Ջուլֆայի երկաթուղու վերագործարկումն Իրանին հնարավորություն կտա արևմտյան Կասպյան ճանապարհով միանալ Ռուսաստանին
Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև տարանցման սահմանափակումների վերացմամբ Ջուլֆայի երթուղին կարող է վերագործարկվել, ինչն Իրանին հնարավորություն կտա հարավից՝ Բանդար Աբբասից, երկաթուղային ցանցի միջոցով կապվել Ռուսաստանի և Եվրոպայի հետ՝ առանց Ռաշտ-Աստարա նախագծում խոշոր ներդրումների անհրաժեշտության։
«Ժամանակակից տնտեսություն» կայքի փոխանցմամբ՝ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը վերջերս Աստանայում Ղազախստանի նախագահի հետ համատեղ մամուլի ասուլիսում հայտարարել է, որ Հայաստանի տրանզիտային բոլոր սահմանափակումները վերացվել են։ Նա հավելել է. «Առաջին բեռը ղազախական հացահատիկն էր դեպի Հայաստան. սա ցույց է տալիս, որ երկու երկրների միջև խաղաղությունն այժմ ստացել է գործնական տեսք»։
Տրանսպորտային փորձագետ Սահիլ Մեսբահի խոսքով՝ Հարավային Կովկասում տարանցիկ ճանապարհների վերաբացումն Իրանին պատմական հնարավորություն է տվել վերագործարկել Ջուլֆա-Նախիջևան երկաթուղին։ Ավելի քան 107 տարվա պատմությամբ այս երթուղին Իրանը Եվրասիայի և Եվրոպայի շուկաներին կապելու ամենակարճ և ամենաարդյունավետ ճանապարհն է։
Նա նշում է. «Ջոլֆա-Նախիջևան երկաթուղու վերականգնումը կարող է Բանդար Աբբաս-Ռուսաստան երթուղին դարձնել լիովին կիրառելի։ Դա Իրանը կդարձնի Կասպից տարածաշրջանի հիմնական տարանցիկ խաղացող՝ թանկարժեք Ռաշտ-Աստարա նախագծից շատ ավելի ցածր գնով։
Խորհրդային Միության փլուզումից առաջ Ջուլֆայի երկաթուղին երկրի ամենաակտիվ առևտրային երթուղիներից մեկն էր. Ջուլֆայի մաքսատանը ամեն օր բեռնաթափվում էր ավելի քան 400 բեռնատար վագոն, իսկ Արևելյան Ատրպատական նահանգն ուներ Իրանում ամենամեծ բեռնափոխադրման նավատորմը՝ 25,000 բեռնատարով։
Ըստ փորձագիտական գնահատականների՝ Ջուլֆա-Նախիջևան երկաթուղին նախկին Խորհրդային Միության փլուզումից առաջ տարեկան տեղափոխել է 4 միլիոն տոննա բեռ, ինչը հսկայական թիվ է այդ ժամանակների համար։
Հայաստան-Ադրբեջան պատերազմից և երկաթուղային ենթակառուցվածքների վնասումից հետո երթուղին այլևս չէր գործարկվում։ Սակայն Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև վերջերս կնքված համաձայնագրի շնորհիվ Իրանը կարող է կրկին Բանդար Աբբասի միջոցով կապ հաստատել Ռուսաստանի և Կասպից ծովի արևմուտքում գտնվող երկրների հետ՝ վերոնշյալ երկաթուղային ուղիները փոխկապակցելով և վերակառուցելով։ Ռաշտ-Աստարա երկաթուղին այս կապը ապահովում էր մեծ ներդրումներով։