مخالفت روسیه با دائمی کردن تعهدات برجامی ایران

با توجه به تلاش های اعضای غربی برجام در راستای خواسته نامشروع آمریکا مبنی بردائمی کردن تعهدات برجامی ایران، روسیه با مخالفت آشکار با این خواسته اعلام کرد که دائمی کردن محدودیت‌ها در برجام علیه ایران امکان‌پذیر نیست.

«میخائیل اولیانوف»، نماینده روسیه در سازمان‌های بین‌المللی مستقر در وین درباره دائمی شدن بندهای زوال‌پذیر برجام برای ایران گفت: از نقطه نظر حقوق بین‌الملل، بندهای زوال‌پذیردر برجام در حکم تصمیم داوطلبانه ایران برای محدودسازی موقت بعضی از حقوق مشروع خودش ذیل ان‌پی‌تی است.

منظور از «بندهای زوال‌پذیر» در برجام که با نام «بندهای غروب آفتاب» هم شناخته می‌شود بندهایی در توافق هسته‌ای است که محدودیت‌های تعریف‌شده ذیل آنها برای فعالیت‌های هسته‌ای ایران بعد از دوره‌های زمانی مشخص منقضی می‌شوند. آمریکا و برخی از منتقدان توافق هسته‌ای  برجام ، منقضی شدن برخی از محدودیت‌های ایران در سال‌های آینده را جزو معایب این توافق می‌دانند و خواستار دائمی کردن آنها هستند.

سید «عباس عراقچی» معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در مورد وجود بندهای «غروب آفتاب» در برجام، گفت: واقعیت این است که اصل برجام، یعنی تعهد ایران به عدم تولید تسلیحات اتمی، امری دائمی است و ایران متعهد شده است که به این سو حرکت نکند. وی گفت دلیل اعمال برخی محدودیت‌ها علیه برنامه هسته‌ای ایران برای دوره‌های ۱۰، ۱۵ و در برخی موارد ۲۰ و ۲۵ ساله، «اعتمادسازی» بوده است و شما نمی‌توانید از هیچ کشوری انتظار داشته باشید که تا ابد در حال اعتمادسازی باشد.

جمهوری اسلامی ایران 8 مه 2019، در سالگرد خروج یکجانبه آمریکا از برجام و پس از اثبات بی عملی اروپایی ها در اجرای تعهدات خود برای جبران تبعات اقتصادی خروج آمریکا از آن، بخشی از تعهدات خود ذیل برجام را به حالت تعلیق درآورد و اکنون بیش از یکماه است که گام چهارم را در کاهش تعهدات برجامی خود آغاز کرده است، اقدامات تهران خشم اعضای اروپایی برجام یعنی بریتانیا،فرانسه و آلمان را برانگیخته است به طوری که مقامات فرانسه ؛ایران را تهدید به استفاده از مکانیسم ماشه و بازگرداندن تحریم ها علیه ایران کرده اند.این در حالی است که کشورهای اروپایی عضو برجام متعهد به تامین منافع ایران به ویژه سازوکار ویژه مالی موسوم به اینستکس شده بودند.اگرچه آنها اینستکس را طراحی و وعده استفاده از آن را دادند اما به دلیل فشارهای واشنگتن در عمل، این وعده تحقق نیافت.

اکنون نیز در یک اقدام تبلیغی 6 کشور اروپایی جدید اعلام کرده اند به اینستکس می پیوندند. بلژیک، دانمارک، سوئد، فنلاند، نروژ و هلند در بیانیه‌ای مشترکی بر اهمیت حفظ و اجرای کامل توافق هسته ای برجام، تاکید و اعلام کردند که در فرایند پیوستن به اینستکس هستند.آنها از ایران خواستند که بدون فوت وقت به پایبندی کامل به مفاد برجام بازگردد.این درخواست در حالی مطرح شده که تاکنون هیچ اقدام عملی برای حفظ برجام و انجام تعهدات برجامی از سوی اعضای غربی گروه 1+4 به ویژه راه اندازی اینستکس صورت نگرفته است.

به نظر می رسد برجام به نقطه حساسی رسیده است. ایران با پایان صبر استراتژیکش، چهارمین گام کاهش تعهدات برجامی خود را برداشته است و مقامات تهران اعلام کرده اند در صورتی که اقدام عملی از سوی اعضای باقی مانده در برجام نبینند الزامی به پایبندی به آن نخواهند داشت،این در حالی است که آمریکا که خود از برجام خارج شده و اعضای اروپایی گروه 1+4 نه تنها عملا اقدامی برای انجام تعهدات خود انجام نداده اند بلکه در توقعی غیر منطقی خواهان پایبندی ایران به تعهدات برجامی اش و حتی دائمی کردن این تعهدات هستند.

«میخاییل اولیانوف» در این باره گفت: علاوه بر اینکه آمریکا از برجام خارج شده همه کشورها را نیز از آنچه که ایران باید دریافت کند، منع می‌کند و از تهران می‌خواهد همه مفاد برجام را اجرا کند، این رویکردی کاملا ضد و نقیض است.