БРИКС глобал озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлашда қандай рол ўйнайди?
-
БРИКС глобал озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлашда қандай рол ўйнайди?
Халқаро озиқ-овқат инқирози кучайиб бораётган бир пайтда, экспертлар БРИКСга аъзо давлатлар қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ишлаб чиқариш ва экспорт қилишга катта ҳисса қўшган ҳолда глобал озиқ-овқат хавфсизлиги таъминлашда ҳал қилувчи рол ўйнаши мумкин, деб хулоса қилмоқда.
Глобал озиқ-овқат инқирози ҳар куни кенгайиб бормоқда. Жаҳон банкининг маълум қилишича, 2024-йида 59 мамлакатда 99 миллиондан ортиқ киши қаттиқ озиқ-овқат танқислигига дуч чкелган. Шу нуқтаи назардан, глобал озиқ-овқат маҳсулотларини ишлаб чиқаришнинг 3 дан бир қисмидан кўпроғига ва қишлоқ хўжалиги ўғитлари ишлаб чиқаришнинг 40 фоизига эга бўлган БРИКСга аъзо давлатлар глобал озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлашнинг асосий ўйинчилари сифатида намойн бўлмоқда.
Экспетларга кўра, БРИКСга аъзо давлатлар асосий товарларга арзон нархларни таъминлаш ва янги савдо механизмлаини, жумладан, 2025 йил апрел ойида бошланган БРИКС жон биржасини яратиш орқали очликка қарши курашда стратегик рол ўйнаши мумкин Ушбу алмашинув БРИКС ва жаҳон жанубидаги экспортчилар ва харидорлар ўртасида тўғридан -тўғри алмашинув платфрмсини таъминлайди ва глобал дон таъминотининг 30-40 фоизини қоплаши кутилмоқда.
Порс тудей сайтининг Россиянинг ТВ БРИКС сайтига таяниб хабар қилишича, Россия, Бразилия, Хитой ва Ҳиндистон бу ташаббуснинг асосий иштирокчиларидир. 109 миллион тоннадан ортиқ озиқ-овқат экспорти ва 2030 йилгача ишлаб чиқаришни 25 фоизша ошириш режаси билан Россия, 166 миллиард долларлик экспорт билан Бразилия, дон ва стратегик маҳсулотларни ишлаб чиқариш ва экспорт қилишга эътибор қаратган Хитой ва Ҳиндистон бу тенденцияга муҳим ҳисса қўшмоқда. Бироқ экспертлар бу дастурнинг муқаффақияти учун кенг инфратузилма, аъзолар ўртасида мувофиқлаштириш ва адолатли рақобат сиёсати зарурлиги ҳақида огоҳлантирмоқда. .Миср, Эфиопия, Эрон ва Жанубий Африка каби давлатлар ҳам молиялаштириш, инфратузилма ва янги қишлоқ хўжалиги технологияларига муҳтож. БМТнинг Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти (FAO) тўртта тамойилга урғу беради: яхшироқ ишлаб чиқариш, яхши овқатланиш, яхши атроф-муҳит ва яхши ҳайт. Таҳлилчиларга кўра, БРИКС ўзининг мавжуд имкониятлари ва умумий сиёсий қатъияти билан глобал озиқ-овқат тартибини қайта ишлаб чиқишда ҳал қилувчи рол ўйнаши мумкин.
