Իրանցիները արաբ են, թե պարսիկ

Pars Today-Իրանը հնագույն և ընդարձակ երկիր է, որը, չնայած իր մեծ էթնիկ բազմազանությանը, պատմության ընթացքում ունեցել է ազգային միասնություն և համախմբվածություն:

Իրանցիները արաբ են, թե պարսիկ. Pars Today-ի այս հոդվածում մենք մտադիր ենք պատասխանել այս հարցին:

Իրանցիների ինքնության արմատները

«Իրանցիները արաբ են, թե պարսիկ» հարցը բխում է պատմամշակութային թյուրիմացությունից։ Իրանցիներն իրականում ոչ արաբ են, ոչ էլ պարզապես պարսիկներ։ Իրանը բազմաբնույթ ինքնություն ունեցող երկիր է՝ արմատավորված պարսկական հազարամյա քաղաքակրթությամբ և հարուստ էթնիկ բազմազանությամբ:

Էթնիկ բազմազանությունը՝ Իրանի գանձը

Իրանը նման է տարբեր էթնիկ խմբերի խճանկարի, որոնցից յուրաքանչյուրն ավելացրել է երկրի մշակութային և պատմական հարստությունը: Ատրպատականցիները, քրդերը, լորերը, բալուչները, թուրքմենները, Խուզեստանի արաբները և այլ էթնիկ խմբեր, ինչպիսիք են գիլակները և մազանցիները, խաղաղ ապրում են Իրանում կողք կողքի, և նրանց տեղական լեզուներն ու բարբառները պաշտոնական լեզու հանդիսացող պարսկերենի հետ միասին արտացոլում են էթնիկ խմբերի միջև մշակութային խորը կապը:

Էթնիկ խմբերի խաղաղ գոյակցությունը

Իրանական էթնիկ խմբերի համակեցությունը հիմնված է ընդհանուր պատմության և կրոնական ու ազգային արժեքների վրա: Իսլամական հեղափոխության առաջնորդը Իրանի ժողովուրդների միասնությունը երկրի առաջընթացի եզակի արժեք է համարում։ Այս միասնությունը հստակ դրսևորվեց ազգային իրադարձություններում, ինչպիսին է Իրանա-իրաքյան պատերազմը (1981-1988): Այնտեղ, որտեղ տարբեր էթնիկ խմբեր՝ Խուզեստան նահանգի արաբներից մինչև երկրի արևմուտքի քրդերը, կողք կողքի կռվում էին հայրենիքը պաշտպանելու համար: Իրանում ամեն տարի մշակութային փառատոններ են անցկացվում՝ հարգելու այս արժեքավոր և երկարամյա ավանդույթը:

Ինչու իրանցիները արաբ չեն

Թեև որոշ իրանցիներ, հատկապես երկրի հարավ-արևմտյան շրջաններում, ունեն արաբական արմատներ կամ խոսում են արաբերեն, իրանցիների ճնշող մեծամասնությունը լեզվական և մշակութային առումով պատկանում է հնդեվրոպական խմբերին: Իրանցիների ազգային ինքնությունը, ցանկացած էթնիկ պատկանելությունից դուրս, հիմնված է իրանա-իսլամական քաղաքակրթության վրա: ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն իր զեկույցում Իրանը համարել է այն քիչ երկրներից մեկը, որին հաջողվել է համատեղել էթնիկ բազմազանությունը ազգային միասնության հետ:

Մշակութային խճճվածությունը

Իրանն ունի 33 նահանգ՝ տարբեր տեսակի բնակչությամբ, սովորույթներով և մշակույթներով։ Անշուշտ, այսօր, հաղորդակցությունների, ճանապարհորդությունների դյուրինության և մշակութային փոխանակումների ընդլայնմամբ, տարբեր էթնիկ խմբեր ապրում են երկրի տարբեր շրջաններում և շփվում իրանական այլ էթնիկ խմբերի հետ: Հետաքրքիր է այն, որ իրանական որոշ նահանգների անունները վերցված են դրանցում բնակեցված հնագույն ցեղերից. Օրինակ՝ Քուրդիստանի նահանգի անունը (1,6 մլն բնակչությամբ) առաջացել է քուրդ ցեղախմբից, Լորեստանինը (1,7 մլն բնակչությամբ)՝ Լոր ցեղից, կամ Ֆարս նահանգինը (4,9 մլն բնակչությամբ)՝ պարսիկ ցեղից։