Իրանի խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ (7.Ժողովրդի քվեները՝ իսլամական հանրապետության համակարգի հենարանը)

Իրանում ժողովրդավարության կարևորագույն դրսևորումներից մեկը, իսլամական հեղափոխության հաղթանակից կարճ ժամանակ անց ուղղակիորեն ժողովրդի քվեներին դիմելն էր, ինչն իրականացավ իսլամական հանրապետության հիմնադրման հանրաքվեի անցկացմամբ:

Այս ժողովրդավարական քայլը ցույց տվեց, որ իսլամական հեղափոխության տեսանկյունից ցանկացած ընտրության հիմքը ժողովրդի քվեն է: Այդ իսկ պատճառով ընտրությունների արդյունքը կախված է ժողովրդի որոշումից և այս հիմունքներով իսլամական համակարգում պահպանվել է ժողովրդավարության սկզբունքը:

Իսլամական մեծ քաղաքակրթության ուղղությամբ շարժվող իսլամական հեղափոխության երթի ընթացքում, ժողովրդի քվեների վրա հիմնվելը հանրապետության հիմնական ու անխափան սկզբունքներից մեկն է համարվում:

Այս սկզբունքը, որ կարևորվում է իսլամական ուսուցումների ու համոզումների մեջ, հասարակության անհատական ու հավաքական իրավունքների մի բաժինն է, որ համակարգի հիմքերն են կազմում:

Բացատրելով համակարգի «Ժողովրդական» լինելու սկզբունքը Հեղափոխության մեծարգո առաջնորդը շեշտել է.«Իշխանության ժողովրդական լինելն այսինքն ժողովուրդը դերակատար լինի իշխանության մեջ: Այսինքն ժողովուրդը դերակատար է իշխանության ղեկավարման ու ձևավորման, ղեկավարի ընտրության ու գուցե իշխանական համակարգի քաղաքականության որոշման հարցում: Իսլամական իշխանության ժողովրդական լինելու բացատրություններից մեկն էլ այն է, որ իսլամական իշխանությունը ծառայում է ժողովրդին: Այն ինչ իշխանության համար կարևոր է ոչ թե որոշված անձանց, խավի կամ դասակարգի, այլև ժողովրդի շահերն է»:

Մեծարգո առաջնորդը «հանգուցյալ Իմամ Խոմեյնիի տեսանկյունից ժողովրդի դերի մասին» ասել է.«Բոլոր համակարգերը և նույնիսկ բռնապետական համակարագերը «ժողովրդամետության» հավակնորդներն են, սակայն կարևորն այն է, որ նրանք իրականում ինչ իրավիճակում են իրենց ժողովրդին հարգում ու արժևորում»:

Իրանում ընտրություններին մասնակցությունը  կատարվում է ոչ թե օրինական անհրաժեշտությունների հիմունքներով, այլև որպես մի կրոնական ու հասարակական պարտականություն, և հասարակության մեջ դրսևորվում է որպես անհատական իրավունքի մի բաժին:

«Կրոնական ժողովրդավարության» մեջ ժողովրդի կամքը կրոնի ու հասարակության արժեքային նպատակների ուղղությամբ է և այդ պատճառով էլ ժողովրդավարությունը պահապանելով ժողովրդավարական համակարգերի սկզբունքները նույնպես պահպանում է իր կրոնական բովանդակությունը:

Իրանի սահմանադրության մեջ շեշտվել է, որ ժողովրդի աջակցությունը չունեցող համակարգը իրականում ոչինչ է: Հետևաբար համակարգի բոլոր հիմնասյուները պետք է ձևավորվեն ժողովրդի քվեներին ապավինելով: Այս շրջանակներում ընտրությունների ժամանակ ժողովուրդը  նույնիսկ դժվարին պայմաններում ու պարտադրյալ պատերազմի ժամանակաշրջանում ու քաղաքական-տնտեսական դժվարին իրավիճակներում ազատորեն ու իրենց կամքով մասնակցել են ընտրություններին: Այս ընթացքն Իրանում շարունակվում է այն էլ այն դեպքում, երբ Բելգիայի, Ավստրալիայի ու Ավստրիայի պես երկրներում ընտրություններին մասնակցելը պարտադիր է և մարդիկ ստիպված են մասնակցել ընտրությունների: Այդ երկրներում եթե մի քաղաքացի չմասնակցի ընտրություններին կզրկվի քաղաքացիական իրավունքներից և պարտավոր  է կրել  քաղաքական ու տնտեսական ծանր հետևանքներ:

Այս տարբերությունները ցույց են տալիս, որ Իրանում ընտրություններին այդ թվում նախագահական, առաջնորդության բանիմացների, իսլամական խորհրդարանի ու այլ ընտրություններին մասնակցությունը ոչ թե ստիպողական ու պարտադրական, այլ տրամաբանական վարքագիծ է ի դիմաց այն բանի. որ ժողովրդի կամքը, ցանկությունն ու քվեները արժեք են ներկայացնում:

Իսլամական հեղափոխության հաղթանակից հետո բազմաթիվ ընտրություններ են անցկացվել: Իրանում 38 ընտրությունների անցկացման մեջ ժողովրդական համագործակցությունները ցույց են տալիս, որ ընտրելը ժողովրդի իրավունքն է ու նրա ուսերին դրված պատականությունը: Իսլամական հանրապետության համակարգում ընտրությունը իրականում նշանակում է երկրի կառավարման պատասխանատվությունը հանձնել արժանավոր անձանց: Այս հիմունքներով պատասխանատուները նույնպես ժողովրդի նկատմամբ ունեն պարտականություններ, որոնք սահմանվել են օրենքի շրջանակներում: