تداوم حمایت روسیه و آلمان از برجام

به رغم خروج آمریکا از توافق هسته ای برجام در مه ،2018 اما دیگر اعضای گروه 1+5 که اکنون در قالب گروه 1+4 عمل می کنند،بر حفظ این توافق کلیدی که از دیدگاه آنها برای حفظ ثبات و امنیت منطقه ای و بین المللی اهمیت بسیار دارد تاکید می کنند. در جدید ترین موضع گیری دراین زمینه "ولادیمیر پوتین"رییس جمهوری روسیه در نشست خبری مشترک با "آنگلا مرکل"صدر اعظم آلمان بر لزوم حفظ برجام تاکید کرد. مرکل نیز در این نشست خبری از برجام حمایت کرد .

این آخرین موضع گیری دوعضو مهم گروه 1+4 یعنی آلمان به عنوان  مهمترین کشور اروپا و  روسیه به منزله رقیب  جدی آمریکا در سطح بین المللی در باره حفظ برجام بشمار می رود . از نگاه اعضای این گروه از جمله روسیه و آلمان، برجام نقش مهمی در زمینه نظارت بر برنامه هسته ای صلح آمیز ایران داشته و درعین حال مانع ازاشاعه  هسته ای و گسترش مسابقه هسته ای بین کشورهای منطقه شده و تاثیر مثبتی برامنیت بین المللی داشته است.

ضمن اینکه برجام احتمال مبادرت به حمله نظامی برای مقابله با برنامه هسته ای ایران را ازمیان برد.هم چنین برجام به مثابه مدلی موفق برای حل و فصل مسائل بین المللی به صورت چند جانبه محسوب می شود.مسلما برهم خوردن برجام و لغو این توافق،  تاثیرات منفی زیادی برای صلح و امنیت بین المللی دارد و همین امر باعث شده تا روسیه و آلمان در ماههای اخیر به دفعات و از زبان مقامات ارشد آن خواهان حفظ برجام با توجه به کارایی آن شوند. این مساله نشان می دهد که به رغم پافشاری دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا بر لغو برجام ، اما رویکرد قدرت های بین المللی کاملا بر خلاف دیدگاه وی است.

"ریچارد سوکولسکی"  Richard Sokolskyکارشناس سیاسی معتقد است که رئیس جمهوری آمریکا در رویکرد اعلامی خود مبنی بر خروج از برجام و مقابله با ایران در منطقه، اهداف واقع بینانه و استراتژی مشخصی ندارد.

به همین دلیل به رغم اقدامات گسترده واشنگتن برای تشدید فشار به ایران به منظور خروج آن از برجام ، اما اروپا برای حفظ برجام از طریق اتخاذ تدابیرمختلفی به منظور کاهش تاثیر اعمال مجدد تحریم های هسته ای آمریکا پافشاری می کند. این تحریم ها در دو مرحله بوده و نخستین مرحله آن از 7 اوت 2018 به اجرا در آمده و دور بعدی نیز در نوامبر 2018 به اجرا در خواهد آمد.

از جمله تدابیراتحادیه اروپا در این زمینه، اجرای نسخه به روز شده "قانون مسدود کننده" است که در راستای کاهش تاثیر تحریم‌ها بر منافع شرکت‌های اروپایی که فعالیت تجاری قانونی در ایران انجام می‌دهند، صورت می گیرد.این اقدام، بخشی از اقدامات حمایتی  اتحادیه اروپا از ادامه اجرای کامل و مؤثر برجام از جمله از طریق حفظ روابط تجاری و اقتصادی میان  اروپا و ایران است.

آمریکایی ها وانمود می کنند که اهمیتی برای اقدامات حمایتی اتحادیه اروپا در قبال کنش های خصمانه واشنگتن علیه ایران قائل نیستند.اما روسیه نیز همانند اروپا بر حفظ برجام تاکید دارد . در این راستا وزارت امور خارجه روسیه در 18 اوت با انتشار بیانیه‌ای ضمن تاکید بر اتخاذ تدابیر لازم به منظور حفظ و اجرای کامل برجام به توضیح نقش این کشور در پیشبرد توافق برجام پرداخت. مسکو بارها اعلام کرده که موضعش در قبال برجام تغییری نکرده و خواهان اجرای این توافق مهم است. از دیدگاه مسکو ،آمریکا برای رفع اختلافات خود با ایران باید راه های دیگری را جستجو کندو به خطر افتادن برجام با توجه دستاوردهای آن اقدامی منطقی و عاقلانه نیست.

ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه در این زمینه گفت: ما معتقدیم که برجام ابزاری است که به‌طور کلی و به‌خصوص در خاورمیانه، منع اشاعه هسته‌ای را تسهیل کرده است. تردیدی وجود ندارد که نباید این ابزار از بین برود.

به رغم موضع واحد روسیه و آلمان در این زمینه ، اما ترامپ هم چنان با بی اعتنایی به اجماع قدرت های بزرگ جهان  برحفظ برجام، هم چنان  برنابودی این توافق مهم بین المللی پافشاری می کند .مساله ای که باعث انزوی بیش از پیش آمریکا در سطح جهانی شده است.