bölüm 955, süre Fätih, aýat 22- 25

955

Fätih süresi, 22 we 23-nji aýatlar:

وَلَوْ قَاتَلَکُمُ الَّذِینَ کَفَرُوا لَوَلَّوُا الأدْبَارَ ثُمَّ لا یَجِدُونَ وَلِیًّا وَلا نَصِیرًا ﴿٢٢﴾ سُنَّةَ اللَّهِ الَّتِی قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلُ وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِیلا ﴿٢٣﴾

<>

Geçen gepleşiklerde Hudibiýe adly ýaraşyk pimandan gürrüň boldy.bu karar hat Mekgäniň golaýynda Hezreti Muhammet (saw) we Mekge müşrükleriniň arasynda baglandy, şonda käler, Hezreti Muhammet (saw) we musulmanlary horlap şeýle diýdiler: siz ejizlik ýüzinden şeýle bir ýaraşyk pimana gol goýmaga mejbur boldyňyz we eger söweş ýüze çykan bolsady onda siziň şowsuzlyga duş boljakdygyňyz hökmanydy.

Bu aýat şeýle bir adamlara jogap berip musulmanlara ruhyýe berýär we şeýle bir sözler puç we esassyz bilip nygtaýar.hakykatda her haçan mömin kişiler maddy maksatlary göz öňüne almany diňe Alla tagalanyň razylygy ugurda meýdana gelip çaşgynlykldan we agyzalalykdan gaça durup Pygamber Äkräm (saw)-yň permanyna eýerseler onda Perwerdigär öz sünneti boýunça olary duşmanlar garşysynda goryjakdyr we bu mesele Bädir we Ähzap uruşlarda hem tejribe ýüzinden subut bolandyr.şol wakalarda möminleriň toparlary az hem bolsa olar köp sanly müşrük goşunyna üstün çykandyrlar we Allatagala olary goldap hemaýatlandyr.

 Bu aýatlaryň öwredýän sapaklary şulardan ybarat:

1-njiden: her kimse Hudaýy ynkar etse hakykatda ol özüni Allanyň hemaýatyndan we goldawyndan mahrum edendir

2-njiden: hakyň batyla üstün çykmagy we möminleriň kapyrlar garşysynda hemaýatlanmagy Perwerdigäryň berk sünnetlerinden dir.

3-njiden: ylahy kanunlar we zamandan we mekandan aşadyr ,şol sebäpli zamanyň geçmegi bilen könelip degersiz bolýan däldir.

Fätih süresi, 24 we 25-nji aýatlar:

وَهُوَ الَّذِی کَفَّ أَیْدِیَهُمْ عَنْکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ عَنْهُمْ بِبَطْنِ مَکَّةَ مِنْ بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَکُمْ عَلَیْهِمْ وَکَانَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرًا ﴿٢٤﴾ هُمُ الَّذِینَ کَفَرُوا وَصَدُّوکُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَالْهَدْیَ مَعْکُوفًا أَنْ یَبْلُغَ مَحِلَّهُ وَلَوْلا رِجَالٌ مُؤْمِنُونَ وَنِسَاءٌ مُؤْمِنَاتٌ لَمْ تَعْلَمُوهُمْ أَنْ تَطَئُوهُمْ فَتُصِیبَکُمْ مِنْهُمْ مَعَرَّةٌ بِغَیْرِ عِلْمٍ لِیُدْخِلَ اللَّهُ فِی رَحْمَتِهِ مَنْ یَشَاءُ لَوْ تَزَیَّلُوا لَعَذَّبْنَا الَّذِینَ کَفَرُوا مِنْهُمْ عَذَابًا أَلِیمًا ﴿٢٥﴾

<>

Geçen aýatlaryň dowamunda bu aýat Hudibiýeniň ýaraşyk pimany hakda 2 möhüm mesele yşarat edýär.olaryň biri şudyr welin bu piman hakykatda musulmanlaryň kapyrlar garşysyda ýeňiş gazanmaklarydy we bu üstünlik hem uruşsyz we gan dökülmezden ele gelendir ,sebäbi siz olaryň ülkesinde huzurly bolupdyňyz we müşrükler sizleri aradan aýryp başarardylar emma siziň Pygamber Äkräm(saw) bilen piman baglamaňyzdan soň müşrükler gorka düşüp howatyrlandtlar we olaryň özleri ýaraşmak üçin isleg bildirdiler we 2-njy meseleden hem şudyr welin Mekge şäherinde käbir deliler üçin hejret etmedik bir topar musulmanlar hem ýaşaýardylr egerde Perwerdigär Mekge şäherine çözmak permanyny beren bolsady onda olar hem howpda bolýardylar.siz olary tanyp saýgaryp başarmardyňyz we olar bilen hem çaknaşmagyňyz mümkindi.şeýle bolan ýagdaýynda siz öz Mekgede ýaşaýan dindaş doganlaryňyz öldürmekde aýplanjakdyňyz.

 Bu aýatlaryň öwredýän sapaklary şulardan ybarat:

1-njiden: kä mahallar ýaraşmak üstünligiň nyşanasydyr. elbetde bu mesele imanly we ägä ýolbaşçylar we başlyklar arkaly köpçüligiň maslahatyna görä bolmalydyr.

2-njiden: her haçan duşmanlar söweşden çeke dursalar onda biz olar bilen uruşy we çaknaşygy ýaňadan başlamaly däldiris.

3-njiden Mekge diňe bu şäherde ýaşaýanlara has däldir we hiç bir kimse zyýaratçylaryň Käbä barmaklarynyň öňüni almaga hakly däldir .

4-njiden: uruş mahallarynda boldugyňa görä günäsiz ilatyň öldürilmekleriniň öňüne geçmelidir we diňe duşmana üsten çykmak maksaty bilen hasap- ketapsiz işlere baş goşmaly däldir.

5-njiden: duşmanyň eline bahana bermejek bolup esewan bolmalydyr.şol sebäpli musulmanlaryň adyny garalap olaryň keşbine meň sürtjek işlerden gaça durmak zerur bolup durýandyr.

////////////