Оё таҳдиди тарофаии Трамп нишонаи қудратаст ё эътироф ба бунбаст ?
https://parstoday.ir/tg/news/world-i123824-Оё_таҳдиди_тарофаии_Трамп_нишонаи_қудратаст_ё_эътироф_ба_бунбаст
Порс Тудей - Раиси ҷумҳури Амрико дар лаффозиҳои таҳдидомези тозаи худ , кишварҳоеро ки бо Эрон таъомул тиҷорӣ доранд , ҳадаф гирифт .
(last modified 2026-01-13T10:48:49+00:00 )
Январ 13, 2026 15:48 Asia/Dushanbe
  • Оё таҳдиди тарофаии Трамп нишонаи қудратаст ё эътироф ба бунбаст ?
    Оё таҳдиди тарофаии Трамп нишонаи қудратаст ё эътироф ба бунбаст ?

Порс Тудей - Раиси ҷумҳури Амрико дар лаффозиҳои таҳдидомези тозаи худ , кишварҳоеро ки бо Эрон таъомул тиҷорӣ доранд , ҳадаф гирифт .

Ба гузориши Порс Тудей , « Доналд Трамп » раиси ҷумҳӯри Амрико дар тозатарин изҳороти худ ба таҳдиди дубораи кишварҳое пардохт ки бо Эрон додуситад доранд ва талош кард то онҳоро аз таъомули тиҷорӣ бо Эрон дилсард кунад . Вай гуфт : Ҳар кишваре, ки бо Эрон муровидоти тиҷорӣ анҷом диҳад , тарофаи гумрукии 25 дарсадӣ барои ҳар муомила пардохт хоҳад кард .

Трамп дар ҳоле бори дигари шуракои тиҷории Эронро таҳдид кардааст ки ин адабиёт , беш аз онкии нишонаи як роҳбурди тоза бошад , бозтоби ҳамон сиёсати фарсӯдае аст ки Вашингтон тайи солҳои гузаштаи борҳои онро озмуда ва ба натиҷаи дилхоҳ нарасидааст .

Таҳдид ба аъмоли тарофаи 25 дарсадии алайҳи кишварҳое ки бо Эрони таъомул иқтисодӣ доранд , дар воқеъ талошӣ аст барои бозсозии фишори ҳаддиаксарӣ бо зоҳирии ҷадид ; фишоре, ки ин бор на фақат мутаваҷҷеҳи Теҳрон , балки мутаваҷҷеҳи бозигарони солису шуракои тиҷории Эрон низ шудааст . Ин рӯйкард бадон маъност ки Амрико ҳамчунон мекӯшад бо густариши доманаи таҳдид , ҳазинаи ҳамкорӣ бо Эронро боло бибараду фазои иқтисодӣ ва сиёсиро алайҳи Теҳрон масмӯм кунад .

Дар воқеъи Трамп бо чунин лаффозиҳое амалан нишон медиҳад ки абзори аслӣ ӯ дар сиёсати хориҷӣ , забони фишор ва иҷбораст . Ин дар ҳолеаст ки таҷриба нишон додааст ин забон , беш аз онки коркарди амалӣ дошта бошад , масрафи расонаӣ ва таблиғотӣ дорад . Иҷрои чунин таҳдидӣ , Амрикоро вориди мунозиъоти печидаи ҳуқуқӣ ва тиҷорӣ бо кишварҳои мухталиф мекунад ; кишварҳое ки бисёре аз онҳо на танҳо вобастагии ҷиддӣ ба бозори Эрон доранд , балки ҳозир нестанд равобити иқтисодии худро қурбонии тасмимҳои як ҷониба Вашингтон кунанд . Аз ин манзар , таҳдиди Трамп беш аз онкии як сиёсати қобил иҷро бошад , навъе ҷанги равонӣ ва талош барои эҷоди ҳарос дар фазои байналмилалӣ аст .

Дар чунин фазойӣ , ин таҳдидҳои тоза беш аз онкии нишонаи қудрат Амрико бошад , бозтоби навъе сардаргумии  роҳбурдӣаст ; сардаргумие, ки аз нотавонии Вашингтон дар тағйири рафтори Эрон сарчашма мегирад . Трамп бо такрори сиёсатҳои гузашта , амалан нишон медиҳад ки абзори ҷадидӣ барои аъмоли фишор дар ихтиёр надорад ва ночораст ҳамон улгӯҳои пешинро дар зоҳирии ҷадид арза кунад .

Ба вижа онки ин таҳдидҳо дар шароите матраҳ мешавад ки худ Амрико бо чолишҳои иқтисодӣ ва сиёсии дохилии мутаъаддидӣ мувоҷеҳаст . Афзоиши ҳазинаҳои зиндагӣ , табаъоти сиёсатҳои тарофаии пешину ихтилофоти ҷиддӣ дар сохтори ҳокимиятии Амрико боис шудааст ки бисёре аз таҳлилгарон , ин гӯна мавзегириҳоро талоше барои инҳирофи афкори умумӣ ва намоиши иқтидор дар арсаи хориҷӣ бидонанд . Дар воқеъи Трамп бо барҷаста кардани таҳдиди хориҷӣ , мекӯшад заъфҳои дохилиро дар сояи қарор диҳад ва худро дар қомати сиёсатмадори қотеъ муаррифӣ кунад ; тасвирӣ ки беш аз онки реша дар воқеият дошта бошад , маҳсӯли ниёзҳои сиёсӣ дохилӣ аст .

Дар баробари ин лаффозиҳо , мавзеи Ҷумҳурии Исломии Эрон аз инсиҷому шафофияти бештарӣ бархӯрдор аст . Теҳрониборҳо таъкид карда ки таҳдиду фишор , на танҳо заминасози гуфтугу нахоҳад буд , балки беэътимодиро амиқ тар мекунад . Эрон бо такя бар таҷрибаи солҳои гузашта , ба хӯбӣ медонад ки сиёсати фишор , на танҳо ба натиҷа намерасад , балки тарафи муқобилро низ дар мавзеи заъф қарор медиҳад . Мақомоти эронӣ борҳо эълом кардаанд ки Эрон ба дунболи ташдид таниш нест , аммо дар баробари таҳдид низ ақаб нишинӣ нахоҳад кард .

Дар воқеъи таҳдиди Трамп алайҳи муттаҳидону шуракои тиҷории Эрон , нишонае аз нотавонии Амрико дар таъсиргузории мустақим бар Эрон аст . Вақте Вашингтон наметавонад Теҳронро водор ба таслиму ақабнишинӣ кунад , талош мекунад ҳалқаи фишорро ба атрофи Эрон густариш диҳад . Аммо ин сиёсат низ бо маҳдӯдиятҳои ҷаддии рӯбарӯ аст . Бисёре аз кишварҳо , ба вижа дар Осиё ва минтақаи ғарби Осиё , ба ин натиҷа расидаанд ки табаъияти бе чуну чаро аз сиёсатҳои Амрикои лузӯман таъминкунандаи манофеи миллии онҳо нест . Чунон кӣ  сухангӯи сафорати Чин дар Вашингтон эълом кард ки Пекан бо ҳаргуна таҳрими як ҷониба ва ғайриқонӯнӣ мухолифаст ва барои ҳифозат аз ҳуқуқу манофеи машрӯъи худ , иқдомоти лозимро анҷом хоҳад дод .

Дар воқеъи мавзегириҳои Эрон нишон додааст ки Эрон аҳли таъомули мантиқӣ ва муҳтарамона аст , аммо музокираи таҳти фишорро намепазирад . Сайид Аббоси Ироқчӣ , вазири умӯри хориҷаи Эрон , борҳо таъкид кардааст ки Теҳрон омодаи баррасии роҳи ҳалҳои сиёсӣ аст , машрӯт бар онкии фазои таҳдиду иҷбор канор гузошта шавад .

Дар чунин шароитӣ , лаффозиҳои ҷадиди Трамп алайҳи муттаҳидони Эронро бояд дар чорчӯби бунбасти роҳбурдии Амрико дар қибол Теҳрон донист . Вашингтон пас аз солҳо таҳрим , таҳдиду фишор , ҳануз натавонистааст ба аҳдофи худ даст ёбад . Аз инрӯи таҳдиди кишварҳои солиси бештари шабиҳи талошӣ барои ҳифз зоҳираст то як сиёсати воқеӣ ва қобили иҷро . Ин рӯйкард нишон медиҳад ки сиёсати фишори ҳаддиаксарӣ , на танҳо ба натиҷаи нарасида , балки ба нуқтаи фарсойиш низ расидааст .

Дар муқобил , Эрон бо барҷаста кардани мантиқи муқовимату таъкид бар дипломасии иззатмандона , талош дорад нокомиҳои Амрикоро ба сӯрати айнӣ ба намоиши бигузорад . Ҳарчӣ Вашингтон бештар ба забони таҳдид мутавассил шавад , ангезаи Эрону шуракояш барои ёфтан масирҳои ҷойгузини ҳамкорӣ ва коҳиши вобастагӣ ба низоми иқтисодии таҳти султаи Амрико афзоиш меёбад .

Дар ниҳоят , метавон гуфт лаффозии дубораи Трамп алайҳи муттаҳидони Эрон , беш аз онкии муъодилотро тағйир диҳад , бар ин воқеият таъкид мекунад ки сиёсати таҳдидмеҳвари Амрико ба нуқтаи ишбоъ расидааст ; чунонкӣ на таҳдиди тарофаи 25 дарсадӣ ва на лаффозиҳои тунд , қодир ба тағйир муъодилот нест , зеро ҷаҳони имрӯз беш аз ҳар замони дигарӣ дарёфтааст ки фишор , ҷойгузини роҳи ҳал намешавад .