bölüm 942, süre Muhammet , aýat 7- 14

برنامه تفسیرنور (942)

Muhammet süresi, 7, 8 we 9-njy aýatlar:

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ وَیُثَبِّتْ أَقْدَامَکُمْ ﴿٧﴾ وَالَّذِینَ کَفَرُوا فَتَعْسًا لَهُمْ وَأَضَلَّ أَعْمَالَهُمْ ﴿٨﴾ ذَلِکَ بِأَنَّهُمْ کَرِهُوا مَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأَحْبَطَ أَعْمَالَهُمْ ﴿٩﴾

Eý iman getiren kişiler: eger siz perwerdigäre medee ýetirseňiz perwerdigär hem sizi goldap ardymlarňyzy berkidjekdir.//  we kapyrçylyk eden kimseler gara bagytlyk we ýok olmak bolsyn we perwerdigär olaryň amallaryny ýok edendir// onuň delili bolsa olaryň allanyň iberen zatyny gawy görmän dikleri üçindir şonuň üçin hem perwerdigär işlerini aradan aýrandyr.>>

Ozalky gepleşikde uruş meýdanlarda yslam duşmanlaryna garşy göreşden gurruň boldy . onuň dowamynda müminlere karap bu aýatlar şeýle permaýyş etýär : uruş meýdany , göreş we çaknaşyk meýdanydyr we özüne has kynçylyklary we agyr şertleri bardyr. şol sebäpli hem öz din we abraýňyzdan arka çykmak ugurda sabyr we jydamly bolmak gerekdir . eger siz allanyň  dinini duşmanlaryň garşysynda goramak üçin jydamly bolup berk dursaňyz onda alla hem sizi goldajakdyr we siz duşman garşysynda ýeňiş gazanjak dyrsyňyz . çünki perwerdigäriň yradasy duşmanlaryň düňderlip ýok olmagydyr we olaryň bütin taslamalaryny we naňşalaryny aradan aýyrjakdyr.

Emma olar allanyň we onuň resulynyň ýaşaýyş beriji taglymatlarynyň garşysynda boýun bolmagyň ýerine , onuň bilen sawaşmak ugurda aýaga galdylar . şol sebäpli olaryň soňgi heleklenip ýok olmakdan başga zat boljak däldir we olaryň göz öňüne alan işleri hem netijä ýetjek däldir.

Bu aýatlaryň öwretýän sapaklary :

1- imanly bolmagyň ýeke özi ýeterlik däldir isem hudaýyň dinini ösdürip ýaýradyş bermek hem gereklidir şeýlede kop çiligiň din ugrundan gyşarnyga duş bolmagyna sebäp bolýan zatlar bilen hem garşylaşmak zerurdyr.

2- zaman we durly şertlere gürä allanyň dinini goldamaklygyň hili hem paryh etýändir . kä mahallarda diniň hakykatlaryny dil we söz bilen beýan etmelidir kä mahallarda maly kömekler arkaly goldamalydyr we kä wagytlarda hem din ugrunda geçimli bolup hata jandan hem geçmeklik gerekli bolýandyr.

3- ylahy taglym esasynda ýüregiňde şüphäň we kir kimiriň bolmagy ynsanyň durkynda bir hili küfriň nyşanasy hesiplenip onuň ýagşy işleriniň aradan aýrylmagyna sebäp boljakdyr .

4- haka garşy durmagyň ýuk olmakdan başga netijesi boljak däldir şeýlede ol ynsanyň garabagyt bolup düňderilmegine we ýaşaýşyň hawuply uçytlarynda heläk bolmagyna sebäp boljakdyr.

Muhammet süresi, 10 we 11-nji aýatlar :

أَفَلَمْ یَسِیرُوا فِی الأرْضِ فَیَنْظُرُوا کَیْفَ کَانَ عَاقِبَةُ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ دَمَّرَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ وَلِلْکَافِرِینَ أَمْثَالُهَا ﴿١٠﴾ ذَلِکَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِینَ آمَنُوا وَأَنَّ الْکَافِرِینَ لا مَوْلَى لَهُمْ ﴿١١﴾

<< olardan ozal ýaşap geçenleriň soňunyň nähili bolan dygyny görmek üçin ýer şarynda seil we sýahata çykmadylarmy? perwerdigär olary dargadyp ýok etdi we bu kapyrlara hem şol hili jezalar boljakdyr.// bu bolsa allanyň iman getiren kişileri goldap olara mede ýetirýän digi üçindir , emma kapyrlara goldaw ýetirýän we mede berýän güiç ýokdyr.>>

Ozalky aýatlaryň dowamynda allatagala bu aýatlarda : musulmanlar bilen duşmançylyk etýän kapyrlara we müşrüklerekarap , duýduryş berýär we egerde siz sapara çykyp düwürek daşyňyza ser edip görseňiz geçmişde ýaşap geçen kowumlardan galan harabalary we eserleri görüp olaryň nähili heläk boln dyklaryna göz ýetirjek dirsiňiz diýip beýan etýär.

Perwerdigär ýene şeýle permaýyş etýär: siz guman etmäňiz şeýle bier ser enjam we agybat diňä olara degişli bolupda sizi öz içine almar mykan diýip isem egerde siz hem olaryň ýoly bilen bolsaňyz sizler hem olaryň ýazgydyna duçar bolup ýok oljak dyrsyňyz . hakykatda şol mahallda hiç bir kimse sizi goldap halas etjek däldir çünki hudaýy , öz duşmanlarna meded berýän däldir.

Bu aýatlaryň öwretýän sapaklary :

1- geçmişdäkileriň taryhyny okap olaryň ýaşap geçen ýer ýürtlerini ýakyndan görmek yslamda gezelenç we seir we sýahat etmegiň maksatlaryndandyr şeýlede ozalky kowumlaryň ýazgytlaryndan ybrat almak gereklidir.

2- kapyrlaryň bu günki asudalyk jylwalary bizi aldamaly däldir çünki olaryň soňy we agybaty ýagşy däldir .

3- allaga imanly bolmak , dünýe we ahyratda ylahy rahmaty we hymaýaty gazanmaklyga sebäp bolýandyr we kapyrçylyk hem onuň tersine amal etýändir.

Muhammet süresi, 12-nji aýat:

إِنَّ اللَّهَ یُدْخِلُ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الأنْهَارُ وَالَّذِینَ کَفَرُوا یَتَمَتَّعُونَ وَیَأْکُلُونَ کَمَا تَأْکُلُ الأنْعَامُ وَالنَّارُ مَثْوًى لَهُمْ ﴿١٢﴾

<>

Dünýede kapyrlar we iman ähli bolanlary diňlemegiň izi bilen bu aýat olaryň kýamatdaky orunlaryny diňläp şeýle permaýyş etýär: dünýede öz borçlaryna ýagşy amal edip diňä gawy we ylaýyk işleri ýerine ýetirmek ugurda talaş etýän ynsanlar kýamatda ýagşy orn makamdan paýly bolup bol nygmatlardan haýyrlanyp şatlykda we huşlykda ýaşajakdyrlar . emma haka garşy durýan kapyrlaryň soňy duzah odyndan başga zat boljak däldir. Çünki olar dünýede çalt geçip barýan lezzetleriň gözleginde bolup diňä haýwanlar ýaly öz garynlaryna we imitlerine şeýlede haý höweslerine pikir edendirler . we kýamatlar üçin hiç hili azkany süýşiren däldirler.

Bu aýatyň öwretýän sapaklary :

1- bu dünýäň nygmatlary we lezzetleri az bolsyn ýada kän mudymlyk däldirde isem wagytlaýyndyr hemmeler ahyratyň azykasyny taýýarlamak ugurda pikirde bolmalydyrlar çünki diňä şol baky we müdimlikdir.

2- gurhan , ynsanyň dünýeden we onuň nygmatlaryndan peýdalanmagyna ugurdaşdyr emma ynsanyň haýwan ýaly ýaşamagy bilen terisleşik bildirýändir .

3- ýaşaýyş ýoluny saýlamak üçin çalt geçip gitýän ýolyň gyrasyndaky gözül jylwalary dälde isem soňky maksady göz öňüne almak gereklidir.

Muhammet süresi, 13 we 14-nji aýatlar:

وَکَأَیِّنْ مِنْ قَرْیَةٍ هِیَ أَشَدُّ قُوَّةً مِنْ قَرْیَتِکَ الَّتِی أَخْرَجَتْکَ أَهْلَکْنَاهُمْ فَلا نَاصِرَ لَهُمْ ﴿١٣﴾ أَفَمَنْ کَانَ عَلَى بَیِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ کَمَنْ زُیِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ وَاتَّبَعُوا أَهْوَاءَهُمْ ﴿١٤﴾

<< we köp şähirler bardy welin ilaty seni çykaran şähriň ilatindan hem gudratlyrak dylar. Biz olary dargatdyk we olar üçin hiç hili meded ýetirji ýokdy.// onda öz perwerdigärinden aýdyň delili bolan kişi , erbetlikleri öz nazarynda gözel bolup görünýän we öz haý höwüslerine eýerýän kişi bilen barabar boljakmydyr?>>

Bu aýatlar haka garşy durýan kapyrlaryň ýaramaz häsiýetlerine yşara edip şeýle permaýyş etýär : olar öz gudratlaryna we baýlyklaryna kuwanýarlar we hiç bir kimse olara garşy durup bilmez mykan diýip oý etýärler . emma hakykatda , geçmişde ýaşap geçen kowumlaryň ýazgydy şuny görkezýändir welin olar allanyň yradasy bilen ýok olup heläk bolandyrlar we hiç bir kimse hem olary halas edip başarandäldir.

Kapyrlaryň elhenç sypatlarynyň ýene biri hem olaryň öz haý höwüslerine we dünýewi neplerine eýermekleridir olar öz teleke gylyk häsiýetlerini gözel mykan diýip oý etýärler olar hak bolup allanyň tarapyndan gelen zady erbet görüp ony kabul etmäge taýyn bolýan däldirler .

Bu aýatlaryň öwretýän sapaklary :

1- mümin duşmanlaryň ýüzleý göiç gudratyndan gorykmaly däldir çünki allanyň gudraty bütin ynsany gudratlardan üstemräkdir.

2- duşmanlar durly şywalar boýunça mümüinlere yza ezýet bermek ugurda tagalla etýärler emma mümüinler hiç haçan öz imanlaryndan el çekýän däldirler isem öz göreşlerini dowam bermek ugurda talaşda dyrlar .

3- imanyň esasy we özlçegi delil we burahdyr. Emma kufryň diregi , batyl gumanlar we nefsiň haýhöwüsleridir.

4- ynsan öz ylahy durky bilen işleriň ýaramaz taraplaryny düşünip saýgarýandyr emma öz nefis isleglerine ýetmek ugurda erbet işlerini basyran bolup durly şywalar boýunça olary gözel we ýagşy jylwalandyran bolýandyr.

///////////