Geçen hafta Tahran bazı Avrupalı üst düzey yetkiliyi ağırladı.

Geçen hafta Bosna Hersek Başkanlık konseyi Başkanı Bakır İzzetbegoviç Tahran’a geldi ve İranlı yetkililerle ikili ilişkileri ve bölgesel ve küresel meseleleri görüştü.

Finlandiya Cumhurbaşkanı da üst düzey bir heyet başkanlığında Tahran’ı ziyaret eden bir başka Avrupalı üst düzey yetkilileriydi.

Her iki lider Tahran temaslarının sonunda İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei tarafından da kabul edildi.

Bosna Hersek Başkanlık konseyi Başkanı Bakır İzzetbegoviç İranlı yetkililerle görüşmelerinde İran İslam Cumhuriyeti ile ilişkilerinde yeni bir döneme imza attı. İzzetbegoviç Tahran müzakerelerinde iktisadi ortak komisyonların anlaşmalarını ele alırken, öbür yandan bölgesel ve küresel meselelerin hakkında da görüş alış  verişinde bulundu.

İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei Bakır İzzetbegoviç’i kabulünde Batılı devletlerin terörist yetiştiren ve savaş çığırtkanlığı yapan siyasetleri ile mücadele bağlamında önemli noktalara vurgu yaptı.

Bugün tekfircilik ve terör ve radikalizm Avrupa topraklarına kadar da yayıldığını ve muhtemelen gelecekte Avrupa için daha kötü durumları meydana getireceğini belirten İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei bu şom fenomenin çıkış noktası görecede Arap bölgesi olduğunu, ama gerçekte Amerika ve bazı Avrupa devletleri bu olayların yaşanmasından sorumlu olduklarını kaydetti.

Tahran’ı ziyaret eden Bosna Hersek Başkanlık Konseyi Başkanı Bakır İzzetbegoviç’i kabul eden İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei Batılı devletlerin savaş çığırtkanlığı ve terörist yetiştirme politikalarına karşı koymak gerektiğini belirtti.

Batı’nın türettiği terör ve radikalizm şimdi Avrupa’ya da yayıldığını belirten Ayetullah Hamanei, Batılı devletlerin teröre karşı kurdukları ittifakın gerçek olmadığını, bunlar görecede terörle savaşıyor gibi gözükebileceklerini, fakat terörü gerçekten yok etmek istemediklerini vurguladı.

Görüşmede İzzetbegoviç de terör tehlikesine karşı işbirliğini arttırma zaruretine vurgu yaparak bu tehlikeli hastalığın hatta camilere ve masum insanlara bile acımadığını, Bosna Hersek’te tüm şahsiyetlerin tekfirci düşünceden beraat ettiklerini kaydetti.

Bosna Hersek Başkanlık Konseyi Başkanı Bakır İzzetbegoviç İran ziyaretinin devamında tarihi İsfahan kentini de ziyaret etti. İsfahan kentine bir günlük ziyaret gerçekleştiren İzzetbegoviç, İsfahan ulu camii ni ve Vanek kilisesi ve müzesini gezdi. İzzetbegoviç kilisenin öneri defterine İran ve Boska Hersek arasındaki dostluğu daimi ve sürekli olmasını dilediğini yazdı. Bosna Hersek Başkanlık Konseyi Başkanı Bakır İzzetbegoviç ayrıca İsfahan ermenileri baş piskoposu ile de görüştü.

İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei, Tahran’a gelen Finlandiya Cumhurbaşkanı Saoli Ninistov’u kabulünde, Yemen’de olduğu gibi insanları toplu halde katliam etmek terörün en kötü şekli olduğunu, terörle mücadele etmek isteyenlerin asıl buna bir çare bulmaları gerektiğini belirtti. Ayetullah Hamanei, Amerika ve müttefikleri terörle mücadelede ciddi olmadıklarını, bu zümre tüm meseleleri kendi çıkarlarına göre değerlendirdiklerini ve Suriye’de yönetimin değişmesi üzerinde ısrar ettiklerini, oysa ilk önce bu savaşı kimin başlattığı aydınlatılması gerektiğini vurguladı.

BM genel sekreterinin açıkça Suud rejiminin paralarına bağımlı oldukları için Yemenli masum çocukları katliam edilmesini kınayamadıklarını itiraf etmesini sert bir dille eleştiren İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei bu durum uluslararası siyaset adamlarının ahlaki durumlarının esef verici olduğunu gösterdiğini, bir sonraki genel sekreterin bu teşkilatın bağımsızlığını korumasını umduklarını kaydetti.

Ayetullah Hamanei ayrıca İran İslam cumhuriyetinin Suriye krizinin bu ülkenin yasal yönetimini ve milletini destekleyerek çözümlemek gerektiği politikası üzerinde ısrarla durduğunu belirterek Amerika ve diğer bazı devletler Suriye’nin yasal yönetiminin değişmesi üzerinde ısrar ettiklerini, oysa savaşı sonlandırmak için ilkin bu savaşı kimlerin başlattığını tespit etmek gerektiğini fiade etti.

Görüşmede Finlandiya Cumhurbaşkanı da son yıllarda dünyada terör yayıldığını ve Irak, Suriye ve Yemen gibi ülkelerde bir çok insan terörün kurbanı olduğunu, bu durumla hep birlikte mücadele etmek gerektiğini kaydetti.

Gözlemciler İran ve Bosna Hersek’in ikili ilişkileri geliştirme yönündeki siyasi iradesi aralarındaki kültürel ortaklıklar ve yüksek iktisadi kapasitelerle yan yana gelmesi ile beraber ve yine Finlandiya cumhurbaşkanının Tahran ziyareti sırasında varılan anlaşmalar ikili ilişkilerde aydın ve parlak bir geleceği vadettiğini belirtiyor. Nitekim İran’ın özellikle enerji, petro kimya, tarım ve turizm gibi iktisadi alanlarda büyük fırsatlara sahip bir ülkedir ve ayrıca Avrupa ülkeleri ile deneyimlerini de paylaşmaya hazırdır. Bu çerçevede Tahran’da varılan anlaşmalarla beraber Bosna Hersek ve Finlandiya’nın da İran ile işbirliği alanındaki kapasitelerden daha fazla yararlanmaları bekleniyor.

Öte yandan AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini de Cumartesi sabah saatlerinde Tahran’a geldi ve hemen Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif ile bir araya gelerek ikili ilişkileri ve bölgesel ve küresel gelişmeleri görüşmeye geçti. Bu görüşme bundan önce İran, Rusya ve Suriye Dışişleri Bakanları geçen Cuma günü Moskova’da Suriye’de krizi sonlandırmak ve terörle mücadele etmek için üçlü bir zirve gerçekleştirdikleri bir sırada gerçekleşti.

Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif Moskova’da düzenlediği basın toplantısında terör tehlikesi sadece Suriye ve bölgeyi tehdit etmediğini ve bu şom olgunun aslında tüm dünyaya karşı tehdit oluşturduğunu belirterek İran, Rusya ve Suriye terörle mücadele ve insan hakları ilkelerini koruma yönünde çabalarını arttırma kararı aldıklarını belirtti.

Geçen hafta İran İslam Cumhuriyeti yargı erki insan hakları merkezi sekreteri Muhammed Cevad Laricani, İran hiç bir zaman başına buyruk ve münafıkça çerçevelerde düzenlenen insan hakları müzakerelerine katılmayacağını açıkladı.

Yargı erki insan hakları merkezi Başkanı Muhammed Cevad Laricani, Tahran’da interpol ve polis teşkilatı ve yargı kurumunun uzmanları ve yargıçlarının katılımı ile düzenlenen beşinci uzmanlık oturumunda yaptığı konuşmada, AB’nin insan hakları alanına tek yanlı yaklaşımında hiç bir değişiklik yaşanmadığını belirterek, Avrupa insan hakları meselesine tek yanlı, münafıkça ve dayatmacı ve üstünlük taslama konumundan yaklaştığı müddetçe Tahran AB ile bu konuda müzakere etmeyeceğini vurguladı.

Geçen hafta İran’ın parlamenter heyeti uluslararası parlamentolar birliği zirvesine katıldı. Geçen hafta Çarşamba günü İsviçre’nin Cenevre kentinde düzenlenen zirveye katılan İran’ın parlamenter heyeti Başkanı Mustafa Kevakebian, zorba devletlerin insan hakları meselesine çifte standart yaklaşımı bu konuyu bir baskı aracı olarak kullanmaları insan hakları kavramına en önemli darbeyi vurduğunu belirtti. Kevakebian insan hakları ihlallerini en bariz örneği mevcut şartlarda Ortadoğu ve Kuzey Afrika bölgelerinde devam eden krizlerde yaşandığını ifade etti.

Kevakebian konuşmasının devamında mazlum Filistin milleti son 70 yılda zorba devletlerin insan hakları iddialarına rağmen en ilkel haklarından mahrum bırakıldığını, korsan rejim İsrail başta ABD olmak üzere Batılı güçlerin destekleri olmaksızın mazlum Filistin milletine karşı bunca cinayet işlemesi mümkün olmadığını vurguladı.

Kevakebian, büyük güçler kendi ülkelerinde her türlü ırkçılık ve ayrımcılık ve geniş çapta insan hakları ihlalleri durumları ile karşı karşıya bulundukları halde utanmadan insan hakları ve demokrasi bahanesi ile dünyanın çeşitli bölgelerinde her türlü cinayeti işlediklerini kaydetti.

Cumhurbaşkanı Ruhani de geçenlerde güneydoğu Asya bölgesine yaptığı ziyareti sırasında katıldığı Asya diyalog forumunda yaptığı konuşmada dünyada güvensizliğin köklerine ve sebeplerine işaret ederek Irak ve Suriye’de işlenen terör faciaları ve Yemen’de mazlum kadınların ve çocukların bombardıman edilerek katledilmeleri ve siyonist rejimin Filistin’de cinayetlerine göz yumarken insan hakları ve güvenlikten söz edilemeyeceğini belirtti.

Geçen hafta İran’ın BM daimi temsilcisi Golam Ali Hoşru, kadınların insani yardım operasyonlarına katılmaları her zaman sivillerin hayatının korunmasında ve kalıcı barışın sağlanmasında etkili olduğunu belirtti.

BM güvenlik konseyinin “kadınlar, barış ve güvenlik” başlıklı oturumundan konuşan Hoşru, kadınlar barış ve güvenliğin sağlanmasında eksen rol ifa edebileceklerini kaydetti. Hoşru, araştırmalar kadınların insani yardım operasyonlarına katılmaları her zaman etkili olduğunu ve siyasi uzlaşma, kalıcı barışın inşa edilmesi ve iktisadi açıdan yeniden yapılanma süreçlerine ivme kazandırdığını vurguladı.

İran’ın BM daimi temsilcisi Hoşru konuşmasının devamında Ortadoğu bölgesinde yayılan terör ideolojilerine işaret ederek, radikalizm ve tekfirci ideolojilerin yayılması kadınların yüce konumunu değersiz hal getirdiğini ve bu kesimin haklarını görülmemiş tehlikelerle karşı karşıya bıraktığını belirtti. Hoşru bu bağlamda kadınların tekfirci IŞİD terör örgütü tarafından köle edilmeleri, cinsel taciz ve tecavüze maruz bırakılmaları ve türlü cismi ve ruhi işkencelerle işkence edilmelerine işaret ederek BM genel sekreterine radikalizmle mücadele çerçevesinde önerilen programda kadınların rolünün ön plana çıkarılmasına destek verdiklerini kaydetti.

BM güvenlik konseyinin kadınlar, barış ve güvenlik başlıklı 1325 sayılı kararnamesinin onaylanması üzerinden 16 yıl geçiyor. Şimdi ise dünya camiasının kadınların sürdürülebilir kalkınma, barış ve güvenlikle ilgili hazırlanan programlarda öncü unsurlar olabileceğini anladığı gözleniyor

Geçen hafta 12. Üniversitelerarası dünya güreş şampiyonasına katılan İran’ın serbest güreş milli takımı 8 madalya kazanarak dünya şampiyonu oldu. 12. Üniversitelerarası dünya güreş şampiyonası dünyanın 25 ülkesinden temsilcilerin katılımı ile 25 Ekim’de Çorum’da başladı.

Serbestte beşi altın ve üçü bronz olmak üzere toplam 8 madalya kazanan İran takımı dünya şampiyonu oldu, Rusya ve Türkiye ise ikinci ve üçüncü sıraya yerleşti.

İran’ın grekoromen güreş takımı da geçen Çarşamba günü Türkiye’ye geldi ve Cumartesi günü rekabetlere başladı.

Bir başka gelişmede geçen hafta İran gençler grekoromen ve serbest güreş milli takımları Tahran’da düzenlenen uluslararası Şahed kupasında sırasıyla birinci ve ikinci oldu. Bu rekabetlere dünyanın 12 ülkesinden 27 takım katılmıştı. 27 ve 28 ekim tarihlerinde Tahran Azadi spor kompleksinde düzenlenen rekabetlerde İranlı genç grekoromen güreşçileri şampiyon oldu, Rusya ve İran’ın ikinci takımı da sırasıyla ikinci ve üçüncü oldu.

Serbestte ise Rusya takımı birinci olurken, İran’ın birinci ve ikinci takımları sırasıyla ikinci ve üçüncü oldu.

Rekabetlere İran, Rusya, beyaz Rusya, Ukrayna, Kırgızistan, Türkmenistan, Tacikistan, Ermenistan, Bulgaristan, Macaristan, Lübnan ve Pakistan’dan takımlar katılmıştı.015