مصاحبه با آقای  قاضی محمد حسن حقیار  نویسنده و تحلیلگر این کشور

انتقادات از دولت افغانستان و راه حلهای پیشنهادی برای حل مشکل افغانستان

مصاحبه کننده : عاشق حسین طوری

س/

با توجه به وضعیت بد امنیتی افغانستان از یکسو دولت این کشور به شدت با انتقادات و فشارها مواجه است  و از سوی دیگر شخصیتها و کارشناسان برای حل مشکل افغانستان راه حلهای مختلفی را ارائه می دهند . برخی می گویند که این دولت باید تحلیل شده و یک دولت موقت تشکیل شود. عده ای پیشنهاد تشکیل لویه جرگه را داده اند تا یک سسټم جدید بوجود بیاورد و عده ای از جمله اشرف غنی رییس جمهوری  افغانستان  طرح اجماع ملی را مطرح کرده اند  و آقای حکمتیار هم طرفدار اجماع ملی است و می گوید که برای این اجماع یک طرحی هم تدارک دیده است شما این مساله را چگونه ارزیابی می کنید ؟

پ/

این یک واقعیت است که شرایط امنیتی در افغانستان خیلی وخیم است به ویژه در کابل که مرکز و پر جمعیت است چند روز است که دفاتر و کارهای روزمره تعطیل است و مردم نگران هستند  این وضعیت نیاز به تغییر دارد و برای این تغییر افغانها هر میکانیسمی که بطور مسالمت آمیز و بدون خونریزی باشد را پیشنهاد می کنند  تاکنون پیشنهادهای دولت موقت ، لویه جرگه و  اجماع ملی مطرح شده است  ولی برداشت من اینست که حاکمان اصلی در افغانستان  خارجیان هستند به ویژه امریکا، اینها نمی خواهند دولت فعلی ار از دست بدهند .  وضعیت فعلی تحت کنترل و حتی مدیریت اینها می باشد اینها نه دولت موقت می خواهند نه اجماع و نه لویه جرگه و اگر اجماع هم خواسته شود از همین دولت حمایت کرده و شاید اصلاحاتی را پیشنهاد کند و به هیچ وجه خواسته دولت جدید را مطرح نخواهد کرد چون این دولت را امریکا آورده است و انتخاب امریکا یک دولت ضعیف و بحرانی است  چون به نفع امریکاست لذا وقتی امریکا این دولت را بخواهد  اپوزیسیون این جرات را نخواهد داشت که  این دولت را از بین ببرد . مردم هم بی اختیار و بیچاره هستند و گروگان هستند .

س/

گلبدین حکمتیار در کنفرانس خبری گفت که طرحی برای اجماع ملی تدارک دیده است  که با طرحهای قبلی تفاوت دارد و در این طرح باید تمام کسانی که در دولت هستند یا بیرون دولت و مخالفت و موافق همه بیایند و  در کنار بررسی مساله صلح با طالبان مسایل کلان کشور را بررسی کنند و  افزوده است که یک مرجع تصمیم باید بوجود بیاید که  تصمیمات آن لازم الاجرا باشد  آیا  می توان از طرح حکمتیار امیدی داشت ؟

پ/

من در این اواخر دو بار  حکمتیار را از نزدیک دیده ام. نامبرده یک اجماعی می خواهد که تا حد زیادی  نقش جوانان در آن بارز باشد . نامبرده به  جوانان خیلی تکیه دارد و قصد وی از اجماع اینست که این اجماع بر راه حل صلح آمیز مشکل افغانستان تاکید کند و دولت فعلی را تایید کند. نامبرده حامی دولت  افغانستانست و اگر اجماع وی خواسته شود شاید پیشنهادهایی به دولت فعلی بدهد  و آنرا ترمیم و اصلاح کند ولی کاری نخواهد کرد که دولت  ساقط شود و یا  دولت موقت تشکیل شود .  یعنی فقط ترمیم و اصلاح در دولت فعلی و صلح با طالبان و اصلاح  و شفافیت در انتخابات  و ایجاد تفاهم تاکید خواهد کرد و  این اجماع هیچ تصمیمی برای تغییر نظام نخواهد گرفت . چون نامبرده هم عقیده دارد که ادامه نظام فعلی به نفع افغانهاست   و اگر این نظام از بین ببرد انارشی و  جنگهای داخلی بوجود خواهد آمد .

س/

حکمتیار در باره طالبان می گوید که باید  به اجماع ملی دعوت شود ولی در باره حضور نیروهای خارجی  هیچ نمی گوید که باعث ادامه جنگ در افغانستانست . دو روز پیش آقای مارک ملی  فرمانده ستاد کل ارتش امریکا  به کمیته بودجه مجلس سنای این کشور گفت که وضعیت افغانستان بحرانی است و امریکا باید نیروهای بیشتر به این کشور اعزام کند. با توجه به این وضعیت طالبان چگونه می توانند حاضر به گفتگو و صلح شوند؟

پ/

هنوز دولت به شرایطی که در صلح با حکمتیار پذیرفته بود عمل نکرده است . طالبان به حکمتیار خواهند گفت که وعده هایی که دولت به شما داده بود آیا به آن عمل شده است . آیا امریکا و دولت از شما خوب استقبال کردند  و با رفتن شما آیا مشکلات درافغانستان کاهش یافت ؟ پس شما بر اساس کدام فاکتور و کدام واقعیت ما را به صلح تشویق می کنید . واقعیت اینست که  با آمدن حکمتیار به کابل  هیچ تغییری در وضعیت امنیتی کابل بوجود نیامده است ، دوم اینکه  در دولت افغانستان و نیروهای خارجی هیچ اراده ای برای صلح  با طالبان دیده نمی شود .  همین دیروز  در رسانه ها سخنان وزرای دفاع و خارجه وزارت را شنیدید که گفتند  طالبان بخش تفاهم صلح افغانستان نیستند . یعنی این که اینها با طالبان خواهند جنگید و جنگ درافغانستان ادامه پیدا خواهد کرد . سخنان اشرف غنی را هم شنیدید که به طالبان اخطار داد که اگر به پروسه صلح نپیوندند این اخرین فرصت برای آنها است .  هم چنین انتخاب فردی برای ریاست شورای عالی صلح که به جنگ با طالبان متهم است  همه اینها نشان میدهند که  هیچ اراده ای برای  تفاهم و مذاکرات با طالبان در افغانستان وجود ندارد . و این بدان معناست که امریکا خواهان ادامه جنگ در افغانستان هستند چون اگر طالبان و جنگ در افغانستان نباشد هیچ بهانه و جوازی برای حضور اینها در افغانستان نمی ماند به همین خاطر امریکا قبلا  براساس یک تاکتیک نیروهای خود را در افغانستان کاهش داده بود و الان براساس یک تاکتیک آنرا افزایش می دهد.

س/

اینکه به قول شما عامل اصلی  جنگ افغانستان امریکاست پس چرا اشرف غنی فقط پاکستان را  به ادامه جنگ افغانستان متهم می کند و یا زلمی خلیل زاده  سفیر سابق امریکا در بغداد می گوید که امریکا اسنادی دارد که نشان می دهد پاکستان عامل  ادامه جنگ افغانستانست ؟

پ/

هر کس برای خود برداشت دارد. خلیل زاد یک مامور  امریکایی است و بر اساس منافع امریکا نظر می دهد. اشرف غنی هم خواهان حضور امریکا و اربابی امریکا در افغانستانست و طبیعی است که بنظر وه امریکا مقصر نباشد . اشرف غنی کسی را مقصر می داند که  با امریکا می جنگد و حضور امریکا در افغانستان را تحمل نمی کند . من پاکستان را تبرئه نمی کنم ولی این بدان معنا نیست که ما حضور امریکا را توجیه کنیم اگر پاکستان در افغانستان مداخله و یا با طالبان کمک می کند به این خاطر است که مقامات پاکستان عقیده دارند   از افغانستان برای اینها مشکل ایجاد می شود به باور اینها هند در افغانستان نفوذ گسترده دارد و  نفوذ هند را به ضرر خود می داند . پاکستان ظاهرا متحد امریکا در ایتلاف مبارزه با تروریسم است ولی در واقع  هیچ کشور خواهان همسایه مقتدر در کنار خود نیست و هیچ کشور خواهان حضور نیروهای یک کشور قدرتمند در  همسایگی خود  نیست . پاکستان یک کشور اتمی است و ما می دانیم که حضور ادامه دار امریکا در افغانستان برای پاکستان خطر و تهدید است  و  امریکا هم جریانی است که دوست و دشمنی همیشگی ندارد . یک روز به پاکستان و یک روز به هند  ترجیح می دهد . شما سخنان ترامپ در اجلاس ریاض را شنیدید که هند را قربانی تروریسم دانست در حالی که جنگهاو ضررهایی که  پاکستان از تروریسم دیده است هند ندیده است ولی چون  برای این که  پاکستان را کم اهمت نشان  دهد هند را ترجیح داد.