Համաքայլ` գիտական, տեխնիկական ու բժշկական նորությունների հետ (145)
Փետրվար 10, 2020 07:25 Asia/Tehran
Հարգելի բարեկամներ «Համաքայլ` գիտական, տեխնիկական ու բժշկական նորությունների հետ»հաղորդաշարի հերթական թողարկման ընթացքում, կխոսենք աշխարհում և Իրանում արձանագրված վերջին ձեռքբերումների մասին:
Հետազոտողների մի խումբ, իրանցի գիտնական Աբոլֆազլ Դուսթփարասթ Թարշիզի օգնությամբ, հայտնաբերել են շիզոֆրենիա հիվանդության հիմնական գենը: Այս հայտնագործությամբ հնարավոր է ավելի լավ դեղեր ստեղծել այս հիվանդությունը բուժելու համար: Նրանք համակարգչային գործիքների օգնությամբ հետազոտություններ են կատարել ուղեղի հյուսվածքում գեների արտագրման ցանցերի մասին:
Օգտագործելով այս մեթոդը, նրանք հայտնաբերել են շիզոֆրենիայի հիմնական կարգավորիչ գենը, որը ներգրավված է մարդու ուղեղի վաղ աճի գործընթացում: Այս հայտնագործությունները կօգնեն հետագայում բուժել նյարդահոգեբանական խանգարումները:
Հետազոտության ղեկավարի խոսքերով, Ֆիլադելֆիայի մանկական հիվանդանոցում, քանի որ հարյուրավոր կամ հազարավոր գեներ շիզոֆրենիայի վարակման ռիսկի են ենթակա, այս գործընթացում ներգրավված ամենակարևոր գենի հայտնաբերումը առանձնահատուկ նշանակություն ունի: Չնայած յուրաքանչյուր 100 մեծահասակներից միայն մեկը տառապում է շիզոֆրենիայով, սակայն այն գենետիկ հիվանդություն է և նյարդահոգեկան խանգարումների գենետիկական կառուցվածքը շատ բարդ է և շատ անպատասխան հարցեր կան այդ մասին։
Հետազոտողները օգտագործել են կենսաբանական հաշվարկային համակարգերի գործընթացները շիզոֆրենիայի հետ կապված հիմնական ուղին բացահայտելու համար: Խանգարման կարգավորող հիմնական գեների հայտնաբերումը , կօգնի ավելի լավ բուժման մեթոդներ ստեղծել ապագայում:
Հետազոտողները ուսումնասիրել են շիզոֆրենիա հիվանդների և առողջ մարդկանց կենսաբանական նմուշները: Հետազոտողները օգտագործելով Կոլումբիայի համալսարանում մշակված ալգորիթմը՝ վերագանգնել են գենային ցանցերի արտագրման գործողությունները: Նրանք հասկացել են, որ TCF4 գենը շիզոֆրենիայի հիմնական կարգավորիչն է: Հետազոտությունների արդյունքները հրապարակվել են Science Advances ամսագրում:
Հետազոտողները ուսումնասիրելով ցողունային բջիջների նյութափոխանակությունը՝ պարզել են փոխպատվաստումից հետո mesenchymal ցողունային բջիջների մահանալու պատճառը: Չնայած վերականգնողական բժշկությունում mesenchymal ցողունային բջիջների օգտագործումը մեծ հույսեր էր առաջացրել, սակայն կլինիկական փորձարկումները չեն բավարարել սպասումները: Այս բուժման մեթոդի հաջողությանը խոչընդոտեց փոխպատվաստումից հետո մեծ թվով բջիջների մահը: Արյան ակտիվ անոթների բացակայությունը կառուցվածքում, որոնք օգտագործվում են mesenchymal ցողունային բջիջները փոխանցելու համար, փոխպատվաստումից հետո մեծ քանակությամբ բջիջների մահվան պատճառներից մեկն է:
Փոխպատվաստումից հետո mesenchymal ցողունային բջիջները տեղադրվում են բջիջներով խտացված քիչ թթվածինով և սննդանյութերով միջավայրում:
Հետևաբար, mesenchymal ցողունային բջիջների փոխպատվաստման համար անհրաժեշտ է ինժեներական կառուցվածք, որը կարողանա mesenchymal ցողունային բջիջների թթվածինը ապահովել:
Դոկտոր Փատիթ Հերվեի գլխավորած Ֆրանսիական հետազոտական խումբը, որը Ռոյան կոնգրեսի այս տարվա մրցանակակիրներից մեկն է, ուսումնասիրել է երկու հիմնական գործոններ՝ գլյուկոզի և թթվածնի անբավարարության ազդեցությունը mesenchymal ցողունային բջիջների գոյատևման և գործունեության վրա: Թիմը հասկացավ, որ mesenchymal ցողունային բջիջների կենսունակությունն կապ չունի թթվածնի լարվածության հետ;
Իրականում, մարդու mesenchymal ցողունային բջիջները, եթե չեն ենթարկվում գլյուկոզի պակասի, կարող են գոյատևել թթվածնի պակասի դեպքում և կարող են լաբորատորիական պայմաններոմ պահպանել իրենց բաժանման կարողությունը և ավելին պահպանել վերականգնողական ունակությունը փոխպատվաստման պայմաններում: Այս ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ գրեթե թթվածնի պակասի պայմաններում մարդու mesenchymal ցողունային բջիջները կորցնում են գլուտամին, սերին և էկզոգեն պիրուվատ օգտագործելու ունակությունը ՝ որպես էներգիայի աղբյուր և բացառապես ապավինում են գլյուկոզին ` որպես էներգիայի աղբյուր, օգտագործելով անաերոբիկ գլիկոլիզ, ATP- ի ապահովման համար:
Այս ուսումնասիրության ընթացքում հետազոտողները գտել են մարդու mesenchymal ցողունային բջիջների նյութափոխանակության երեք հիմնական meանձնահատկությունները, որոնց օգտագործումն անհրաժեշտ է վերականգնողական բժշկության մեջ:
Mesenchymal ցողունային բջիջները չեն կարող հարմարվել Էկզոգեն գլյուկոզի անբավարարության հետ: Այս բջիջները շատ քիչ ներքին գլյուկոզի պաշար ունեն: Այս բջիջները չունեն ATP պաշար: Այս հատկությունները անհնար են դարձնում փոխարինել և մատակարարել էներգիայի աղբյուրը, որը հանդիսանում է mesenchymal ցողունային բջիջների մահվան հիմնական պատճառը փոխպատվաստստումից հետո: Այս ուսումնասիրության արդյունքները փոխում են ներկայիս այն համոզմունքը, որ թթվածնի անբավարարությունը mesenchymal ցողունային բջիջների մահվան հիմնական պատճառն է հանդիսանում փոխպատվաստումից հետո, և դա ցույց է տալիս, որ գլյուկոզի մատակարարման դեպքում, այդ բջիջները կարող են վերականգնողական դեր խաղալ նույնիսկ թթվածնի համարյա բացակայության դեպքում:
Բնության ջերմաստիճանի կտրուկ փոփոխությունները ստիպում են, որ լեռնագնացները և էկոտուրիստները չկարողանան լավ հանգստանալ քնապարկի մեջ: Աշխարհի առաջին էլեկտրական և խելացի քնապարկը, որը կոչվում է Bundl, արտադրվել է ամերիկյան ընկերության կողմից: Քնապարկը օգտագործելով սենսորներ, որոշում է համապատասխան ջերմաստիճանը քնելու համար և Էլեկտրական տաքացուցիչների օգտագործումով առաջացնում է ցանկացած ջերմաստիճանը: Քնապարկը բնության զբոսաշրջիկների անհրաժեշտություններից մեկն է բնության մեջ հանգստանալու համար և հեշտ չէ դրա ջերմաստիճանը կարգավորել այնպես, որպեսզի մարդը բնության մեջ իրեն զգա խաղաղ ու հանգիստ:
Այս քնապարկը մատակարարվելու է բջջային հեռախոսի հավելվածով, որպեսզի օգտագործողը կարողանա պլանավորել քնապարկի համապատասխան ջերմաստիճանը: Այս ծրագիրը կարող է բաժանել քնապրակի ջերմաստիճանը երեք առանձին մասերի: Օրինակ, եթե ջերմաստիճանը ճիշտ է, քնապրակի վերին և միջին մասը կարելի է կարգավորել ավելի ցածր ջերմաստիճանով, իսկ ստորին մասը` ավելի բարձր ջերմաստիճանով:
Քնապարկի ջերմացման համակարգը նախագծված է ածխածնային նյութի միջոցով՝ անջրանցիկ, թեթև, հարմարավետ և ճկուն:
Հետազոտողները հայտնաբերել են ստորգետնյա մի նոր գաղտնի մայրցամաք: Մայրցամաքը հայտնաբերվել է Միջերկրական ծովի տարածաշրջանի երկրաբանական էվոլյուցիայի գործընթացի վերակառուցման ընթացքում: Մայրցամաքը, որը կոչվում է Մեծ Ադրիա, Գրենլանդիայի չափ է։ Այն անջատվել է Հյուսիսային Աֆրիկայից և 140 միլիոն տարի առաջ թաղվել Եվրոպայի հարավային տարածաշրջանի տակ: Լեռնաշղթաների էվոլյուցիայի ուսումնասիրությունը փաստորեն ցույց է տալիս մայրցամաքների էվոլյուցիան: Մինչ այժմ ուսումնասիրված լեռների մեծ մասը եղել են այդ մայրցամաքից, որը բաժանվել է Հյուսիսային Աֆրիկայից ավելի քան 200 միլիոն տարի առաջ: Մայրցամաքի միակ մնացած մասը բարակ հատված է, որը ձգվում է Ադրիատիկ ծովից, սկսած Թուրինից մինչև Իտալիայի ծայրամասը: Երկրաբանները նոր հայտնաբերված մայրցամաքը անվանել են Մեծ Ադրիա:
Տեկտոնական սալերն իրականում օվկիանոսների և մայրցամաքների ձևավորման տեսության հիմքն են կազմում: Երկիրը ծածկված է մեծ տեկտոնիկ սալերով, որոնք շարժվում են,բայց չեն փոխվում։ Սակայն Թուրքիայում և Միջերկրական ծովի տարածքում այդպիսին չէ: Այս տարածքում ամեն ինչ թեքված, կոտրված և խիտ է: Օրինակ՝ Հիմալայան այս շրջանի համեմատ շատ պարզ կառուցվածք ունի: Ադրիա մայրցամաքի մեծ մասը ծովի տակ է: Երբ Մեծ Ադրիա մայրցամաքը անցավ հարավային Եվրոպայի տակ, նստվածքներից ժայռեր ձևավորվեցին , որոնք մաշված լեռների են նմանվում: Այս ժայռերը դարձան լեռնաշղթաներ Ալպերում, Ապենիններում, Բալկաններում, Հունաստանում և Թուրքիայում: Փաստորեն, մեկ տեկտոնական սալի մյուսի տակ անցնելը լեռնաշղթաների ձևավորման հիմնական պատճառն է: Հետազոտությունը ցույց է տալիս հրաբուխների և երկրաշարժերի առաջացման մեծ հեռանկար:
