bölüm 1070, süre Näbäe , aýat 21-40

راهی بسوی نور (1070)

Näbäe süresi, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29 we 30-njy aýatlar:

إِنَّ جَهَنَّمَ كَانَتْ مِرْصَاداً (21) لِلْطَّاغِينَ مَآباً (22) لَابِثِينَ فِيهَا أَحْقَاباً (23) لَّا يَذُوقُونَ فِيهَا بَرْداً وَلَا شَرَاباً (24) إِلَّا حَمِيماً وَغَسَّاقاً (25) جَزَاء وِفَاقاً (26) إِنَّهُمْ كَانُوا لَا يَرْجُونَ حِسَاباً (27) وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا كِذَّاباً (28) وَكُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْنَاهُ كِتَاباً (29) فَذُوقُوا فَلَن نَّزِيدَكُمْ إِلَّا عَذَاباً (30)‏

<< dogrudan-da dowzah bukyjaýdyr // serkeşlik edýänleriň barjak jaýydyr // olar uzak wagyt onda galarlar // şol ýerde olara ne sawujak suw berler nede tagamly içgi içerler // meger gynap duran suw we iriň bolaýmasa // bu, olara ýaraşykly jezadyr // sebäbi olar kyýamatyň hasabyna umytly däldiler we ynamlary ýokdy // we biziň aýatlarymyzy hem gaty tekzip edýärdiler // emma biz olaryň bütin amallaryny hasaba alyp ýazyp goýupdyk // (kyýamatda olara aýdylar):  dadyň, size azapdan başga zady arytdyrmarys. >>

Geçen gepleşikde kyýamat gopanda ýer we asmanda ýüze çykjak ýagdaýlar hakda gürrüň boldy. Bu aýatlar we soňraky aýatlarda , ýagşy we ýaman adamlaryň ýazgytlary hakynda gürrüň bolýar . deslap dowzah ähli bolanlaryň ýazgytlaryna yşarat bolup şeýle gelýär : dowzah tagutlaryň keýendedir olar öz ölçeglerinden aşa gidip perwerdigäriň rugsat bermedik işlerini edendirler. Bu hili adamlar öz günäleri we ýaramaz işleriniň täsirleri boýunça uzak ýyllar dowzahda galjakdyrlar we egerde dowzah odunda mydamlyk galjaklaryň sanyndan bolmasalar bir wagyt dowzahdan gutulyp behişte girjekdirler.

Ýakyjy tütäp duran ot, gyzgyn tüsseler we dowzahyň essy ýagdaýlary, sawjak we ýakymly suwdan içmekligi talap etdirýär emma dowzahylar beýlekileriň endamlaryndan syzyp çykýan iriňden başga zady içmek üçin tapýan däldirler.

Mümkin şeýle bir elhenç azap käleriň bu dünýedäki işleri bilen dogry gelmeýär diýen pikir öňe sürülsin, şol sebäpli soňraky aýatlarda şeýle gelýär : bu jezalar, olaryň amal depterlerinde kem köstsiz ýazga geçirlen işler bilen mynasypdyr we hudaý tarapyndan hiç bir zülüm bolýan däldir Eýsem olar, kyýamaty inkär edip ýada onuň ýüze çykmagy barada hiç hili umytlary bolmansaňlar öz isleýän işlerine baş goşýardylar ýada öz işleri hakda jogapkär boljakdyklaryny bilmeýärdiler we pygamberleriň we asmanlyk kitaplaryň hem duýduryşlaryna äsgermezlik edýärdiler.

Gurhany kerimiň bu aýatlarynyň öwredýän sapkalry:

1- günäkär bolup tagutlaryň sanyndan bolan adamlar dünýede özlerini gutuldyrmak üçin durly ýollardan peýdalanýarlar emma dowzah bu hili günäkärlere garaşyp durandyr we ahyretde olaryň özlerini dowzahdan gutuldyryp başarmaklary üçin hiç bir ýollary ýokdur.

2- hatda hasap-kitap we kyýamatyň boljakdygy hakdaky ähtymallar hem köp adamlary ýaramz işlerden alyp galýandyr.

3- ylahy jezalar adyl ýüzündendir sebäbi perwerdigär hemme zatlara doly häkimdir. şu gidişde biziň bütin işlerimiz ýaşaýyşymyzda we hatda onuň soňraky galdyrjak yzgelimleri amal deptermizde bitdirlendir we şol esasda hem gazawat boljakdyrys.

Näbäe süresi, 31, 32, 33, 34, 35 we 36-njy aýatlar :

إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ مَفَازاً (31) حَدَائِقَ وَأَعْنَاباً (32) وَكَوَاعِبَ أَتْرَاباً (33) وَكَأْساً دِهَاقاً (34) لَّا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْواً وَلَا كِذَّاباً (35) جَزَاء مِّن رَّبِّكَ عَطَاء حِسَاباً (36)

<< şeksiz bagtyýarlyk takwa adamlar üçindir // al-ýaşyl öwsüp duran baglar we durly özüm agaçlar // we ýetişen hüýri gyzlar // we (şerapdan doldurlan) pyýalalar // şol ýerde ne bihuda söz eşderler nede ýalan // bu, Perwerdigäriň tarapyndan - hasap ýüzünden- saňa bolan padaşdyr. >>

Dowzahylaryň kyýamatdaky ýagdaýlaryna yşarat bolansaň bu aýatlar behiştileriň serpaýlarynyň kä bir bölümlerine yşarat edip şeýle permaýyş edýär: alyhy we takwa adamlar, uly bagtyýarlyga ýetjekdirler, olaryň orny , al-ýaşyl öwsüp duran agaçlardan doly bolan bagly behişt boljakdyr ol agaçlarynyň miweleri köp we düregeýdir we miweleriniň biri hem özümdir kyýamatda içeri maşgalalyk düzgün aradan gidip başdaşlaryň her biri öz amallarynyň jezalaryna gabat gelýandikleri sebäpli alla tagala behiştde behiştiler üçin ýaş we gözel we perişde ýaly başdaşlary halyk edendir we olary salyhy ynsanlar üçin hemdem karar berendir.

Ýakymly we datly irimişleriň we tagamlaryň ýanynda , ýakymly içgiler hem behiştileriň lezzetlerini kämilleşdirýändir. dünýedäki bu içgiler dünýede ynsanyň akyl huşunyň zaýlanmagyna we zewar görmegine sebäp bolýan bolsa behiştde bar bolan päk içgiler hemä ynsanlarda şowhunlyk we hoşluk döredýändir emma olaryň akyllaryna zyýan ýetirýän däldir we olaryň ýaramaz sözleri aýtmaklaryna sebäp bolýan däldir.  hakykatda behişt ähliniň paýly bolýan uly nygmatlarynyň birisi, olda olaryň ýaramaz we ýaman geplerden amanda galmaklarydyr. Bu aýatlaryň soňunda hem şeýle gelýär : dowzahylaryň jezalary hasap-kitap esasynda bolşy ýaly , behişt ähline haslanýan nygmatlar hem olaryň amallaryna görä bolýandyr we alla tagala salyhy amalsyz hiç kime paý padaş berýän däldir.

Gurhany kerimiň bu aýatlarynyň öwredýän sapaklary :

1- ynsanyň dünýe we ahyretde gutulyp bilmek ýollary päklik we takwadyr we şonsyz ynsan dowzaha giriftar boljakdyr.

2- ynsanyň behiştdäki tebigi gereklikleri behiştde ýagşy suratda üpjün boljakdyr we iman ähliniň hudaý üçin kynçylyklary ýok bolup alla tagala laýyk suratda olaryň ýerini doldurjakdyr.

3- ylahy paý padaşlar , ynsanlaryň amallaryndan diýseň köpdür şol sebäpli perwerdigär ony bagyşlap öz sahawatyny sanandyr . elbetde perwerdigäriň şu hili fazly keremi, ynsanyň ýagşy amallarynyň esasyna görä berilýändir.

Näbäe süresi, 37, 38, 39 we 40-njy aýatlar :

رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا الرحْمَنِ لَا يَمْلِكُونَ مِنْهُ خِطَاباً (37) يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَالْمَلَائِكَةُ صَفّاً لَّا يَتَكَلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرحْمَنُ وَقَالَ صَوَاباً (38) ذَلِكَ الْيَوْمُ الْحَقُّ فَمَن شَاء اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ مَآباً (39) إِنَّا أَنذَرْنَاكُمْ عَذَاباً قَرِيباً يَوْمَ يَنظُرُ الْمَرْءُ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ وَيَقُولُ الْكَافِرُ يَا لَيْتَنِي كُنتُ تُرَاباً (40)

<< asman we ýeriň we olaryň arasyndaky bütin zatlaryň eýesi bolan perwerdigär, oňa ýüzlenmäge hiç kim milt edip bilmeýän perwerdigär // ol gün, ruh bilen perişdeleriň bir hatarda düzilip - rahman allanyň rugsaty bilen dogry sözlejek adamdan özge- hiç kimiň sözläp bilmejek günidir // şol gün hakyň günidir onda her kim islese perwerdigärine öwrülmegiň ýoluny saýlap biljekdir // biz golaý bolan azap barada size duýduryş berdik. şol günde ynsan özüniň öňden iberen ýagşy- ýaman amallaryny görer we kapyr aýdar "käşki toprak bolan bolsadym" diýip. >>

Gurhany kerim geçen aýatlaryň dowamynda bu aýatlar şeýle permaýyş edýär: bu ylahy padaşlar we jezalar asmanlaryň we ýer şarynyň we onda bar bolan närseleriň erk-ygtyýary elinde bolan perwerdigäriň tarapyndandyr. we onuň çäksiz rahmaty, hemme zady öz içine alýandyr we ol hiç bir kimsä ýersiz ýere şypagat etmek üçin rugsat berýän däldir. Hatda oňa ýakyn bolan perişdeler hem perwerdigär rugsat bermese sözlemäge hem hakly däldirler we her näme aýtsalar hak we jaý ýerindedir.

Soňky aýatlar ýenede kyýamatyň berklik bilen ýüze çykjakdygyny nygtamak bilen şeýle permaýyş edýär: perwerdigäre tarap bolan ýol açykdyr we her kims islese , perwerdigäriň ýoluny saýlap başarjakdyr emma egerde dowzah we azap ýoluny saýlasa onda özünden ozal ýollan amallarynyň we eden-etmişleriniň jezalary bilen ýüz be ýüz bolan mahaly "Käşki şol toprak bolup galardym we hiç mahal çaga bolup dünýe gelmezdim tä şu hili agyr ýagdaýlara şaýad bolar ýaly" diýip aýdar.

Gurhany kerimiň bu aýatlarynyň öwredýän sapaklary :

1- jahany dolandyrmak işi hem bu dünýede hemde ahyretde hudaýyň rahmatynyň esasynadyr we onuň görnüşleriniň biri hem şol jeza we padaş düzgünidir tä bendeleriň arasynda adalat esasynda höküm bolar ýaly.

2- ynsan öz ýoluny saýlamakda erkindir we saýlamak hakdan paýlydyr . elbetde her bir seçimiň özüne görä serenjamy we agybaty bolýandyr . ýene bir ybaratda ynsanyň ahyretdäki ýazgydy onuň dünýedäki saýlan ýoluna we baş goşan amallaryna baglydyr.

3- perişdeler ýaradylmyş düzgüniň işçileridirler olar öz jogapkärçiliklerinde hatda zerreçe keýeňlik goyberýän däldirler we diňe hudaýyň yradasy bilen işleri ýerine ýetirýändirler.

4- kyýamatda ynsan öz amallaryna gözügçidir.

//////////////

Näbäe süresiniň soňy