İran'ın son siyasi gelişmeleri
İran milleti 26 Şubat Cuma günü bir kez daha sandıkların başına gitti ve onuncu dönem İslamî şura meclisi ve beşinci dönem bilgeler meclisinde temsilcilerini seçti.
İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei Cuma günü sabah saatlerinde ve oylama merkezleri açıldığı ilk dakikalarda sandık başına giderek oyunu kullandı.
Bu seçimlerde 54 milyon 915 bin 24 seçmen oy kullanabileceğini açıklandı.
İslamî şura meclisi İran yasama kurumunun temel erkanı sayılır. Bilgeler meclisi ise en önemli göre Rehber’i seçmektir.
İslamî şura meclisi seçimlerine yaklaşık 5 bin ve bilgeler meclisi seçimlerine yaklaşık 160 aday iki meclise girebilmek için rekabet etti.
İran milletinin Cuma günü düzenlenen seçimlere coşkulu ve hedefli katılımı bir kez daha İran İslam Cumhuriyeti nizamının ihtişam ve iktidarını tüm dünyaya gösterdi. İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei seçimlerin arifesinde Necefabad kentinden gelen binlerce vatandaşı kabulünde, İran milletinin İslamî şura ve bilgeler meclislerinin seçimlerine geniş çaplı katılımı, İslamî nizamın güçlenmesi ve düşmanların İran’a karşı kurdukları kumpasların etkisiz hale getirilmesinde önemli etken olduğunu belirtti.
İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei Necefabad halkına hitaben konuşmasında, düşmanların sürekli tekrarladığı yalanlardan biri İran’da hükümet yandaşı veya hükümet karşıtı meclis yaftasından ibaret olduğunu, oysa İran milleti ne hükümet yandaşı ne de hükümet karşıtı bir meclis istediğini, İran milleti cesur ve dindar ve görevini bilen ve Amerika’dan korkmayan bir meclis istediğini vurguladı.
Ayetullah Hamanei konuşmasında İran milleti, halkın sorunlarının çaresini bilen, dindar, sorumlu, cesur ve düşmanın hilelerine kanmayan bir meclis istediğini, İran milleti izzet ve istiklal ilkelerine önem veren ve elleri İran üzerinden kesilen ama yine de İran’a geri dönmek isteyen zorba devletlere karşı dik duran bir meclis istediğini kaydetti.
İran’da 26 Şubat Cuma günü gerçekleşen seçimler uluslararası basın ve medya organlarında da geniş yankı buldu. Söz konusu medya organların seçimlerden önce sürekli seçim atmosferinin ruhsuz ve soğuk geçtiğinden dem vururken, Cuma günkü milyonluk katılımın karşısında adeta şok geçirdi ve gelen yoğun talep üzerine seçim süresi bir kaç kez uzatıldığını itiraf etmek zorunda kaldı.
France 24 TV kanalı, İran milletinin İslamî şura ve bilgeler meclisleri için düzenlenen seçimlere yönelik yoğun ilgileri yüzünden seçim sandıkları öngörülen saatten çok daha geç toplandığını kaydetti.
France 2 TV kanalı da İran’da seçimlerle ilgili yayımladığı raporunda İran bölgenin en büyük güçlerinden biri olduğunu itiraf etti.
Amerika’nın CNN TV kanalı da seçimlere İran milletinin yoğun ilgisinden ve seçim süresinin bir kaç kez uzatılmasından söz etti.
Geçen hafta Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev Tahran’ı ziyaret etti. Bu ziyaret İran Cumhurbaşkanı Dr. Hasan Ruhani’nin resmi daveti üzerine gerçekleşti. Aliyev geçen 23 Şubat Salı günü üst düzey iktisadi ve siyasi bir heyet başkanlığında Tahran’a geldi.
Aliyev’in Tahran ziyareti esnasında iki ülkenin üst düzey yetkilileri 11 işbirliği belgesi imzaladı ve ortak yatırım alanında işbirliğine vurgu yaptı. İki taraf 2016’nın sonuna kadar İran ve Azerbaycan Cumhuriyeti demiryollarının iki ülkede aynı adı taşıyan Astara kentleri üzerinden birleştirilmesi kararlaştırdı. Bu projenin hayata geçmesi, Tahran ve Bakü ilişkilerinin gelişmesi ve Kuzey Güney koridorunun ve transit faaliyetlerinin genişlemesi bakımından büyük önem arz ediyor.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, Tahran temasları çerçevesinde İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei tarafından da kabul edildi. Ayetullah Hamanei görüşmede Tahran ve Bakü arasındaki iyi siyasi ilişkilere ve ortak değerlere işaretle İran milletinin Azerbaycan Cumhuriyeti milletine bakışı kardeşçe ve dostluk ve komşuluk meselesinin ötesinde bir bakış olduğunu kaydetti.
İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei Azerbaycan cumhuriyetinin siyasi istikrarı, güvenliği ve halkının refah ve huzur içinde yaşaması İran için büyük önem arz ettiğini ve iki milletin kalbi bağları sayesinde ikili iktisadi işbirliği da gelişmesi gerektiğini ifade etti.
İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei İran ve Azerbaycan cumhuriyetinde yaşayan iki milletin dini ve mezhebi ortaklıklarına değinerek İslamî maarifin yaygınlaştırılması ve dini şiarlara saygı gösterilmesi halkın tehditlere karşı daha güçlü direnmesine vesile olacağını belirtti.
Ayetullah Hamanei İslam ve şii maarifinin yaygınlaştırılması yüce Allah’ın ve masum imamların sorunlara karşı millete zafer kazanmasına yardımcı olacağını ifade etti.
Cumhurbaşkanı Ruhani’nin de katıldığı görüşmede Azeri lider Aliyev de İran ile ikili ilişkilerini kardeşçe ve çok iyi niteledi ve iki ülke arasında ticaret, ulaştırma, enerji ve sanayi gibi alanda işbirliği doğrultusunda çok iyi adımlar atıldığını, ikili ilişkileri ve birliği tüm alanlarda geliştirmek istediklerinin belirtti.
Geçen hafta Rusya savunma Bakanı Sergei Şaygo ikili ilişkileri geliştirmek ve İranlı yetkililerle bölge gelişmelerini görüşmek üzere Tahran’a geldi. Rus Bakan Şaygo ziyareti sırasında ayrıca Rusya devlet Başkanı Putin’in İran Cumhurbaşkanı Ruhani’ye özel mesajını iletti.
Cumhurbaşkanı Ruhani ile görüşen ve putin’in özel mesajını teslim eden Şaygo, Suriye ile ilgili müzakere sürecinde yaşanan son gelişmeler hakkında da bir rapor sundu.
Görüşmede Cumhurbaşkanı Ruhani de Suriye krizi ancak siyasi müzakere ve Suriye milletinin kendi kaderini belirleme hakkına saygı göstererek çözümlenebileceğini beyan etti.
Cumhurbaşkanı Ruhani, Rusya savunma Bakanı Şaygo’nun Tahran ziyaretinin ardından Rusya lideri Putin ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirerek bir kez daha Suriye krizinin ancak Suriye milletinin iradesi ile çözümlenebileceğini belirtti. Ruhani, Suriye’de geçici ateşkes uygulanması, teröristlere yeniden güç toplaması ve malum ülkelerde para ve silah yardımı alma fırsatına dönüşmemesi gerektiğini ifade etti.
Suriye ateşkesinde bazı muğlak noktaların bulunduğuna hatırlatan Cumhurbaşkanı Ruhani, bu muğlaklıkların giderilmesi kaygıların bertaraf olmasına vesile olacağını kaydetti.
Rusya savunma Bakanı Şaygo’nun Tahran ziyareti sırasında sunduğu raporuna işaret eden Ruhani, varılan uzlaşmaların yeterli olmadığını, ateşkes anlaşması terör ve radikalizmle mücadeleyi etkilememesi gerektiğini vurguladı.
Geçen hafta Umman Dışişleri Bakanı Yusuf bin Alevi de üst düzey bir heyet başkanlığında Tahran’ı ziyaret etti. Alevi Tahran’da Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif ve İMGYK sekreteri Ali Şamhani ve Petrol Bakanı Bijen Namdar Zengee ile ayrı ayrı görüştü.
Alevi’nin Tahran ziyareti sırasında Yemen ve Suriye gelişmeleri ve IŞİD – Siyonizm eksenli terör ve bölge ülkelerine yönelik tehdit oluşturması masaya yatırıldı.
İranlı mevkidaşı Zarif’le beraber ortak basın toplantısı düzenleyen Alevi, bazı ülkelerin bölgeyi tehlikeye sürükleyen maceracılıklardan el çekmeleri gerektiğini belirterek, İran İslam Cumhuriyeti bölgenin kalkınması ve istikrarı için yeni ufuklar açabileceğini vurguladı.
Geçen hafta İsviçre Cumhurbaşkanı Johann Schneider Ammann üst düzey iktisadi ve siyasi bir heyet başkanlığında Tahran’a geldi. Schneider Tahran’da İranlı üst düzey yetkililerle ikili ilişkileri ve bölgesel ve küresel önemli konuları görüştü.
İsviçre cumhurbaşkanının Tahran ziyaretinin amacı İran ve İsviçre arasındaki siyasi ve iktisadi ilişkileri geliştirme şeklinde açıklandı. İsviçre cumhurbaşkanının Tahran ziyareti sırasında bankacılık, siyasi, hukuki ve kültürel alanlarla ilgili bir kaç işbirliği anlaşması imzalanması bekleniyor.
Geçen hafta BM Suriye özel temsilcisi Stephan De Mistura İran Dışişleri Bakanı Yardımcısı Hüseyin Emir Abdullahian’la telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmede Suriye’de son gelişmeler ele alındı.
De Mistura görüşmede İran’ın terörle mücadelede ve Suriye’de ateşkes sağlanmasında ifa ettiği yapıcı rolüne işaretle, Suriye’de destek veren ve Münih güvenlik konferansının kulisindeki oturuma katılan tüm ülkelerin Suriye’de ateşkes ilan edilmesinde önemli rol ifa ettiklerini belirtti.
Görüşmede Emir Abdullahian da Suriye’de kalıcı ateşkes için silahlı muhaliflerle terör örgütleri arasındaki ilişkilerin aydınlığa kavuşturulması ve İran ve BM’nin kırmızı çizgileri birleşmesi gerektiğini vurguladı.
Geçen hafta UAEK genel müdürü Yokio Amano, İran’ın nükleer programı ile ilgili en yeni raporunu yayınladı. Amano UAEK yönetim kuruluna sunduğu raporunda İran Bercam nükleer anlaşması çerçevesinde tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini ifade etti.
Geçen hafta İran istihbarat bakanlığı, İran’da faaliyet yürüten Rigi terör örgütünün infaz edilen elebaşı Abdulmalik Rigi’nin kardeşinin komşu ülkelerden birinde tutuklandığını açıkladı.
Rigi terör çetesi elebaşı Abdulmalik Rigi Haziran 2010’da yargılandıktan sonra idam cezasına çarptırılmıştı.
Söz konusu terör çetesi bundan önce İran’ın güneydoğusunda bazı terör eylemleri düzenlemiş ve bazı vatandaşların şehit düşmesine veya yaralanmasına sebebiyet vermişti.
Rigi terör çetesi elebaşı Abdulmalik Rigi sorgulama sırasında İngiliz MI6 ve Amerikan CIA ve İsrail Mossad casusluk örgütleri tarafından eğitilerek desteklendiklerinin itiraf etmişti.
İran istihbarat bakanlığı, şimdi de Rigi’nin kardeşi bir komşu ülkede tutuklandığını ve İran’a iade edilmesi için çalışma başlattıklarını açıkladı. 015