Эрон музейларига саёҳат (9)
Шиша музейи
Эрон шиша ва кулолчилик музейи
Эроннинг шиша идишлар ва кулолчилик музейи Теҳрондаги Си Тир кўчасида жойлашган. Ушбу музей "Қавом ас-Салтанаҳ"га тегишли бўлган гўзал бинода қурилган. Қавам Ал-Салтана бу уйни тўқсон йил аввал қуриб, ундан иш ва яшаш жойи сифатида фойдаланган эронлик сиёсатчилардан бири эди. Кейинчалик бу уй Миср ва Афғонистон элчихонаси сифатида ишлатилган. Қавом уйи 1975 йилда музейга айланди. Бинонинг умумий меъморий услуби ХИХ асрдаги Эрон ва Европа меъморий услубининг уйғунлигидан иборат. Биринчи қаватдан иккинчи қаватга рус зинапоялари услубидаги ажойиб ёғоч зинапоялар орқали уланади. Бино ғишт, ганч, эмал ва ойна ишлари билан ажойиб безатилган.
- Шиша музейида олтита зал мавжуд бўлиб, улар икки қаватда жойлашган, унинг ҳар бир қисмида Эрон шишасозлик ва кулолчилик тарихининг бир қисми намойиш этилади. Бу коллекцияда Эрон шиша ва кулолчилигининг нодир намуналари мавжуд.
Бинонинг биринчи қавати тарихдан олдинги кулолчилик буюмлари билан боғлиқ. Биринчи қаватнинг коридорида биринчи минг йилликка оид рус кулолчилик буюмлари жойлашган. 18-19-асрларда Европа давлатларида ишлаб чиқарилган шиша буюмлар намойиш этилади. Кристал залда милоддан аввалги И минг йиллик, Аҳамонийлар, Сосонийлар ва илк ислом даврига оид шиша буюмлар намуналари мавжуд.
– Биринчи қаватдаги сўнгги зал – Эмае зали бўлиб, бу ерда музли ва ялтироқ ойналар, айниқса, эрамиздан аввалги биринчи ва иккинчи минг йилликларга оид безак буюмлари ва атир идишлари намойиш этилган. Бу соҳадаги энг қадимги объект шиша силиндрдир. У Чоғазнабил ибодатхонасидан топилган ва милоддан аввалги икки минг йилликка оид.
- Музей биносининг иккинчи қаватида коридор, устритсалар заллари, тилларанг соялар, 1 ва 2-кўк ранг мавжуд. Умуман, бу туркумда ислом даври ва ундан кейинги даврларга оид асарлар сақланади.
- Садаф залида ислом даври (9-10- асрлар)га оид шиша ва кулолчилик буюмлари сақланади. Улар билан бир қаторда замонавий рассомларнинг асарлари ҳам мавжуд.
- Заррин фом Холл кўркам зал бўлиб, кўпчилик асарлар тилла, ложувард ва фирузадан ясалган. Бу асарлар ҳижрий 4—7-асрларга тегишли.
Азуре заллари еттинчи ва саккизинчи аср идишларининг туркуаз сирлари билан машҳур. Азуре Ҳалл да фируза ранглар билан безатилган кулолчилик буюмлари ва уларнинг тарихи ҳижрий ВИ ёки ВИИ асрларга тўғри келади; Ушбу залда кўриш мумкин. Лажувард залида ҳижрий 11-13-асрларга оид шиша буюмларнинг иккита намунаси мавжуд. Сафавийлар даврида Шоҳ Аббос Сафавий Венециядан Эронга ўз санъатини эронлик усталарга ўргатиш учун кўп сонли шиша усталарини таклиф қилади. Қожарлар даврига оид еттита сирланган гил лавҳа. Қолаверса, бу залда Фирдавсийнинг “Шоҳнома”си тасвирланган асарлар ҳам намойиш этилган.
