Մեկնաբանություն - Աֆղանստանի մասին Անվտանգության խորհրդի բանաձևի հրապարակումը իրավիճակի կարգավորման փորձ
ՄԱԿ -ի Անվտանգության խորհուրդը երկուշաբթի օրը կայացած նիստում բանաձև ընդունեց Աֆղանստանի վերաբերյալ, որով Թալիբանին կոչ է անում հավատարիմ մնալ աֆղանցիների և օտարերկրյա քաղաքացիների անվտանգ դուրս գալուն: Բանաձևն ընդունվեց 13 կողմ և 2 ձեռնպահ ձայներով: Բանաձևն առաջարկվել է ԱՄՆ -ի կողմից, Ֆրանսիայի և Բրիտանիայի աջակցությամբ: Չինաստանն ու Ռուսաստանը ձեռնպահ են մնացել:
Թվում է, թե Անվտանգության խորհուրդն այս բանաձևը հրապարակելով, նպատակ ունի կարգավորել Աֆղանստանում տիրող լարված ու ճգնաժամային իրավիճակը, որն այսօր գտնվում է թալիբների կատարյալ վերահսկողության տակ:
Այնուամենայնիվ, Անվտանգության խորհրդի ներսում կա երկվություն, թե ինչպես վարվել Աֆղանստանի և Թալիբանի հետ: Այս առումով արևմտյան երկրները ցանկանում են թալիբների դեմ ճնշման քաղաքականություն, որպեսզի ստիպեն այդ խմբավորմանը կատարել իր պարտավորությունները: Այս կապակցությամբ, Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը հայտարարեց Լոնդոնի և Փարիզի նախագիծը՝ ՄԱԿ-ի վերահսկողության ներքո Քաբուլում անվտանգ գոտի ստեղծելու բանաձևի նախատեքստ Անվտանգության խորհրդին ներկայացնելու մասին: Նա այդ ծրագիրը բնութագրել է որպես «մարդասիրական գործողությունների և թալիբների դեմ ճնշման շարունակություն»:
Անվտանգության խորհրդի մյուս երկու մշտական անդամներ՝ Ռուսաստանը և Չինաստանը ցանկանում են ընդլայնել համագործակցությունը Թալիբանի հետ, քանի դեռ նա հավատարիմ է իր ստանձնած պարտավորություններին: Փաստորեն, Մոսկվան և Պեկինը ընդունել են Աֆղանստանում թալիբների տիրապետությունը որպես անխուսափելի իրողություն և հաշվի առնելով իրենց դիրքորոշումները և հանդիպումները Թալիբանի բարձրաստիճան պաշտոնյաների հետ, ընդունել են խմբավորման փաստացի կառավարումը Աֆղանստանում:
Սակայն ռուսները դեռ պաշտոնապես չեն ճանաչել թալիբների իշխանությունը: Չինացիները, որոնք Աֆղանստանում ներկայության հեռանկար են տեսնում երկրի տնտեսական ներուժի շնորհիվ, ջերմ հարաբերություններ են հաստատել թալիբների հետ և ընդգծել են Պեկինի դերը Աֆղանստանը վերականգնելու գործում:
Ի հակադրություն, ԱՄՆ-ի գլխավորած Արևմուտքն այս առումով բացասական դիրքորոշում է որդեգրել, շեշտելով, որ գոնե այս ժամանակահատվածում պաշտոնապես չի ճանաչում Թալիբանին:
Եվրամիության արտաքին քաղաքականության հանձնակատար Ժոզեֆ Բորելն ասել է, որ այս միությունը հարկադրված է հարաբերություն հաստատել Թալիբանի հետ՝ իր քաղաքացիներին, աֆղան աշխատակիցներին և նրանց ընտանիքներին դուրս տանելու համար, բայց դա չի նշանակում ճանաչել խմբի գերակայությունը Աֆղանստանում:
Ռուս վերլուծաբան Վլադիմիր Մաժեկովն ասել է. <Աֆղանստանում միաբևեռ աշխարհն ավարտված է, և մենք կանգնած ենք բոլորովին նոր դարաշրջանի առջև: Քաբուլում տեղի ունեցող իրադարձությունները մի կողմ չունեն, և Ասիայում թալիբների վերելքը, ամենայն հավանականությամբ, ավելի մեծ իրադարձությունների կհանգեցնի>:
Օգոստոսի 31-ին, Աֆղանստանից ԱՄՆ-ի զինված ուժերի պաշտոնապես դուրսբերմամբ, որը նշանակում է Վաշինգտոնի փախուստն Աֆղանստանից, նոր դարաշրջան է սկսվելու ոչ միայն այդ երկրում, այլև միջազգային ասպարեզում:
