bölüm,779,süre,säba,aýat 22-24

راهی بسوی نور (779)

Säba süresi, 22 we 23-nji aýatlar:    

قُلِ ادْعُوا الَّذِينَ زَعَمْتُم مِّن دُونِ اللَّهِ لَا يَمْلِكُونَ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ فِي السَّمَاوَاتِ وَلَا فِي الْأَرْضِ وَمَا لَهُمْ فِيهِمَا مِن شِرْكٍ وَمَا لَهُ مِنْهُم مِّن ظَهِيرٍ (22)‏ وَلَا تَنفَعُ الشَّفَاعَةُ عِندَهُ إِلَّا لِمَنْ أَذِنَ لَهُ حَتَّى إِذَا فُزِّعَ عَن قُلُوبِهِمْ قَالُوا مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالُوا الْحَقَّ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ (23)

<< aýt : alladan gaýry çokunýan zatlarňyzy çagyryň olar göklerde we ýerde bir zerrä-de eýe däldirler we ýeriň we gökleriň ( işlerini dolandyrmakda ) olara goşulmak ýokdur we olaryň içinden Alla hemaýatçy bolmaz // ( we olaryň Allanyň ) ýanynda dileýän şepagatlary peýda bermez -meger Allanyň rugsat beren kişisi bolmasa- ýüreklerinden gorky we howsala çykyp gidýänçä , olardan : “rebbiňiz kim?” diýip soralar şonda olar : “hak we ol beýik we ulydyr” diýip jogap bererler.>>

Mekgäň müşrikleri we butparazlary hakynda inderilen bu aýatlar bir mantygy sorag bilen olara ýüzlenip olaryň ynam-ygtykatlaryny çalyşa çekýär. Gurhany kerim bu aýatlaryň başynda kapyrlara we müşriklere ýüzlenip : siz Alla şärik kaýyl bolýarsyňyz we “dünýäň kä işlerini şolar dolandyrýarlar” diýip aýtýarsyňyz egerde şeýle bolýan bolsa olardan ýaşaýşyňyzdaky kynçylyklary çözmek barada kömek soraň olar älem-jahanyň işleriniň bir bölegini dolandyrjak bolsalar olar bu älem- jahanyň ýaradylmagynda Allanyň kömekçileri bolan bolmaly egerde kömekçi bolman bolsalar şeýle bir rulydy oýnap bilmezler” diýip aýdýar . musulmanlaryň ynam-ygtykatlarynyň bir tarapy pygamberleriň we öwliýalaryň Alladan bir bendäniň şepagatyny diläp bilmekleridir . gurhany kerim , butlar bilen şol şepagat edip bilýänleriň arasynda näme tapawut bar dilen soragyň jogabynda ikinji aýatda : pygamberler we öwliýalar hem Allanyň ýaradan bendeleridirler we olaryň öz özlerinden bir adamy şepagat eder ýaly  güýçleri ýokdur ýöne olar Allanyň rugsaty bilen kä adamlary şepagat edip bilýändirler diýip aýdýar. Alla tagala ynsanlary dogry ýola hedaýat etmek üçin pygamberleri iberendir we olar wahyýnyň üsti bilen ýol görkezendirler pygamberler bolsa Allanyň inderen taglymatyny ynsanlara ýetirendirler. şepagat meselesinde hem ýagdaý şu hilidir günäkär bende öz günäsiniň geçilmegi üçin öwliýalara we pygamberlere ýüz tutup olardan günäleriniň geçilmegini Alladan dilemeklerini isleýär pygamberler we öwliýalar bolsa ol bendäni Allanyň ýanynda şepagat edýändirler .

Gurhany kerimiň bu aýatlarynyň öwredýän sapaklary:

1- Alladan gaýrynyň ynsany ýaradyp oňa eýe bolup bilmegi bir batyl ygtykatdyr . ynsanyň hakyky eýesi Alladan başga hiç kim bolup bilmez

2- ynsanyň güýjiniň we ylmynyň kämil däldigi üçin ol işlerini öňe äkitmek üçin şärik we kömekçi tutunmaga mejburdyr. Alla her bir işä kadyrdyr we onuň ylmy hem kämildir oňa görä Allanyň öz işlerinde şärik tutunmaga hajaty ýokdur .

3- käleriň käleri şepagat edip bilmekleri mähribanlykda olaryň Alladan artykmaç bolmaklary üçin däldir isem Alla tagala mähribanlyk etmekde hemmelerden artykmaçdyr ýöne şonda-da Alla özüniň söýen kä bendelerine şeýle bir mazalygy berendir we olar günäkär bendäni şepagat edip bilýändirler .

4- kapyr we günäkär adamlar ahyr-soňda pygamberleriň ýolunyň dogrylygyna göz ýetirjekdirler ýöne arman ol gön gaty giç boljakdyr .

Säba süresi, 24- nji aýat:

قُلْ مَن يَرْزُقُكُم مِّنَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ وَإِنَّا أَوْ إِيَّاكُمْ لَعَلَى هُدًى أَوْ فِي ضَلَالٍ مُّبِينٍ (24)

<< aýt: “göklerde we ýerde kim siziň ryzkyňyzy ýetirýär?” Diýip. aýt : “Alla ýetirýär” diýip . we elbetde bizden ýada sizden birimiz hedaýat ýolunda-dyrys ýada äşgär gümralykda-dyrys ( diýip aýt ) >>

Gurhany  kerim geçen aýatlarda ýaradylşyň eýesiniň kimligini beýan edeni soň bu aýatda kimiň ryzyk berýänligine yşarat edip aýdýar : kim siziň ryzkyňyzy ýetirýär? kim ýeli we buludy iberip gurap ýatan ýerlere jan berýär? kim ýerden dänäni gögerdip dürli miweleri we hasyllary çykarýar?

Kim , günüň üsti bilen ynsanlaryň, haýwanlaryň we ösümlikleriň talap edýän nuruny we gyzgynlygyny üpjün edip berýär? Gök we ýer kimiň emri bilen şu hili aýlanyp siziň ryzkyňyzy üpjün edýärler ? Siz kapyrlar bu işde Alla şärik kaýyl bolýarsyňyz emma biz möminler bu işleriň hemmesini Allanyň şäriksiz ,öz bendelerine bagyş eden nygmatlary bilýäris . onda bu barada siz bilen biziň pikrimiz deň däldir we bir-birne garşydyr onda oýlanyp görüň egerde biz dogry aýdýan bolsak biziň sözümizi kabul edip egri ýoldan el çekiň .

Aslynda pygamber öz tarapyndan biziň ýolumyz dogry we siziň ýoluňyz batyl diýip karar çykarýan däldir eýsem ynsap ýüzünden kapyrlaryň we müşrikleriň ýoluny tankyt edip : biziň ýolumyzyň biri dogrydyr we ol biri gümralykdyr onda gowy oýlanyp göreli haýsy birimiziň ýoly dogry diýip sorag berendir .

Gurhany kerimiň bu aýatynyň öwredýän sapaklary:

1- çagalara bir zady öwretmekde we olary terbiýelemekde ,aýtjak bolýan zatlarymyzy göni suratda aýtmaly däldiris eýsem aýtjak bolýan zadymyzy sorag şeklinde aýtmalydyrys şeýdipde aýtjak bolýan zatlarymyz hakynda olaryň weždanyny oýarmalydyrys .

2- ynsan zähmet we talaş bilen günini aýlap gazanç edýändir ýöne şol zatlara ýetmek üçin ynsanyň çekýän zähmeti diňe bir sebäpkärdir ýogsa ol zatlaryň asly eýesi Alladyr we Alla şol zatlary ynsana bagyş edendir .

3- garşylar bilen bäsleşmekde , hak men bilen diýip gödek gürlemeli däldiris eýsem ynsaply we edepli gepleşmelidiris.

//////////////