Մեկնաբանություն-Իրանն առաջարկել Է ընդհանուր ազատ գոտի ստեղծել մերձկասպյան տարածաշրջանում
Հինգշաբթի օրը Մոսկվայում կայացած Երկրորդ Կասպյան տնտեսական համաժողովում ունեցած ելույթում Իրանի առաջին փոխնախագահ Մոհամմադ Մոխբերը մի քանի առաջարկներ ներկայացնելով, կոչ է արել մերձկասպյան տարածաշրջանում ստեղծել ընդհանուր տնտեսական գոտի, ինչպես նաև կանաչ տարանցիկ ու մաքսային միջանցք»:
«Իրանը հանդես է գալիս հարևան երկրների, հատկապես մերձկասպյան պետությունների հետ համակողմանի համագործակցության զարգացման օգտին: Մերձկասպյան երկրների պետությունների և մասնավոր հատվածների առավել մեծ ներուժն օգտագործելու նպատակով առաջարկում ենք ընդհանուր ազատ գոտի և կանաչ տարանցիկ ու մաքսային միջանցք ստեղծել մերձկասպյան տարածաշրջանում, - ասել է նա։
Իրանը նաև առաջարկել է Մերձկասպյան երկրների հետ դրամավարկային, բանկային և ֆինանսական համագործակցության զարգացման շրջանակում մշակել ու կիրառել հատուկ կանոնագիր,այն ինչ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունն արդեն սկսել է մերձկասպյան որոշ երկրների հետ»։
Երկրորդ Կասպյան տնտեսական համաժողովը Մոսկվայում անցկացվել Է հոկտեմբերի 5-6-ին,որին մասնակցել են ԻԻՀ առաջին փոխնախագահ Մոհամմադ Մոխբերը, և Ռուսաստանի, Ադրբեջանի, Ղազախստանի ու Թուրքմենստանի վարչապետները:Համաժողովում ունեցած ելույթում նշելով,որ Կասպից ծովը շատ հարմար հարթակ է ստեղծել ափամերձ երկրների միջև տարբեր ոլորտներում համագործակցության ընդլայնման համար, ԻԻՀ առաջին փոխնախագահը կարևորել է միմյանց տնտեսական պոտենցիալների օգտագործումը հանուն տարածաշրջանի ժողովուրդների զարգացման, առաջընթացի և բարօրության: Նա յոթ առաջարկ է ներկայացրել՝ մերձկասպյան երկրների միջև հարաբերությունների ու համագործակցության մակարդակը բարձրացնելու համար:
Մոխբերը հստակեցրել է.«Իրանն իր աշխարհաքաղաքական և աշխարհատնտեսական դիրքը դիտարկելով որպես Կասպից ծովի միացման կետ Պարսից ծոցի, Օմանի ծովի և Հնդկական օվկիանոսի հարավային ափերին և տաք ջրերին, վճռական է թափ հաղորդել մերձկասպյան երկրների միջև տնտեսական և առևտրային համագործակցությանը»:
13-րդ կառավարության արտաքին քաղաքականության շրջանակում, Իրանը ձգտում է ընդլայնել համագործակցությունը հարևան երկրների, հատկապես Կասպից ծովի ափամերձ երկրների հետ։ Հարևանության քաղաքականության շեշտադրումը, որը հիմնված է տնտեսական դիվանագիտության ամրապնդման և հարաբերությունների ամրապնդման ու լարվածության թուլացման ներքո հարևանների հետ փոխգործակցության ընդլայնման վրա, համարվում է Իրանի Իսլամական Հանրապետության ծրագրերի մի մասը։ 13-րդ կառավարությունը առաջնահերթություն է տվել հարեւանության քաղաքականությանը: Իրանի նախագահը հարևան երկրների հետ լավ փոխգործակցությունն ու լայնածավալ համագործակցությունը սահմանել է որպես կառավարության տնտեսական դիվանագիտության կենտրոնական կետ:
Երկրորդ Կասպիական տնտեսական համաժողովում Իրանի կոնկրետ առաջարկներից մեկն ազատ գոտու ստեղծումն է, որը, անկասկած կարելի է համարել կարևոր քայլ Կասպից ծովի ափամերձ երկրների միջև տնտեսական և առևտրային փոխհարաբերությունների զարգացման ոլորտում։
Ընդհանուր տնտեսական գոտու ստեղծումը կարող է խթանել այս երկրների հարաբերությունների մակարդակի բարձրացումը: Հաշվի առնելով մերձկասպյան երկրներից յուրաքանչյուրի հնարավորությունները և տնտեսական ու առևտրային առավելությունները՝ ազատ գոտու ստեղծումը կարող է օգնել բավարարել անդամ երկրների կարիքները և էապես մեծացնել նրանց միջև առևտրային փոխգործակցության ծավալը։
Անկասկած, մերձկասպյան երկրների կարողությունների օգտագործման հարմար մեխանիզմի ստեղծումը մեծ քայլ է այս տարածաշրջանի տնտեսական զարգացման և հզորացման ուղղությամբ։ Այս երկրների կարողությունները, եթե նախագծվեն միասնաբար, կարող են մեծապես նպաստել անվտանգ և արդյունավետ գոտու ստեղծմանը միջազգային տնտեսության մեջ:
