تفسیر :په هرمز تنګي کې د یوه زبرځواک مړینه
د اسلامي ایران او د متحده ایالاتو د ترهګر پوځ ترمنځ په هرمز تنګي کې وروستي سمندري نښتې، یو حقیقت په ګوته کوي چې په نږدې راتلونکي کې به نور هم جوت شي.
داسې ښکاري چې خدای تعالی د امریکایی زبرځواک پای د ایرانیانوپه لاس او په هرمز تنګي کې تقدیر کړی ده . لکه څنګه چې فرعون په نیل سیند کې له خپلو عسکرو سره د ډوبیدو په وخت په خود کې ته راغی، خو د ځان د ژغورلو لپاره نور ډیر ناوخته شوی و؛ زموږ د وخت د فرعون، د اپسټین د شرمناکې دوسیې ، جنایتکاراو مجرم ټرمپ لپاره هم د خدای تعالی له لوری داسې برخلیک ټاکل شوی دی، چې د فارس خلیج په اوبو کې له منځه لاړ شي.
په ایران باندې دریم تپل شوی جنګ په خپل ځان کې ډیری عجیب اسرار لري.
امریکایی دښمن، چې د وهمي ټرمپ په مشرۍ، د سلو ساعتونو چټکه جګړه تصور کړه، او هغه هم د ستراتیژیکو بریاوو لړۍ په ترلاسه کولو سره؛ خو نه یوازې دا چې هغه د دغو اعلان شویو ستراتیژیکو اهدافو هیڅ یو هم نه دی ترلاسه کړی، بلکې اوس له یو نوي ایران سره د یو زبرځواک په توګه مخ دی چې د نړۍ په خورا مهمه اوبلاره واکمن دی.
دغه لاندیني څرګندونې د دې راپورته کیدونکي واقعیت پوهیدل اسانه کوي:
سی این این ویلی دی په هرمز تنګي باندې تسلط د جګړې ستراتیژیک ځواک د ایران په ګټه بدل کړی دی.
نیویارک ټایمز: د هرمز تنګی د ایران مخ نیونکی ځواک یا دیټرنس دی.
.
د فنلینډ ولسمشر: د هرمز تنګی د ایران اټومي وسله ګرځیدلې، او پایلې یې نه یوازې انرژۍ او د تیلو بیو ته، بلکې کیمیاوي سرې، خوراکي توکو او سوداګرۍ ته هم غځیدلي دي.
د برتانیا پخوانی لومړی وزیر بوریس جانسن، په هرمز تنګي د ایران واکمنۍ ته په اشارې سره ویلی دی ایران امریکا غولولې او ماته یې ورکړې ده.
ورته تبصرې ډیری دي. له همدې امله، دا ډېره څرګنده ده چې ولې ټرمپ د جګړې ټول ستراتیژیک اهداف چې هغه یې د ترلاسه کولو توان نه درلود، پریښودل، او د هغه لومړۍ او وروستۍ لومړیتوب په هر قیمت د هرمز تنګي پرانیستل دي.
د هرمز تنګی د امریکا لپاره، چې د نړۍ د مخکښ ځواک ادعا کوي، په یوه ستراتیژیک حیثیت بدل شوی دی، په داسې ډول چې دا تنګی به د دې زبرځواک برخلیک او راتلونکی وټاکي. هغه تنګی چې له جګړې مخکې خلاص و، خو د جګړې پیل کیدو سره د اسلامي جمهوریت د وسله والو ځواکونو لخوا وتړل شو.
ټرمپ، چې د یوې سختې او دردناکې ماتې او په سیمه کې د ټولو امریکایي اډو ویجاړولو سره مخ شو، په سختۍ سره د اوربند له لارې ځان له جګړې څخه وباسي؛ کله چې هغه له پاکستان سره په خبرو اترو کې د اسلامي جمهوریت له قوي ډیپلوماتیک خنډ سره مخ شو، هغه هڅه وکړه چې په سمندري محاصرې سره پر اسلامي جمهوریت فشار راوړي او د هرمز تنګی پرانیزي.
له پیل څخه، دا عمل، چې په حقیقت کې د جګړې دوام ګڼل کیده او د ایران لخوا د اوربند سرغړونه ګڼل کیده؛ د کارپوهانو او ستراتیژیکو چارو متخصصینو په وینا، دا له یوې خوا د هرمز تنګي پرانیستل یو بې اغیزې اقدام ګڼل کیده، او له بلې خوا د نړۍ اقتصاد ته لوی زیانونه هم درلودل. د مثال په توګه، برتانوي رسندوې بي بي سي اعلان وکړ: "د سمندري محاصرې له دریو اونیو وروسته پایلې نه دي ورکړي او متحده ایالات یوازې اوس خپلې غلطۍ درک کوي."
وال سټریټ ژورنال هم لیکلي: "د متحده ایالاتو ولسمشر د سمندري محاصرې ستراتیژۍ له ناکامۍ څخه مایوسه دی."
وروسته له دې چې څرګنده شوه چې سمندري محاصره د ایران د تسلیمیدو او د هرمز تنګي پرانیستلو لپاره بې ګټې وه، ټرمپ پریکړه وکړه چې د "پروژې د آزادۍ" په نوم پوځي اقدام وکړي ترڅو د تنګي په جنوب کې د اوبو لاره جوړه کړي.
ایا ټرمپ به وکولی شي د پوځي لارو او د متحده ایالاتو دپوځ په کارولو سره د هرمز تنګی پرانیزي؟
لاندې څرګندونې یی ځواب ورکوي:
د بي بي سي د انرژۍ کارپوه وایی د هرمز تنګی به نور په اسانۍ سره خلاص نشي.
پروفیسور جان میرشیمر، د شیکاګو پوهنتون یو مشهور استادوایی : "ټرمپ په پوځي ځواک سره ستونزه نشي حل کولی؛ دا باید پوه شي چې که موږ د ایران په وړاندې پوځي ځواک وکاروو، نو دوی به غچ واخلي؛ دوی به په تسلیمۍ کې خپل لاسونه پورته نه کړي. ایرانیان تر اصلي کچې ملتپال دي."
له سمندري محاصرې وروسته د کښتیو په واسطه د هرمز تنګي د خلاصولو پریکړه کولو وروسته، ټرمپ دوه ځله پوځي اقدام وکړ او دواړه ځله ناکام شو.
البته، هغه لومړی پړاو په شور سره پیل کړ او په ډګر کې له ماتې وروسته، هغه اعلان وکړ چې هغه به د پاکستان او نورو هیوادونو په غوښتنه او د خبرو اترو د پرمختګ لپاره د لیبرالیزیشن پلان په موقت ډول وځنډوي!
خو د امریکا پوځ، د ټرمپ په امر، د څراغونو په بندولو او پرته له کوم مخکیني شورماشور ، یو ځل بیا د می په ۷ او ۸ مه د هرمز تنګي د پرانیستلو لپاره خپل بخت وازمایه.
په پای کې، د متوهم ټرمپ او د امریکا د ترهګر پوځ ترمنځ دا لاټري د سپاه پاسداران د سمندري ځواک په بیان کې داسی بیان شوې ده:
"د اوربند سرغړونې او د جاسک بندر ته نږدې د ایران د اسلامي جمهوریت په کښتۍ باندې د امریکا د ترهګر پوځ د یرغل او هرمز تنګي ته د امریکا د ترهګر پوځ له رسیدو وروسته، سپاه پاسداران د کښتۍ ضد بالستیک او کروز توغندیو او ویجاړونکو بې پیلوټه الوتکو په کارولو سره یو ډیر لوی او دقیق ګډ عملیات ترسره کړل او په دښمن یی ویجاړونکی ډزې وکړې.
د استخباراتي مشاهداتو امریکایی دښمن ته د پام وړ زیان په ګوته کړ، او دښمن له هرمز تنګي وتښتېده .
دا خورا روښانه ده چې د هرمز تنګي د پرانیستلو لپاره د دې ډول پوځي اقدام تکرار به د ټرمپ او د امریکا د ترهګر پوځ لپاره د نورې بې عزتۍ او سپکاوي پرته بل څه پایله ونلري.
د دې یرغلونو تکرار به خامخا، د خدای په اراده او قدرت سره، د فارس خلیج، د هرمز تنګی او د عمان سمندر د امریکایی کښتیو لپاره په هدیره بدل کړي او د امریکایی زبرځواک د یقینی مرګ لامل به شي.
له دریمې تحمیل شوې جګړې وروسته نړۍ له یوې خوا د امریکایي امپراتورۍ د زوال شاهده ده او له بلې خوا د ایران په نوم په نړیواله کچه د ختیځ ځواک د نوي مرکز رامینځته کیدا ویني .