bölüm 989, süre Ärrahman, aýat 19-30

برنامه تفسیر نور (الرحمن3)

989

Ärrahman süresi, 19 – 20 we 21 nji aýatlar :

مَرَجَ الْبَحْرَیْنِ یَلْتَقِیَانِ ﴿١٩﴾ بَیْنَهُمَا بَرْزَخٌ لا یَبْغِیَانِ ﴿٢٠﴾ فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ ﴿٢١﴾

<< süýji we şor suwdan paýly bolan derýany birek-birege ýeter ýaly rowan etdi // ýone hetden geçip birek-birek bilen gatyşmaz ýaly olaryň arasynda bir arany belli etdi. // Onda perwerdigäriňiziň haýsy nygmatyny inkär edýärsiňiz?>>

Ylahy nygmatlara degişli bolan geçen aýatlaryň dowamunda bu aýatlar derýalaryň nygmatyna yşarat edýär ýer ýüzüniň mezende 4 den 3 bolumyny derýalaryň we akýanlaryň suwy ybaratlaýandyr. derýalar adam ogluna gerek bolan imitleriň şol sanda suwda ýaşaýan jandarlaryň we balyklaryň çeşmesi bolup ynsanyň gatnawda bolmagy we hyrytlary daşamagy üçin hem möhüm şa ýoly hesiplenýändir. şeýlede ýagyşlaryň inip hawaň düzgüne düşmeginde we hatda ýer ýüzünde ýeliň ösmegi üçin hem derýalar uly bereket hasaplanýandyrlar. bu aýatlar kä bir akýanlarda bar bolan ajaýyp gopgunlara yşara edip şeýle diýär: süýji we şor suwlar birek-biregiň ýanynda akýan bolsalar-da bir biri bilen gatyşýan däldirler göýä olaryň ýanynda bir hili diwar we böwet bar ýalydyr bu gopgunyň ajaýyp mysaly hem atlas akýanda bolan ägirt golf estrim akymydyr. bu derýalyk akymda, estewa hatyň ugrunda hereket edýän suwlar gyzgyn bolupda atlas akýanyň boýdan başynda hereket edip demir gazyk urupaň deňiz ýakalaryna ýedýärler. bu akymyň yssysy ýanyndaky suwlaryň yssy derejesi bilen 10 tas 15 dereje parhlydyr. bu uly derýalyk akarlar öz töwereklerindäki suwlar bilen gatyşmany müňlerçe kilumetr hereketde bolýarlar.

Bu aýatlaryň öwredýän sapaklary sulardan ybarat:

1- tebigat perwerdigäriň gudrat we rahmetiniň göz başydyr we deňizlerdir akýanlar hem alla tagalanyň gudrat we rahmetiniň möhüm jylwalaryndandir.

2- tebigatyň kanunlary alla tagalanyň yradasyndadyr ajy we söýji suwlar tebigi suratda birek-birek bilen gatyşmalydyrlar emma allanyň yradasy bilen olar bir biriniň kenarynda gatyşmany hereketde bolýarlar.

Ärrahman süresi, 22 – 23 – 24 we 25 nji aýatlar:

یَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَالْمَرْجَانُ ﴿٢٢﴾ فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ ﴿٢٣﴾ وَلَهُ الْجَوَارِ الْمُنْشَآتُ فِی الْبَحْرِ کَالأعْلامِ ﴿٢٤﴾ فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ ﴿٢٥﴾

<<Her iki derýadan hem merjen hem merwer çykýandyr.// onda perwerdigäriňiziň haýsy nygmatyny inkär edýärsiňiz?// we ägirt suratda ýasalan uly gämiler hem oňa degişlidir.// onda perwerdigäriňziň haýsy nygmatyny inkär edýärsiňiz?>>

Bu aýatlar, deňizleriň ynsanyň ýaşaýşyndaky iki rolyna yşarat edip şeýle permaýyş edýär : adam oglynyň ýaşaýyşynda durly rollara eýe bolan merjenler we merwerler derýalaryň we akýanlaryň teýinden çykýarlar. merwer, deňizdäki sadaplaryň içinde eklenýän gymmatly zynatlyk wesilelerdendir we ir eýýamlarda hem deňiz gyrasynda ýaşaýan ynsanlaryň söwda işlerinde ulanylyp möhüm rola eýe bolandyr. Emma derýalar hakynda iň möhüm mesele olaryň ýük daşamak we tyranzyt hasda energiäni daşamakdaky ähmiýetli roldan paýly bolmaklarydyr. ägirt uly gämiler, dünýäniň iň gün dogar sebitlerinden jahanyň gün batarynda ýerleşýän ülkeler tarap ýükläp ýetirýärler aýtmak ýerli ýer ýüzünde bolan ýollary we demir ýollary ýasamak we olary gorap saklamak üçin mylýartlarça dollar çykdaýjy bolýar emma deňiz ýollarynyň hiç hili harajaty ýok we mugtyna adamlaryň erkinde goýlandyr.

Bu aýatlaryň öwredýän sapaklary şulardan ybarat:

1- ynsan gury ýerde ýaşasada derýalar we akýanlar ynsanyň hyzmatyndadyrlar we onuň durly gerekliklerini üpjün edýärler derýalar ýolagçyny maksada ýetirmekde we ýük daşamakda möhüm roldan paýly bolup  ir eýýamlardan hem ynsanyň üns merkezinde bolandyrlar.

2- allany inkär edýän adamlar nähili gury ýerde we derýada onuň adam oglunyň erkinde goýan nygmatlaryny görmezlik edip näşükür bolýarlar?

Ärrahman süresi, 26, 27, 28, 29 we 30-nji aýatlar:

کُلُّ مَنْ عَلَیْهَا فَانٍ ﴿٢٦﴾ وَیَبْقَى وَجْهُ رَبِّکَ ذُو الْجَلالِ وَالإکْرَامِ ﴿٢٧﴾ فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ ﴿٢٨﴾ یَسْأَلُهُ مَنْ فِی السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ کُلَّ یَوْمٍ هُوَ فِی شَأْنٍ ﴿٢٩﴾ فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ ﴿٣٠﴾

<< her kimse ýer ýüzünde bar bolsa ol panydyr// we diňe alla tagalanyň barlygy bakydyr we ol haýbatly we keramatlydyr.// Onda perwerdigäriňiziň haýsy bir nygmatyny inkär edýärsiňiz?// her kimse asmanlarda we zeminde bolsa öz gerekliklerini ondan isleýändir we ol her günde bir şandadyr.// onda perwerdigäriňiziň haýsy bir nygmatyny inkär edýärsiňiz?>>

Geçen aýatlaryň dowamunda bu aýatlar ynsanyň ýer ýüzündaky gysga ömrüne yşarat edýär we şeýle diýär: nähili bolup ölmek bilen dünýeden eli gysga bolýan we hata özüni ölümden hem gutuldyryp başarmaýan ynsan jelal we jemala eýe bolan allatagalanyň garşysynda tekepbirlik edip asy bolýar we onuň nygmatlaryny inkär edýär . dünýede we onda ýaşaýan bütin ynsanlar we beýleki jandarlardyr närseler elmydama özgörüşiň ogrunda bolup heläkçilikler bilen ýüz be ýüzdirler emma elmydama bagy galjak zat perwerdigäriň mukaddes barlygydyr ol ýeke täk hudaý dogrydan hem älem jahanyň barlygynyň halygy bolup bütin kemalatyň jylwasydyr bütin närseler elmydama allaga mätäç bolup öz dilleri bilen gerekliklerini hudaýdan talap edýändirler hata egerde ýüzleý suratda hem onuň barlygyny inkär etselerde ýürekden bu mukaddes barlyga we allatagalaga ynamlydyrlar .

Bu aýatlaryň öwredýän sapaklary :

1- ölüm umuma degişli bolup alladan başga bütin zatlary öz içine alýan kanundyr.

2- bütin zatlar panydyr onda alladan başga hiç bir zada daýanmaly däldiris.

3- barlyk bir tarapdan perwerdigäriň jelal we azamatynyň jylwasy we ýene bir tarapdan ylahy yhsan we rahmatyň göz başydyr.

4- dünýäni ýaradan perwerdigär ony öz halyna göiberen däldir isem elmydama öz ylym we hikmeti esasynda dünýäni dolandyryp durandyr.

///////////////