’ın Güney Pars  doğalgaz kompleksi, İran’ın tükettiği doğalgazın %62 kadarını karşılıyor.

Güney Pars doğalgaz kompleksi Başkanı Mesut Hasani konu ile ilgili sunduğu raporunda kompleksin üretim seviyesi hakkında cari yılın ilk beş ayında 77 milyon doğalgaz yan ürünlerini ürettiklerini, bunun 62 milyon varili de gemilerle ihraç edildiğini belirtti.

Güney Pars doğalgaz kompleksi uluslararası düzeyde rekabet edecek seviyeye geldiğini kaydeden Başkan Hasani, firmanın misyonu bölgenin doğalgaz kaynaklarına azami ölçüde katma değer kazandırmak olduğunu ve bunu da doğalgazı rafine etmek ve yan ürünleri üretmek ve ayrıca bilim temelli teknik hizmetleri geliştirerek yaptıklarını ifade etti.

İran’ın güyen Zagros bölgesi çok sayıda doğalgaz sahası ile birlikte İran doğalgaz kaynaklarının hazinesi sayılıyor. Aslında İran doğalgaz kaynakları sadece Güney Pars sahası ile sınırlı kalmıyor ve Güney Zagros gibi bölgeler de İran’ın doğalgaz merkezleri sayılıyor.

Güney Zagros petrol ve doğalgaz işletmesi sahip olduğu günde 220 milyon metreküp üretim kapasitesi ile İran doğalgaz ihtiyacının Güney Pars’ın 9 ünitesinin üretimine denk gelen %30 kadarını karşılıyor.

Hali hazırda Güney Zagros sahasında 37 yeni saha üzerinde arama çalışmaları yürütülüyor ve bu sahaların önümüzdeki yıllarda geliştirilerek hizmete gireceği ifade ediliyor.

16. İran Umman karma ekonomik komisyonu oturumu 28 ve 29 Eylül 2016’da Tahran’da düzenleniyor. Oturumu amacı ise iki ülke arasında ikili ticaret hacmini yılda dört milyar dolara ulaştırmaktır.

İran ve Umman iktisadi alanda çok iyi işbirliği kapasiteleri bulunan iki ülkedir. Buna göre iki ülke yetkilileri de karşılıklı iktisadi ve ticari alanlarda faaliyet yürüten girişimcilerin bu alana girmelerini kolaylaştırmaya çalışıyor.

İran’ın Umman’daki ticaret ataşesi Abbas Abdulhani konu ile ilgili açıkladığı verilere işaretle, hali hazırda iki ülke arasında ticaret hacmi yılda yaklaşık bir milyor dolar olduğunu belirtti.

Umman İran’ın Afrika kıtasına ihracatı bakımından uygun coğrafi konumu bulunuyor. Umman aynı zamanda Doğu Asya bölgesine yakın noktadadır ve bilmukabil İran üzerinden orta Asya ülkelerine ve Afganistan’a bağlanabilir. Bu yüzden Umman ile iktisadi ilişkilerin gelişmesi İran için büyük önem arz etmektedir.

İran ve Afganistan arasında maden sektöründe işbirliği yolları İran Cumhurbaşkanı danışmanı ve özel serbest ticari bölgelerin yüksek konseyi sekreteri Ekber Türkan ve Afganistan maliye Bakanı Aklil Hekimi arasında gerçekleşen görüşmede masaya yatırıldı.

Geçen Pazartesi günü gerçekleşen görüşmede Türkan İran’ın Çabahar limanının iktisadi kapasitelerine işaretle bu limanın iskeleleri sürekli geliştirildiğini belirtti.

Bir süre önce İran, Afganistan ve Hindistan Çabahar bölgesinde uluslararası bir transit koridoru oluşturmayı amaçlayan üçlü bir anlaşma imzaladı.

İran’ın Güney kıyılarını geliştirmek Tahran yönetiminin öncelikleri arasında yer alıyor.

Görüşmede Afganistan maliye Bakanı Hekimi de Çabahar liman kentindeki çalışmaların ilerlemesi, sanayi ve maden alanında işbirliği, iki ülke arasında demiryolu inşaatı ve ortak yatırım gibi konuları gündeme getirdi. Bakan Hekimi ayrıca Çabahar ve Kabil arasında uçak seferlerinin başlamasını ve demiryolu alanında işbirliği yapılmasını istedi.015