ایا ټرمپ هماغه ډول چې ادعا کوي د سولې ولسمشر دی ؟
ټرمپ، چې ځان د سولې ولسمشر ګڼي، یو ځل بیا د ایران د اسلامي جمهوریت د اټومي انرژۍ پر وړاندې خپلې ادعاوې تکرار کړې ترڅو د ایران پر اټومي تاسیساتو بریدونه توجیه کړي، او ادعا یې وکړه چې پرته له دې، په لویدیځه آسیا کې سوله ممکنه نه وه.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ، چې ځان د سولې ولسمشر ګڼي، یو ځل بیا د ایران د اټومي انرژۍ پر وړاندې خپلې ادعاوې د ایران پر اټومي تاسیساتود بریدونو د توجیه کولو لپاره تکرار کړې، او ادعا یې وکړه چې پرته له دې، په لویدیځه آسیا کې سوله ممکنه نه وه. د فبروري په څلورمه، ټرمپ خپلې متضادې ادعاوې تکرار کړې او زیاته یې کړه: "لکه څنګه چې تاسو پوهیږئ، دوی (ایران) له موږ سره خبرې اترې کوي." د امریکا ولسمشر ادعا وکړه: "که موږ د ایران اټومي ځواک له منځه نه وای وړی، نو موږ به هیڅکله په لویدیځه آسیا کې سوله ترلاسه نه کړای شوای."
ټرمپ د خپلو ادعاوو په دوام او د خپلو ګواښونو په تکرارولو سره وویل: "ما اوریدلي دي چې ایران غواړي یو نوی پروګرام بیا پیل کړي. که داسې وي، موږ به د دې کار لپاره عسکر واستوو. دوی هڅه وکړه چې بیرته تاسیساتو ته لاړ شي، مګر دوی نشو کولی هلته ورسیږي. موږ وموندله چې دوی هڅه کوي د هیواد په بله برخه کې اټومي تاسیسات جوړ کړي. ما وویل، 'که تاسو دا کار وکړئ، موږ به ستاسو سره ډیر بد کارونه وکړو.'" د ایران په وړاندې د ټرمپ نوي ګواښونکي بیانونه په داسې وخت کې راځي کله چې هغه په مکرر ډول د ډیپلوماسۍ په اړه خبرې کړې او د ایران د اسلامي جمهوریت په لور ډیپلوماټیک لاره غوره ګڼي.
په وروستیو میاشتو کې، دا بحث چې ایا ډونالډ ټرمپ په ریښتیا د "سولې ولسمشر" دی، لکه څنګه چې هغه ادعا کوي، په ځانګړې توګه د ایران په اړه، یوه ګرمه سیاسي موضوع وه. د دې پوښتنې ځواب د ایران په وړاندې د هغه د بهرني سیاست دریځونو او چلند په جاجولو سره روښانه کیږي، او نه یوازې د ټرمپ شعارونو او پدې برخه کې د رسنیو ادعاوې.
ټرمپ په مکرر ډول ځان د ولسمشر په توګه معرفی کړی چې "سوله غواړي" اوپه هغو جګړو یی نیوکه کړې چې لوړ انساني او مالي لګښتونه لري؛ خو د ایران په وړاندې د هغه کړنې، په ځانګړې توګه په خپله دویمه دوره کې، یو بل تصویر انځوروي.
په خپله دویمه دوره کې، ټرمپ په ایران د زیات نه زیات فشار پالیسي بیا احیا کړې، چې پراخ او سخت اقتصادي بندیزونه له پوځي ګواښونو سره یوځای کوي. د دې پالیسۍ هدف یوازې د ایران د سوله ایز اټومي پروګرام، په ځانګړې توګه د یورانیمو غني کول بندول نه دي، بلکې په تهران سیاسي فشار راوړل هم دي چې د امریکاله نورو غوښتنو سره سم عمل وکړي، په شمول د توغندیو وړتیاوې په جدي توګه محدودول او د مقاومت ډلو لپاره د ملاتړ پای ته رسولو سره خپله سیمه ایزه پالیسي بدلول.
د ۲۰۲۵ کال په جون کې، متحده ایالاتو د ایران په وړاندې د اسراییل د جګړې په ملاتړ کې د ایران په دریو مهمو اټومي ځایونو هوایي بریدونه وکړل. ټرمپ په مکرر ډول ادعا کړې چې دا سایټونه یې ویجاړ کړي دي. دا له ۱۹۷۹ کال راهیسې د ایران په وړاندې د متحده ایالاتو ترټولو لوی پوځي مداخلې وې. دا برید، د سولې له ادعاوو سره سره، د ایران په وړاندې د ځواک کارولو یوه روښانه بیلګه ده.
ټرمپ له هغه وخت راهیسې په مکرر ډول ایران ته ګواښ کړی چې که تهران د واشنګټن غوښتنو ته ځواب ورنکړي، لکه د یورانیمو غني کول بندول، نو هغه به په اجنډا کې پر ایران برید شامل کړي. هغه حتی ویلي دي چې هغه به د اړتیا په صورت کې د چټک برید او "سرعت او تاوتریخوالي" اختیار پریږدي، او دا ګواښونه په څرګنده توګه د ایران شاوخوا د امریکایي ځواکونو او پوځي تجهیزاتو شتون سره مل دي، په ځانګړې توګه د ابراهام لینکن د الوتکو وړونکو ډلې لیږل. دې ګواښونو نه یوازې تاوتریخوالی زیات کړی بلکې ایران یې هم اړ کړی چې ډیر قاطع غبرګون وښيي.
پدې برخه کې، سیاسي شنونکي د ایران په وړاندې د ټرمپ پالیسي د "ګاجر او کوتک ډیپلوماسۍ" مثال په توګه تشریح کوي. پدې برخه کې، د ټرمپ ادارې له ایران سره د خبرو اترو د ادعا شویو هڅو سره یوځای، لوی نظامي شتون او د پوځي اقدام ګواښ د فشار د وسیلې په توګه کارول کیږي. دا چلند د ټرمپ د ولسمشرۍ پرمهال د ایران په وړاندې د اقتصادي بندیزونو په کارولو کې هم لیدل کیږي، کوم چې د ایران په کورنیو پالیسیو کې د بنسټیزو بدلونونو د راوستلو لپاره اقتصادي او نظامي فشار کاروي.
نو په دې اساس چې ټرمپ ممکنه ده د سولې شعار ورکړي، خو د ایران په وړاندې د هغه عملي اقدامات او تاکتیکونه د سولې لپاره د غوښتنې په پرتله د پوځي اختیار لپاره د چمتووالي یا لږترلږه ګواښ ډیر څرګندونه کوي،. له همدې امله، دا ادعا چې ټرمپ په ساده ډول د "سولې ولسمشر" دی د ایران په وړاندې د هغه د بهرني سیاست د واقعیتونو له مخې نشي توجیه کیدی، په ځانګړې توګه کله چې د هغه د قدرت د تکرار ګواښونه او لوی نظامي شتون د هغه له ډیپلوماټیکو ادعاوو سره یوځای وي.
له بلې خوا، د ایران لوړ پوړو سیاسي او امنیتي چارواکو پوځي ګواښ رد کړی او اعلان یې کړی چې دوی په خبرو اترو کې د توپیرونو حل ویني، په ځانګړې توګه که ګواښونه لرې شي. تهران اعلان کړی چې چمتو دی په مساوي او عادلانه شرایطوکې خبرې وکړي.
