«Աբրահամի» խայտառակ  հաշտվողականությունը(1)
https://parstoday.ir/hy/radio/world-i200470-Աբրահամի_խայտառակ_հաշտվողականությունը(1)
Հանուն Աստծո: Բարև ձեզ թանկագին բարեկամներ: Ներկայացնում ենք «Աբրահամի խայտառակ հաշտվողականությունը»հաղորդաշարի առաջին համարը: Հաղորդաշարի ընթացքում քննարկելու ենք սիոնիստական ​​ռեժիմի հետ հաշտվողական նախագծերը և դրանց ազդեցությունը Պաղեստինի հարցի վրա և դրանց  ձախողման պատճառները: Այս թողարկման ընթացքում քննարկելու ենք «հաշտվողականության նախագծի  պատմությունը, դարի գործարքի պլանը և դրա կարևորագույն դրույթները, դարի գործարքի պլանի ազդեցություններն ու հետևանքները»։Ընկերակցեք մեզ:
(last modified 2026-04-11T10:09:36+00:00 )
Մայիս 30, 2023 06:54 Asia/Tehran

Հանուն Աստծո: Բարև ձեզ թանկագին բարեկամներ: Ներկայացնում ենք «Աբրահամի խայտառակ հաշտվողականությունը»հաղորդաշարի առաջին համարը: Հաղորդաշարի ընթացքում քննարկելու ենք սիոնիստական ​​ռեժիմի հետ հաշտվողական նախագծերը և դրանց ազդեցությունը Պաղեստինի հարցի վրա և դրանց  ձախողման պատճառները: Այս թողարկման ընթացքում քննարկելու ենք «հաշտվողականության նախագծի  պատմությունը, դարի գործարքի պլանը և դրա կարևորագույն դրույթները, դարի գործարքի պլանի ազդեցություններն ու հետևանքները»։Ընկերակցեք մեզ:

1948 թվականի մայիսի 14-ին, Պաղեստինի վրա բրիտանական խնամակալության  ավարտի հետ միաժամանակ, սիոնիստական ​​ռեժիմը հայտարարեց իր գոյության մասին: Անկախության հռչակումից հետո արաբների և սիոնիստական ​​ռեժիմի միջև հակամարտությունը մեծացավ և նրանց միջև տեղի ունեցան մի քանի պատերազմներ, և այդ բոլոր պատերազմներում հաղթողը  սիոնիստական ​​ռեժիմն էր։ Այդ հիմամբ, քաղաքական լարվածությունը, ռազմական և ազգայնական հակամարտություններն ու բախումները  ժամանակի ընթացքում նսեմացան  և տարածաշրջանային լայն մասշտաբով արաբա-սիոնիստական ​​ռեժիմի հակամարտությունից , փոխվեցին սիոնիստա-պաղեստինյան հակամարտության՝ ավելի սահմանափակ մասշտաբով։ Բացի այդ, 1970 թվականին, զուգահեռ ջանքեր են գործադրվել սիոնիստական ​​ռեժիմի հետ արաբա-պաղեստինյան հակամարտությունում հաշտվողականություն ստեղծելու համար, որպեսզի ստեղծվեն պայմաններ, որոնք կհամաձայնեցվեն կողմերի միջոցով:

Սիոնիստական ​​ռեժիմի և արաբական երկրների միջև առաջին հաշտվողական  համաձայնագիրը Քեմփ Դևիդյան համաձայնագիրն էր, որը կնքվել էր ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ: 1979 թվականին Միացյալ Նահանգների ժամանակի նախագահ Ջիմի Քարթերը միջնորդեց Եգիպտոսի նախագահ Էնվեր Սադաթի և սիոնիստական ռեժիմի վարչապետ Մենախեմ Բեգինի միջև ,խաղաղության համաձայնագրի կնքման առումով: Այդ հիմամբ  կողմերի միջև հաստատվեցին դիվանագիտական ​​հարաբերություններ և սիոնիստական ռեժիմը նահանջեց Սինայի թերակղզուց : Քեմփ Դեյվիդի հաշտվողական պայմանագրից հետո համաձայնագրի կետերի մեծ մասը չիրականացվեց։ Պաղեստինի հարցերով փորձագետ դոկտոր Հոսեյն Ռոյվարանն այս առնչությամբ ասել է.« Պայմանավորվածությունների չկատարման պատճառն այն էր, որ սիոնիստական ​​ռեժիմը հետագա բանակցություններում շեշտը դրեց «ջերմ խաղաղություն» բառի վրա, և սա այն իմաստն   էր, որին  հետամուտ էր սիոնիստական ռեժիմը պաշտոնականացվելուց  բացի:

Արևմտյան Ասիայի հակամարտությունում ներգրավված բոլոր կողմերի միջև առաջին ուղղակի բանակցությունները տեղի ունեցան Մադրիդում 1991 թվականին և հանգեցրին 1993 թվականին Օսլոյի համաձայնագրին: Բանակցությունների հաջորդ փուլերը  շարունակվեցին մինչև 1993 թվականը Վաշինգտոնում և առանձին բանակցությունները1994 թվականին հանգեցրին , Հորդանանի և սիոնիստական ​​ռեժիմի հաշտվողական  համաձայնագրին: Նորվեգիայում շարունակվեցին սիոնիստական ​​ռեժիմի և Պաղեստինի ազատագրման կազմակերպության (ՊԱԿ) գաղտնի բանակցությունները,որոնք հանգեցրեցին կողմերի միջև առաջին համաձայնությանը և երկկողմանի ճանաչման պայմանագրին, և  1993 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Վաշինգտոնում ստորագրվեց Օսլոյի հռչակագիրը։ Ըստ 1993 թվականի Օսլոյի համաձայնագրի՝ Պաղեստինի կառավարությունը հինգ տարի անց և սիոնիստական ռեժիմի համադրությամբ  պետք էր իր գոյության մասին հայտարարեր , սակայն  Քեմփ Դեյվիդում, մոտ երկու տարի ձգձգելուց հետո այն չիրականացավ, և Արաֆաթը հայտարարեց այս գործընթացի ձախողման մասին, և Պաղեստինում սկսվեց երկրորդ ինթիֆադան:

.....

2002 թվականի հուլիսին, Միացյալ Նահանգները Եվրամիության, ՄԱԿ-ի և Ռուսաստանի հետ միասին հայտարարեց սկզբունքների ընդհանրական նախագիծը , որը հայտնի է, որպես Խաղաղության ճանապարհային քարտեզ: Այս ծրագրի հիմնական նպատակն էր իրականացնել երկպետության  լուծումը։Նաև որոշվել էր վերջնական համաձայնության հասնելու ժամանակը, ինչպես՝2005 թվականին Պաղեստինի պետության ձևավորումը, սակայն կողմերից ոչ մեկն ամբողջությամբ չկատարեց  իր պարտավորությունները այս շրջանակներում: Երկրորդ ինթիֆադայի ավարտից հետո (2000թ. սեպտեմբերի 28 - 2005թ. փետրվարի 8) Արևմտյան Ասիայի խաղաղության գործընթացը վերածնվեց 2007 թվականի նոյեմբերին Աննապոլիսի կոնֆերանսով: Այնտեղ, որտեղ սիոնիստական ​​ռեժիմը և Պաղեստինը համաձայնվեցին  ուղղակիորեն բանակցել միմյանց հետ՝ մինչև 2008 թվականի վերջը համաձայնության հասնելու նպատակով։2008 թվականին ,երբ Բարաք Օբաման ԱՄՆ-ի  նախագահի պաշտոնը  ստանձնեց , Արևմտյան Ասիայի խաղաղ գործընթացի նոր փուլը մեկնարկեց: Օբամայի վարչակազմը 2010 սեպտեմբերին մոտ երկու տարի     հյուրընկալել է  Իսրայելի և Պաղեստինի միջև ուղղակի բանակցությունները : 2010 թվականի սեպտեմբերի վերջին և սիոնիստական ​​ռեժիմի կողմից քաղաքավանների  շինարարության 10 ամսյա կասեցման ժամկետը չերկարաձվգելու հետևանքով  ուղղակի բանակցությունները նույնպես փակուղում հայտնվեցին։Սիոնիստական ռեժիմի  և պաղեստինյան կողմերի միջև ուղղակի բանակցությունները սկսվեցին 2012 թվականի հունվարի 3-ին Հորդանանի մայրաքաղաք Ամմանում ,սակայն ապարդյուն:

Վերանայելով ձեռք բերված պայմանավորվածությունները՝ պարզ է դառնում, որ այդ համաձայնությունների  ձախողման հիմնական պատճառներն են եղել սիոնիստական ​​ռեժիմի կողմից դրա դրույթների չկատարումը և այնպիսի քաղաքականության հետապնդումը, ինչպիսին է քաղաքավանների  կառուցումը և պաղեստինյան տարածքներում օկուպացման շարունակելը:

2017 թվականի հունվարին ԱՄՆ նախագահի պաշտոնում Դոնալդ Թրամփի ընտրվելուց հետո, որոշ լրատվամիջոցներ հայտնեցին , որ նոր կառավարությունը նախաձեռնում է այսպես կոչված խաղաղության նոր մեթոդ սիոնիստական ռեժիմի  և Պաղեստինի համաձայնության համար: 2017 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Թրամփի ավագ խորհրդական Ջարեդ Քուշներն արծարծեց  առաջարկվող ծրագրի որոշ հիմնական ենթադրություններ։Նա այս նախաձեռնությունը բնութագրեց, որպես տարածաշրջանի կայունացմանը նպաստող քայլ,նրանով հանդերձ ,որ համոզված էր դա կընպաստի Իրանի ներթափանցման նվազեցմանը: 2017 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Դոնալդ Թրամփը հայտարարեց, որ Միացյալ Նահանգները Երուսաղեմը ճանաչում է, որպես Իսրայելի մայրաքաղաք, և դիմեց  արտաքին գործերի նախարարությանը նախապատրաստվել ԱՄՆ-ի  դեսպանատունը Թել Ավիվից Երուսաղեմ տեղափոխելու համար: Մահմուդ Աբասը ընդգծելով,որ  Երուսաղեմը որպես սիոնիստական ​​ռեժիմի մայրաքաղաք ճանաչելը «անօրինական» է,շեշտել է,որ Թրամփի ծրագիրը «մերժված է, մերժված, մերժված»։

......

Թրամփի հաշտվողական նախագիծը  կամ այն, ինչ հայտնի է որպես «Դարի գործարք», մշակվել է Ջարեդ Քուշների գլխավորած թիմի կողմից։Այս նախագիծը  ներառում է՝ տնտեսական և քաղաքական երկու բաժիններ: 2019 թվականի հունիսի 22-ին Սպիտակ տունը հրապարակեց դարի գործարքի տնտեսական մասը, որը կոչվում է «Խաղաղություն հանուն բարգավաճման»։ Դրա հիման վրա նախատեսվում էր 50 միլիարդ դոլարի ներդրումային հիմնադրամ ստեղծել 179 ենթակառուցվածքային և կոմերցիոն նախագծերի համար, և Վաշինգտոնը հույս ուներ, որ ծախսերի մեծ մասը կապահովեին  Պարսից ծոցի ափամերձ հարուստ կառավարությունները   և եվրոպական ու ասիական երկրները՝ մասնավոր հատվածի ներդրողների հետ միասին։Դարի գործարքի քաղաքական բաժինը  նույնպես բացահայտվեց Դոնալդ Թրամփի կողմից 2020 թվականի հունվարի վերջին։

Ըստ այդ նախագծի՝ սիոնիստական ​​ռեժիմին հանձնվեցին Պաղեստինի այլ հատվածները, այդ թվում՝ Հորդանան գետի արեւմտյան ափի կեսը և Արևելյան Երուսաղեմի մի մասը, որոնք, ըստ միջազգային հանրության, պատկանում էին  Պաղեստինի կառավարությանը, իսկ դրա դիմաց սիոնիստական ​​ռեժիմը պետք է համաձայներ Հորդանան գետի արեւմտյան ափի մյուս կեսում եւ Գազայի ողջ հատվածում եւ Արեւելյան Երուսաղեմի մի քանի թաղամասերում անկախ պաղեստինյան երկրի ստեղծմանը: ԱՄՆ-ի դեսպանատան տեղափոխումը Թել Ավիվից Ղոդս,Պաղեստինի ամբողջական օկուպացիայի քայլերից մեկն էր, որն իրականացվեց 2018թվականին: ԱՄՆ-ի դիվանագիտական ​​այս գործողության իմաստը՝ Ղոդսը,որպես սիոնիստական ​​ռեժիմի մայրաքաղաք և «հրեա ժողովրդի հայրենիք» ճանաչելն էր։

Դարի գործարքի հետևանքների և ազդեցությունների թվում կարելի է նշել սիոնիստական ​​ռեժիմի և ԱՄՆ-ի բռնակալության վերաբերյալ համաշխարհային հասարակական կարծիքի արթնացումը։Հատկանշական է, որ աւելի ցայտուն դարձաւ Պաղեստինի ժողովուրդի իրավազրկվածությունը։Բացի այդ, այս նախագիծը  հանգեցրեց ԱՄՆ-ի հեղինակազրկմանը,սիոնիստական ​​ռեժիմի և Պաղեստինի միջև միջնորդության հարցում: Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները, որը մինչ այդ  ընդունվում էր,որպես միջնորդ  հաշտվողականության գործընթացի  , դրա կողմնակիցների , և միգուցե աշխարհի որոշ երկրների կողմից ,որպես այդպիսին  հեղինակազրկվեց և պարզ դարձավ ,որ լիարժեք հովանավորում է սիոնիստներին ,իսկ  Պաղեստինի ժողովրդի թշնամին է եւ կորցրեց իր համաշխարհային հեղինակությունը և մեկուսացվեց:

.....

Սիոնիստական ​​ռեժիմի և ԱՄՆ-ի միակողմանի մոտեցմանը միջազգային հանրության հակազդեցությունն այս նախագծի մեկ այլ հետևանք էր: Տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների գծով իրանցի փորձագետ Սեյեդ Ջալալ Սադաթյանը նշել էր, որԹրամփն իր ողջ ճնշումներով և ուժով չի կարող լեգիտիմություն ստեղծել դարի գործարքի նախագծի համար՝ ո՛չ քաղաքական, ո՛չ իրավական, ո՛չ դիվանագիտական առումներով:

Գործնականում, հակառակ ամերիկացիների ակնկալիքներին, միջազգային հանրությունը, այդ թվում՝ եվրոպական շատ երկրներ, չուղեկցեցին ԱՄՆ-ի դարի գործարքի նախագծին և իրենց հակառակությունը հայտնեցին ԱՄՆ-ի դեսպանատան տեղափոխման վերաբերյալ: Ֆրանսիայի, Անգլիայի եւ Գերմանիայի պաշտոնատարները, դեմ գնալով այս խնդրին ,շեշտեցին ,որ դա հարցը չի կարգավորելու ,այլև տարածաշրջանում ավելացնելու է լարվածությունները: Եվրոպացիները հարցի կարգավորումը հետաձգեցին կողմերի համաձայնությամբ՝ հիմնվելով նախկին բանաձեւերի ու պայմանավորվածությունների վրա և  հայտարարեցին, որ չեն ընդունում ուժի վրա հիմնված միակողմանի լուծումը։Չնայած ԱՄՆ-ի դիվանագիտական ​​լայնածավալ ջանքերին՝ տարբեր երկրներին այս երկրի հետ միավորելու,որպեսզի  իրենց դեսպանատները Ղոդս  տեղափոխեն, բացառությամբ մի քանի ոչ կարևոր  երկրների, նրանք չմասնակցեցին  դեսպանատան տեղափոխման արարողությանը: Սիոնիստների ​​օկուպացիայի օրինականացումը դարի գործարքի հետևանքներից մեկն է։

Վերանայելով օկուպացված Պաղեստինի հետ կապված լուրերն ու իրադարձությունները՝ դժվար չէ  հասկանալ, որ սիոնիստական ​​ռեժիմը մշտապես փորձում է հալածել պաղեստինցիներին։Դարի գործարքի իրականացումից հետո օկուպանտ սիոնիստական ​​ռեժիմի հանցագործությունները պաղեստինցիների դեմ զգալիորեն ավելացել են։ Ուստի այս տառապյալ ժողովրդի նկատմամբ իսլամ աշխարհի պարտականությունը ավելացել է առավել քան երբևէ:

Սիրելի բարեկամներ, այս հաղորդաշարի հաջորդ թողարկման ընթացքում,քննարկելու ենք «Աբրահամի նախագծի» էությունն ու բնույթը, և դրա բացահայտ ու անհայտ դերակատաները: