Ինչպե՞ս Իրանը կոտրեց «անբանակցելի լինելու» մասին ամերիկյան սուտը
Օմանում և Հռոմում Իրանի և ԱՄՆ-ի միջև անուղղակի բանակցությունները ցույց են տալիս Իրանի Իսլամական Հանրապետության կամքը՝ պարտադրված հայեցակարգերը փոխելու և «անբանակցելի լինելու» մասին պատկերացումը փշրելու համար։
Իրանի եւ ԱՄՆ-ի միջեւ անուղղակի բանակցությունների երկրորդ փուլը տեղի է ունեցել շաբաթ օրը՝ ապրիլի 19-ին, Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։ Իրանի ԱԳ նախարար Սեյյեդ Աբբաս Արաղչին, որը գլխավորում էր իրանական պատվիրակությունը, այս բանակցություններից հետո հայտարարեց հնարավոր համաձայնագրի սկզբունքների և նպատակների առաջընթացի մասին և ընդգծեց, որ Իրանում շատերի համար ՀԳՀԾ-ն այլևս բավարար չէ, և մնացել են միայն դրա դասերը։
Իրանի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Էսմայիլ Բաղայի Համանեն նույնպես ընդգծել է Իրանի հիմնական պահանջը, այն է՝ անօրինական պատժամիջոցների վերացումը՝ շոշափելի տնտեսական արդյունքներով։Նախատեսված է համեմատաբար դրական մթնոլորտում տեղի ունեցած բանակցությունները վաղը Օմանում փորձագիտական մակարդակով շարունակվեն։
Հայեցակարգերի փոփոխումը և Իրանի դիվանագիտական հաղթանակը
Միջազգային հարցերով փորձագետ Ֆարշիդ Բաղերյանը, վերլուծելով այս բանակցությունները, համոզված է, որ Իրանը, ակտիվորեն մասնակցելով բանակցություններին, վերացրեց «անբանակցելի լինելու» մասին ամերիկյան նարատիվը: Այս ձեռքբերումը մեծ հաղթանակ է Իրանի համար, քանի որ ցույց տվեց, որ հակառակ ամերիկյան լրատվամիջոցների պնդումներին, Թեհրանը պատրաստ է կառուցողական երկխոսության։
Բաղերյանն ընդգծեց, որ բանակցությունների անցկացումը երրորդ երկրում, ինչպիսին Իտալիան է, հաստատում է դրանց անուղղակի բնույթը, և որ ուղղակի բանակցությունների մասին խոսակցություններն անհիմն են։ Այս բանակցություններն սկսվել են բարձրաստիճան պաշտոնյաների մակարդակով և նախատեսվում է շարունակել փորձագիտական մակարդակով, գործընթաց, որը կգրանցվի իրանական դիվանագիտության պատմության մեջ։
Միջազգային հարցերով այս փորձագետը համոզված է, որ թեև փորձագիտական մակարդակով կարող են մարտահրավերներ առաջանալ, սակայն բանակցությունները շարունակելու կողմերի պատրաստակամությունը վկայում է արդյունքի հասնելու լուրջ վճռականության մասին։ Բանակցությունների դրական մթնոլորտի և կառուցողական լինելու մասին պաշտոնյաների հայտարարությունները ևս բացասական լիցքեր չեն պարունակում և վկայում են լուծում գտնելու երկու կողմերի պատրաստակամության մասին։
Բանակցությունների հեռանկարը և առջևում առկա մարտահրավերները
Բաղերյանը նաև մատնանշեց բանակցություններին դեմ հանդես եկող տարածաշրջանային և արտատարածաշրջանային ակտիվիստների դերը, որոնք կարող են փորձել մեդիա-գործողություններով խաթարել բանակցությունների գործընթացը: Համենայն դեպս նա լավատես է, որ բանակցությունները չեն հանգեցնի հակամարտության կամ պատերազմի։
Իսրայելցի պաշտոնյաների հակասական հայտարարությունները, որոնք տարակուսանք են հայտնել բանակցությունների արդյունքների վերաբերյալ, վկայում են տարածաշրջանային հավասարումների վրա այդ բանակցությունների դրական ազդեցության մասին։
Այս բանակցություններով Իրանը ոչ միայն կարողացավ չեզոքացնել իր դեմ ուղղված բացասական նարատիվները, այլև ցույց տվեց, որ հակառակ պնդումների, երբեմն ԱՄՆ-ն է երկարաձգել բանակցությունները: Այս գործընթացի շարունակումը կարող է հանգեցնել պատժամիջոցների վերացմանը, Իրանի տնտեսական գործունեության ամրապնդմանը և տարածաշրջանային խաղաղության հաստատմանը, պայմանով, որ փորձագիտական մարտահրավերները լուծվեն բարձրաստիճան պաշտոնյաների կողմից որոշումներ կայացվելու միջոցով: