Ճշմարտություն և վիրտուալ աշխարհ(14)

Երեխա դաստիարակելը այն ժամանակաշրջանում, որում ապրում ենք մենք,այսինքն մեդիայի և տեղեկատվության ժամանակաշրջանում, շատ դժվար է մեզ նման ծնողների համար, որ նման պայմաններում չենք մեծացել։

Առաջին հաղորդավար

Հանուն բարեգութ Աստծո; Բարև , ինչպե՞ս  եք զգում ձեզ; Հուսամ լավ եք ու առողջ և փայլուն ապագա կերտելու  համար՝ ապավինելով Աստծուն, շարունակում եք Ձեր ջանադիր աշխատանքը։

Երկրորդ հաղորդավար

Ես ևս ողջունում եմ Ձեզ «Ճշմարտություն և վիրտուալ աշխարհ»  հաղորդաշարի հարգարժան ունկնդիրներ : Հուսով ենք, որ մինչ այժմ կարողացել ենք օգնել ձեզ, ձեր մեդիա գիտելիքների մակարդակը  բարձրացնելու հարցում։  Եթե մինչ այժմ չեք ունկնդրել այս հաղորդաշարը  կարող եք հետևյալ հասցեով ունկնդրել բոլոր հաղորդումները՝parstoday.com/hy:Դե՝ սա էլ վիրտուալ միջավայրի առավելություններից է ,որը հատում է ժամանակն ու տարածությունը:

Առաջին հաղորդավար

Միառժամանակ առաջ ,որոշեցի գնել լվացքի նոր մեքենա, երկար փնտրտուքից հետո,վերջապես ընտրեցի հայտնի ապրանքանիշի մոդել և պատվիրեցի այն:Ես մեքենան ստացել եմ անցած շաբաթ, բայց ինձ ասացին, որ այն տեղադրելու համար պետք է կապվեմ դիլերի հետ, նրանք նույնիսկ թույլ չտվեցին բացել տուփը:

Զանգահարեցի, տեղադրողը վերջապես եկավ և լվացքի մեքենան  տեղադրելով սկսեց ընդհանուր բացատրություններ ներկայացնել օգտագործման եղանակի մասին:Վերջում ինձ հանձնեց լվացքի մեքենայի օգտագործման գրքույկը և շեշտեց ,քանի որ նոր մեքենայի մեջ օգտագործվել է արդիական տեխնոլոգիա ,ուստի օգտագործելուց առաջ անպայման ընթերցեմ այն: 

Հաջորդ օրը որդիս խնդրեց, որ թույլ տամ գնա իր ընկերների երեկույթին:Չընդունեցի և ասացի.«Կորոնավիրուսային համաճարակի պայմաններում  դա վտանգավոր է, և դու չես կարող գնալ»:Բայց նա պնդում էր, որ ուզում է գնալ: Նա երկար ժամանակ էր ,որ չէր տեսել իր ընկերներին մոտիկից, նրանց հարաբերությունները սահմանափակվում էին առցանց շփումներով, էլ փոստով և չաթերով:Մի խոսքով ,նա պնդում էր ու ես մերժում էի: Ի վերջո, ես ստիպված նրան պարտադրեցի  , սրտնեղված ու վրդովված  գնալ  իր սենյակը ,բայց իդեպ  սա առաջին անգամը չէր, որ ես հակառակում  էի որդուս:Նա ամեն օր ,նոր պահանջներ  է ներկայացնում:Օրեր առաջ նա խնդրեց ինձ անձնական սմարթֆոն գնել իր համար, գրեթե ամեն օր մենք վիճում  ենք, թե քանի ժամ նա իրավունք ունի ժամանակ հատկացնել համակարգչային խաղերին:Մտածեցի որ երանի երեխաներն էլ լվացքի մեքենայի նման  ուղեցույց գրքույկ ունենային: Մի գրքույկ որը ծնողներին կսովորեցներ  թե ի՞նչպես վերաբերվեն երեխաների զանազան ցանկություններին և ի՞նչպես առաջնորդեն նրանց ճիշտ  որոշում ընդունելու:

Երկրորդ հաղորդավար

Երեխա դաստիարակելն այս դարաշրջանում ,այսինքն մեդիադարաշրջանում ,շատ դժվար է մեզ պես ծողների համար ,որոնք նման պայմաններում չեն մեծացել: Մեր զավակները մեծանում են այնպիսի հասարակության մեջ ,որը տեխնոլոգիապես շատ է տարբերվում մեզ պես  ծնողների մանկական տարիքի հետ: Վստահաբար եղել են պահեր ,երբ դուք զգացել եք ,որ ձեր  զավակներից  ավելի քիչ եք տեղեկացված ԶԼՄ-ների,վիրտուալ տարածքի և նույնիսկ ձեր  սմարտֆոների մասին: Հաճախ դժվարության դիմաց ենք կանգնում նոր տեխնոլոգիաների օգտագործման առումով  ,մինչդեռ մեր զավակները հեշտությամբ կարողանում են լուծել խնդիրը :Մեր զավակները մեծանում են տեխնոլոգիայով և փաստորեն ամեն օր նոր տեխնոլոգիաների մասին նոր տեղկություններ են ստանում ,սակայն թվում է, որ մեզանից ոմանք  հետ ենք մնացել մեր  զավակներից:

Երբ մենք  երեխաներ էինք ,եթե ինչ որ սարքի օգտագործման մասին հարցերի դիմաց էինք կանգնում ,մեր ծնողները սպառիչ պատասխաններով բավարարում էին մեզ ,բայց արդյո՞ք մենք գիտենք վիրտուալ տարածքի և արդի տեխնոլոգիայի մասին մեր զավակների հարցերի պատասխանները։

Մեր ժամանակներում ծնողների և երեխաների միջև տեղեկությունների բուրգը ձևափոխվել է,այսինքն երեխաների տեղեկությունները ծնողներից ավելի շատ է,որը երեխաների ճիշտ դաստիարակման ճամփին լուրջ դժվարություններ է համարվում: Այսօր այլևս հնարավոր չէ անցյալի ձևերով դաստիարակել մեր զավակներին : Մեր մանկության տարիներին,ծնողները  իրենց երեխաներին խորհուրդ էին տալիս չվստահել անծանոթներին , ուտելիք չստանալ նրանցից ,և նրանց հետ որևէ տեղ չգնալ ,սակայն այսօր երեխաները իրենց սմարտֆոները շոշափելով,անծանոթներին տեղափոխում են այս ու այն կողմ , կամ վիրտուալ աշխարհում հեշտությամբ կապ հաստատում անծանոթների հետ: Անցյալում շատ հարցեր յուրահատուկ էին մեծահասակներին և երեխաների համար համարվում էին չասվող գաղտնիքներ,բայց այսօր  այս գաղտնիքները դարձել են կիբերտարածության և համակարգչային խաղերի կոնֆետը,և դա հեշտությամբ հասանելի է երեխաներին մեկ կոճակի սեղմումով:

Առաջին հաղորավար

ԱՄՆ-ի  սոցիալական հարցերի քննադատ և Նյու Յորքի համալսարանի պրոֆեսոր Նիլ Փոստմանը հրապարակել է գիրք՝ երեխաների սոցիալական զարգացման վրա ԶԼՄ -ների ազդեցության մասին, որը կոչվում է «Մանկության անկում»։ Այս գրքում նա գրում է ,որ երեխաների թեման  այն թեմաներից  է, որը ներկայացվել է  տպագրական արդյունաբերության գյուտից հետո ,արևմուտքում Վերածննդի դարաշրջանում,որը հետագա դարերում ​​հատուկ տեղ է զբաղեցրել   մարդկային հասարակությունների մեջ,բայց միայն մի քանի դար անց և հեռուստատեսության գյուտով,երեխաների ու մեծահասակների միջև սահմանները օրըստօրե փոքրացան    և նման գործընթացով ,ոչ շատ հեռու ապագայում ,մարդկային հասարակություններում անիմաստ է լինելու  և ոչ անհրաժեշտ է համարվելու  մանկական շրջան հասկացությունը: 

Երկրորդ հաղորավար

Իհարկե, այն փաստը, որ Փոստմանը Միացյալ Նահանգների Նյու Յորքի համալսարանի պրոֆեսոր էր, չի նշանակում, որ նրա բոլոր հայտարարությունները բացարձակապես ճշմարիտ են:Օրինակ, նա մանկություն կոչվող ժամանակաշրջանի գաղափարը համարում է սոցիալական կառուցվածք և վերածննդի դարաշրջանի ամենամեծ գյուտերից մեկը՝ արևմուտքում:Ըստ նրա,մինչ Գուտենբերգի միջոցով տպագրական մեքենայի գյուտը , երեխաները հասունացված էին համարվում  յոթ տարեկան հասակում ,երբ սովորելու և խոսելու ունակություն էին ստանում և միանգամից մանկական տարիքից հասունանում էին :Այսինքն  նրանք ոչնչով չէին տարբերվում մեծերից, բացի  մարմնի փոքր կազմվածքից:Նրանք աշխատում էին  իրենց ծնողների նման, և եթե նրանք սխալ էին  թույլ տալիս, պատժվում էին  նույն պատիժներով, ինչ մեծահասակները:Որպես դրա ապացույց ՝ Փոստմանը  նշում է միջնադարում «տարրական կրթության» դասընթացի բացակայությունը:

Նրա կարծիքով ՝ տպագրական արդյունաբերության գյուտով և ընթերցանության տարածմամբ ,մանկությունից հասուն տարիքի անցնելու համար անհրաժեշտ էր, որ փոքր երեխաները սովորեին ոչ միայն խոսելու, այլև կարդալու և գրելու հմտություններ,այսպիսով, դպրոցական աշխատանքները սկսվելով , մանկություն կոչվող ժամանակաշրջանը նույնպես ձևավորվեց:

Առաջին հաղորդավար

Կոնկրետ այս դեպքում իրականությունը հետևյալն է ,որ Հիսուս Քրիստոսի ծնունդից երեք հազար տարի առաջ ,շումերները ստեղծեցին սեպագիրը և մերօրյա դպրոցների նման դպրոցներում դասվանդում էին իրենց զավակներին: Իհարկե բնականաբար բոլոր երեխաները չէին վայելում այս բարիքը ,սակայն պալատականների ու ազնվականների երեխաները պարտավոր էին սովորել գրել-կարդալը ,որի համար օգտագործում էին կավե սալիկներ ,հետաքրքիր է, որ Միջագետքում հայտնաբերված կավե սալիկների մեջ  կա մի ձեռագիր `« Կրթության օրերը »վերնագրով,ինչը բազմաթիվ մանրամասներ է հաղորդել հետազոտողներին  այն մասին, թե՝ ինչպե՞ս են գործել շումերական դպրոցները,ինչպես օրինակ՝ երեխաները առավոտից երեկո դպրոցում էին, այնտեղ ճաշում էին, իսկ ուսման տարիքը , հաճախ՝ հինգից յոթ տարեկան էր:

Այսպիսով, մենք չենք կարող ընդունել Փոստմանի փաստարկները մանկության ժամանակաշրջանի գյուտի կամ տասնյոթերորդ դարում տարրական դպրոցների առաջացման վերաբերյալ:Հաշվի առնելով, որ կավե սալիկները  հայտնաբերվել և թարգմանվել են Փոստմանի ծնվելուց քսան տարի առաջ, կարելի է ասել, որ այդ սխալներն ինքնին ԶԼՄ-ների սխալ մոդելավորման կամ մեդիայի  կողմից պատմության որոշ հատվածների բացթողման արդյունքն են եղել:

Երկրորդ հաղորդավար

Այնուամենայնիվ,  կրոնական առաջնորդները հետևյալ  խորհուրդն են տալիս.«Ականջալուր եղեք  խոսքին , այլ ոչ թե խոսողի անհատականությանը»:

Փոստմանը միգուցե ունենա սխալներ, բայց ճիշտ  է թվում նրա այս խոսքը ,  որ նոր մեդիան և տեխնոլոգիաները կարող են ջրհեղեղի պես խլել մեր երեխաների մանկությունը:Առնվազն  դա կարող ենք նախազգուշացում համարել:

Մարդկանց միջև  հարաբերությունները ժամանակին մեծ փոփոխությունների ենթարկվեցին գրերի գյուտի հետ, և այս փոփոխությունն իր գագաթնակետին հասավ տպագրական արդյունաբերության գյուտով,սակայն  այսօր, ԶԼՄ-ների, կիբերտարածության և սոցիալական ցանցերի ի հայտ գալու հետ մեկտեղ, մարդկային հարաբերությունը  կրկին հիմնական  փոփոխությունների է ենթարկվել:

Լրատվամիջոցներում, այդ թվում ՝ կիբերտարածքում և սոցիալական ցանցերում տեղեկությունների  մեծ մասը ներկայացված է պատկերների տեսքով:Այս պատկերները դիտելը հատուկ ուսուցում կամ կրթություն չի պահանջում: Երեխաները դիտում և արձագանքում են հեռուստատեսությանը շատ փոքր տարիքում, նույնիսկ մինչև մեկ տարին լրանալը:

Առաջին հաղորդավար

Ի տարբերություն գրքերի, որոնք ներառում են յուրահատուկ տարիք,սեռ կամ մշակույթ, ժամանակակից ԶԼՄ-ները ներկայացնում են տեղեկություններ ,որոնք հասանելիության առումով չեն տարբերվում: Յուրաքանչյուրին հասանելի է  ցանկացած ծրագիր:Ահա թե ինչու այսօր երեխաներն ու մեծահասակները հակված են դիտելու նույն հաղորդումները:ԶԼՄ-ները երկու ձև են ոչնչացնում  մանկության և հասունության սահմանը՝ առաջին հերթին, այն դիտելը չի ​​պահանջում որեւէ ծրագիր կամ հմտություն,և երկրորդ ՝ նրանք իրենք չեն ընտրում իրենց լսարանը:ԶԼՄ-ները  հաճախ տեղեկատվություն են տրամադրում բոլորին միաժամանակ ՝ անկախ տարիքից, սեռից, կրթության մակարդակից կամ նրանց  կարիքներից:

Երկրորդ  հաղորդավար 

Այս պայմաններում  մենք ՝ ծնողներս, պետք է առավել քան երբևէ  հոգանք մեր երեխաների մանկության մասին,քանզի  հակառակ Փոստմանի տեսակետին,  մանկությունը գյուտ չէ կամ չի ստեղծվել  մարդկային հասարակության կողմից:Յուրաքանչյուր մարդ բնականաբար կարիք ունի անցկացնելու իր մանկությունը `իր ֆիզիկական, մտավոր և հոգեկան  առողջությունը պահպանելու համար:Քաղցր ժամանակաշրջան ,որը հեռու է մեծահասակների սթրեսներից ու դժվարություններից: Հասուն տարիքում հաջողակ լինելու համար յուրաքանչյուր երեխա պետք է մանկական տարիքում զգա ինքնավստահություն և սովորի կյանքի հմտությունները:Եկեք ավելի ու ավելի շատ բան իմանանք ՝ մեր երեխաներին ավելի լավ կրթելու և նրանց երջանիկ մանկությունը ապահովելու համար:

Այս մասին ավելի շատ կանդրադառնանք  առաջիկա  հաղորդումներում: Աստված Ձեզ պահապան։