Մեկնաբանություն - Ի՞նչ նշանակություն ունի Իրան-Ռուսաստան պաշտպանական համագործակցությունը
ParsToday- Իրանի և Ռուսաստանի ռազմածովային ուժերի համատեղ ռազմածովային զորավարժություններին զուգահեռ, երկու երկրների պաշտպանության նախարարները խորհրդակցություններ են անցկացրել Մոսկվայում։
Իրանի Իսլամական Հանրապետության պաշտպանության և զինված ուժերի աջակցության նախարար, բրիգադի գեներալ Ազիզ Նասիրզադեն, երկուշաբթի՝ հուլիսի 21-ին, Ռուսաստան կատարած այցի ընթացքում հանդիպել և զրուցել է այդ երկրի պաշտպանության նախարար Անդրեյ Բելոուսովի հետ։ Ռուսաստանում Իրանի դեսպան Քազեմ Ջալալին ասել է. «Այս հանդիպման թեման երկկողմ համագործակցության ամրապնդումն էր պաշտպանական և ռազմական ոլորտներում։
Իրանի և Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարների հանդիպմանը զուգահեռ, Իրանի Իսլամական Հանրապետության և Ռուսաստանի ռազմածովային ուժերի նավերի ու լողամիջոցների մասնակցությամբ անցկացվում են «CASAREX-2025» Կասպից ծովի համատեղ ծովային փրկարարական զորավարժություններ՝ «Միասին՝ անվտանգ և ապահով Կասպից ծովի համար» կարգախոսով, որոնք անցկացվում են Իրանի Իսլամական Հանրապետության ռազմածովային ուժերի Հյուսիսային նավատորմի հյուրընկալությամբ։
Այս զորավարժության նպատակն է խթանել ծովային անվտանգությունն ու պաշտպանվածությունը, ինչպես նաև մեծացնել Կասպից ծովի ափամերձ երկրների նավատորմերի միջև ծովային փոխգործակցությունները: Զորավարժության հիմնական փուլը կանցկացվի համակարգման հանդիպումներից հետո՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության և Ռուսաստանի ռազմածովային ուժերի, ինչպես նաև Կասպից ծովի ափամերձ երկրների դիտորդների մասնակցությամբ՝ «Իմամ Ռեզայի» անվան Իրանի ռազմածովային ուժերի չորրորդ ծովային գոտում:
Իրանը՝ իր հրթիռային հզորության, աշխարհագրական դիրքի և պաշտպանական ինքնաբավության համադրությամբ, տարածաշրջանում եզակի բնութագրերով ռազմական տերություն է: Իրանի Իսլամական Հանրապետությունն ունի տարածաշրջանում ամենաառաջադեմ հրթիռային հնարավորություններից մեկը՝ տարբեր հեռահարության (կարճից մինչև միջին հեռահարության) բալիստիկ և թևավոր հրթիռների բազմազան զինանոցով, որոնք կարող են ճշգրիտ թիրախավորել կատարել:
Երկարաժամկետ պատժամիջոցները Իրանը դարձրել են ռազմական զենքի արտադրության առաջատար երկրներից մեկը: Իրանը կարողացել է նվազեցնել իր կախվածությունը ներմուծումից և միևնույն ժամանակ ավելացնել իր ռազմական արտահանումը:
Իրանի և Ռուսաստանի միջև պաշտպանական համագործակցության ընդլայնումը ռազմավարական նշանակություն ունի և էական ազդեցություն ունի տարածաշրջանում և միջազգային համակարգում ուժերի հավասարակշռության վրա: Իրանն ու Ռուսաստանը գտնվում են Արևմուտքի կողմից պատժամիջոցների և քաղաքական-տնտեսական ճնշման տակ։ Երկու երկրների միջև պաշտպանական համագործակցությունը կարող է նպաստել արևմտյան տեխնոլոգիաներից և զենքերից փոխադարձ կախվածության նվազեցմանը և ամրապնդել նրանց ազգային անվտանգությունը արտաքին սպառնալիքների դիմաց։
Վերջին տարիներին Իրանը զգալի առաջընթաց է գրանցել պաշտպանական արդյունաբերության ոլորտում։ Երկու երկրների միջև համագործակցությունը կարող է հանգեցնել տեխնիկական գիտելիքների փոխանցման, առաջադեմ զենքերի, այդ թվում՝ հակաօդային պաշտպանության համակարգերի, անօդաչու թռչող սարքերի և բալիստիկ հրթիռների համատեղ մշակման և երկու կողմերի զսպման ուժի բարձրացման։
Երկու երկրներն էլ կարևոր դեր են խաղում համաշխարհային էներգետիկ շուկայում, և պաշտպանական համագործակցությունը կարող է ապահովել էներգետիկայի փոխադրման գծերի, այդ թվում՝ Կասպից ծովի երթուղիների և միջազգային առևտրային միջանցքների, այդ թվում՝ Հյուսիս-Հարավ միջանցքի անվտանգությունը։
Իրան-Ռուսաստան համագործակցությունը կարող է հանգեցնել նոր ուժային բլոկների ձևավորման՝ Հյուսիսատլանտյան դաշինքի կազմակերպության (ՆԱՏՕ) և ԱՄՆ-ի կողմից աջակցվող կոալիցիաների դիմաց։ Սա հատկապես կարևոր է՝ հաշվի առնելով Ռուսաստանի անդամակցությունը Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությանը (ՀԱՊԿ) և Իրանի անդամակցությունը Շանհայի համագործակցության կազմակերպությանը (ՇՀԿ)։
Իրանի և Ռուսաստանի միջև պաշտպանական համագործակցությունը կունենա ռազմավարական նշանակություն, հատկապես Եվրասիական տարածաշրջանում՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանային և համաշխարհային զարգացումները: Իրանի և Ռուսաստանի միջև պաշտպանական հարաբերությունների ամրապնդումը Եվրասիական տարածաշրջանում կայունություն ստեղծելու արդյունավետ գործոն է: Իրանի և Ռուսաստանի պաշտպանական կարողությունների մեծացումը, ռազմավարական ռազմական համագործակցության ընդլայնման հետ մեկտեղ, կարող է զսպող գործոն հանդիսանալ տարածաշրջանում ԱՄՆ միջամտողական գործողությունների դեմ: