Մեկնաբանություն - Փաշինյանի հաղթանակը՝ արևմտականացման մեծածախս ուղու շարունակությունը և աշխարհաքաղաքական իրողությունների անտեսումը
Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորած «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վերստին հաղթանակը Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններում, քաղաքական նախագծի հաջողության նշան լինելու փոխարեն, ցույց է տալիս այն ուղու շարունակությունը, որը վերջին տարիներին ուղեկցվել է երկրի համար անվտանգության, տնտեսական և աշխարհաքաղաքական լուրջ մարտահրավերներով:
Փաշինյանը, որ 2018 թվականին իշխանության գալուց ի վեր փորձել է Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը ուղղորդել դեպի Արևմուտք, այժմ ավելի շատ հնարավորություն ունի իրականացնելու այս մոտեցումը՝ նոր ձայների աջակցությամբ. մոտեցում, որը քննադատները համարում են Հայաստանի տարածաշրջանային իրողություններին հակասող:
Pars Today-ի փոխանցմամբ՝ ԵՄ և Ֆրանսիայի պաշտոնյաների արագ արձագանքը Փաշինյանի հաղթանակին ևս մեկ անգամ ցույց տվեց, որ Արևմուտքը աջակցում է ներկայիս կառավարության շարունակական ներկայությանը Երևանում: Իրենց շնորհավորական ուղերձներում Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենը և Էմանուել Մակրոնն ընդգծել են Հայաստանի հետ համագործակցության ընդլայնումը և Եվրոպայի հետ մերձեցման արագացումը. դիրքորոշումներ, որոնք շատ դիտորդներ համարում են Հարավային Կովկասի տարածաշրջանում ազդեցությունը մեծացնելու համար Արևմուտքի և Ռուսաստանի աճող մրցակցության մի մասը:
Սակայն, վերջին մի քանի տարիների փորձը ցույց է տալիս, որ Մոսկվայից հեռանալու քաղաքականությունը որևէ շոշափելի օգուտ չի բերել Հայաստանին։ Ղարաբաղյան պատերազմից և վերջին տարիների զարգացումներից հետո Երևանը կորցրեց իր ավանդական ազդեցության զգալի մասը տարածաշրջանային հավասարումներում։ Մինչդեռ Փաշինյանի կառավարությունը բազմիցս քննադատել է Ռուսաստանին և Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությանը, արևմտյան երկրները նույնպես հրաժարվել են Հայաստանին տրամադրել համեմատելի անվտանգության երաշխիքներ։
Ռուսաստանի փորձագետները և նույնիսկ որոշ հայկական շրջանակներ զգուշացրել են, որ եվրոպական կառույցներին միանալու ջանքերը անհամատեղելի են Եվրասիական տնտեսական միությանը անդամակցության հետ։ Հայաստանն իր արտաքին առևտրի, արտահանման շուկայի, էներգետիկայի և աշխատատեղերի զգալի մասը պարտական է Ռուսաստանի և Եվրասիական միության անդամների հետ համագործակցությանը։ Պաշտոնական վիճակագրությունը նաև ցույց է տալիս, որ Ռուսաստանը մնում է Հայաստանի ամենամեծ տնտեսական գործընկերը, և այդ հարաբերություններից ցանկացած շտապ հեռացում կարող է լուրջ հետևանքներ ունենալ երկրի տնտեսության համար։
Այս համատեքստում որոշ վերլուծաբաններ կարծում են, որ Փաշինյանի կառավարությունը մեծացրել է ռազմավարական փակուղու մեջ հայտնվելու ռիսկը՝ չափազանց շատ հույսը դնելով Արևմուտքի քաղաքական խոստումների վրա։ Եվրամիությունն աջակցում է Հայաստանի ինտեգրմանը, բայց մինչ օրս երկրի եվրոպական կառույցներին անդամակցության հստակ հեռանկարներ չեն ներկայացվել։ Հակառակը, Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների կրճատումը կարող է հանգեցնել առկա տնտեսական և անվտանգության օգուտների կորստի։
Մյուս կողմից, Արևմուտքին մոտենալու Փաշինյանի կառավարության մոտեցումը, միաժամանակ ամրապնդելով հարաբերությունները Միացյալ Նահանգների հետ կապված որոշ գործիչների հետ, մտահոգություններ է առաջացրել տարածաշրջանի երկրների շրջանում։ Քննադատները պնդում են, որ հավասարակշռված արտաքին քաղաքականությունը, որը մի ժամանակ հայկական դիվանագիտության ավանդական սկզբունք էր, զիջել է չափազանց արևմտակենտրոն մոտեցմանը։
Նման պայմաններում Փաշինյանի վերընտրությունը կարող է դիտվել որպես Հայաստանում արևմտականացման փորձի նոր փուլի սկիզբ, մի ուղի, որը, եթե չհամապատասխանի Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական իրողություններին և Ռուսաստանի հետ ռազմավարական հարաբերությունները պահպանելու անհրաժեշտությանը, կարող է ավելի մեծ ծախսեր պարտադրել երկրի տնտեսությանը, անվտանգությանը և քաղաքական կայունությանը։