Վերլուծություն - Ընտրությունների հետևանքները՝ Հայաստանի սահմաններից դուրս
Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորած «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության կրկին հաղթանակը Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններում, թեև ամրապնդել է նրա քաղաքական դիրքը երկրի ներսում, սակայն լուրջ հարցեր են մնում երկրի ապագայի վերաբերյալ տարածաշրջանային և միջազգային ասպարեզներում:
Ամենակարևոր հարցն այն է, թե արդյոք Փաշինյանի վարչակազմը կարող է հավասարակշռել Հայաստանի աշխարհաքաղաքական հրամայականները իր արևմտամետ քաղաքականության հետ, թե՞ կշարունակի Ռուսաստանի հետ լարվածության ուղին:
Pars Today-ի փոխանցմամբ՝ ընտրությունների արդյունքները ցույց տվեցին, որ, չնայած վերջին տարիներին Փաշինյանի գործունեության վերաբերյալ լայնածավալ քննադատությանը, այնուամենայնիվ նա կարողացել է պահպանել հանրության ձայների զգալի մասը: Այնուամենայնիվ, ընտրական հաղթանակը չի նշանակում ռազմավարական հաջողություն, քանի որ նրա կառավարությունը բազմաթիվ անվտանգության, տնտեսական և աշխարհաքաղաքական մարտահրավերների է բախվել Հայաստանի ժամանակակից պատմության ամենազգայուն ժամանակահատվածներից մեկում:
Ղարաբաղում տեղի ունեցած զարգացումներից և Հարավային Կովկասում ուժերի հավասարակշռության փոփոխությունից հետո, Փաշինյանի իշխանությունը, Մոսկվայի հետ ավանդական հարաբերությունները վերանորոգելու ջանքերի փոխարեն, որդեգրեց Միացյալ Նահանգների և Եվրամիության հետ ավելի սերտ հարաբերությունների քաղաքականություն: Այս մոտեցումը բացահայտորեն ողջունվեց Արևմուտքի կողմից. Այնպես որ ընտրություններից անմիջապես հետո եվրոպացի պաշտոնյաները, այդ թվում՝ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենը և Էմանուել Մակրոնը, շեշտը դրեցին Երևանի հետ համագործակցության զարգացման և Եվրոպայի հետ Հայաստանի ինտեգրման գործընթացի արագացման վրա։
Այնուամենայնիվ, հողի վրա առկա իրողությունները ցույց են տալիս, որ Հայաստանը շարունակում է խորը տնտեսական և անվտանգության կախվածություն ունենալ Ռուսաստանից։ Ռուսաստանը Հայաստանի ամենամեծ առևտրային գործընկերն է, և նրա էներգետիկ, արտաքին առևտրի և հայ քաղաքացիների զբաղվածության ոլորտների զգալի մասը շաղկապված է այս երկրի հետ հարաբերությունների հետ։ Երևանի անդամակցությունը Եվրասիական տնտեսական միությանը նաև ցույց է տալիս, որ Մոսկվայից լիովին հեռանալը ոչ միայն դժվար կլինի, այլև թանկ գին կարժենա Հայաստանի տնտեսության համար։
Ռուսաստանցի շատ փորձագետներ զգուշացրել են, որ արևմտյան կառույցներին ինտեգրվելու փորձերը անհամատեղելի են եվրասիական կառույցներին անդամակցության հետ, և որ Հայաստանը, ի վերջո, ստիպված կլինի կատարել աշխարհաքաղաքական ընտրություն։ Ընտրություն, որը կարող է հեռահար տնտեսական և սոցիալական հետևանքներ ունենալ այս երկրի համար։
Մյուս կողմից, վերջին տարիների փորձը ցույց է տվել, որ Հայաստանին աջակցելու Արևմուտքի խոստումները պարտադիր չեն նշանակեն այս երկրի անվտանգության երաշխիքներ։ Վերջին տարածաշրջանային ճգնաժամերում Եվրոպան և Միացյալ Նահանգները ավելի շատ քաղաքական և դիվանագիտական դեր են խաղացել և չեն կարողացել դառնալ իրական այլընտրանք ավանդական անվտանգության մեխանիզմների համար, որոնց վրա Հայաստանը տասնամյակներ շարունակ հենված է եղել։
Իրանի համար Հայաստանում զարգացումները պարզապես ներքին հարց չեն։ Թեհրանը ուշադիր հետևում է Հարավային Կովկասում տեղի ունեցող զարգացումներին և շեշտը դնում է միջազգային սահմանների պահպանման, տարածաշրջանային կայունության և տարանցիկ համագործակցության զարգացման վրա։ Երևանի աշխարհաքաղաքական կողմնորոշման ցանկացած փոփոխություն կարող է ազդել տարածաշրջանային հավասարումների և տրանսպորտային ու էներգետիկ ռազմավարական նախագծերի վրա։
Ընդհանուր առմամբ, Փաշինյանի հաղթանակը չի նշանակում Հայաստանի առջև ծառացած մարտահրավերների ավարտը։ Նոր վարչակազմը դեռևս կանգնած է այն իրողության առջև, որ Ռուսաստանից հեռանալու և Արևմուտքին ապավինելու իր քաղաքականությունը մինչ օրս չի կարողացել իրական արդյունքներ բերել երկրի անվտանգության և տնտեսական խնդիրների լուծման գործում։ Հայաստանի ապագան, առավել քան երբևէ, կարծես, կախված է երկրի ղեկավարների՝ Արևելքի ու Արևմուտքի միջև հավասարակշռված ու իրատեսական քաղաքականություն վարելու կարողությունից, քաղաքականություն, որը մինչ այժմ հաջողության քիչ նշաններ է ցույց տվել։