bölüm, 799,süre, fater, aýat 42-44

برنامه راهی بسوی نور( (799

Fater süresi, 42 we 43-nji aýatlar :

 وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَئِن جَاءهُمْ نَذِيرٌ لَّيَكُونُنَّ أَهْدَى مِنْ إِحْدَى الْأُمَمِ فَلَمَّا جَاءهُمْ نَذِيرٌ مَّا زَادَهُمْ إِلَّا نُفُوراً (42) اسْتِكْبَاراً فِي الْأَرْضِ وَمَكْرَ السَّيِّئِ وَلَا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ فَهَلْ يَنظُرُونَ إِلَّا سُنَّتَ الْأَوَّلِينَ فَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَبْدِيلاً وَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَحْوِيلاً (43)

<< müşrikler, duýduryş beriji gelse beýleki ymmatlardan köpräk hedaýat boljakdyklary barada Allanyň adyndan berk ant içdiler, ýöne duýduryş beriji üstlerine gelen badyna ( bu mesele) diňe olaryň ( haka bildirýän) ýigrençlerini artdyrdy // ( olaryň haka bildirýän ýigrençligi ) olaryň ýer ýüzünde ölüm syramaklary we hile aramaklary üçindi we ( elbetde ) olaryň hileleri öz ählinden başga hiç kimiň ýakasyndan ýapyşmaz . onda olar , ( Allanyň ) geçen kowumlar hakynda ýöreden däbinden we kadasyndan başga zada garaşýarlarmy? onsoňda ylahy kada üýtgemek bolmaz ýada onuň ýerini tutjak bolmaz .>>

 rowaýatlarda gelşine görä , Mekgäň müşrikleri , jöhitleriň öz pygamberleriniň bir näçesini öldürendiklerini şeýlede olaryň taglymatyna boýun egmändiklerini eşidenleri soň jöhitleriň bu işini ýazgaryp “egerde Alla biziň üstümize pygamber ýollasa onuň çakylygyny kabul ederis kynçylyklaryny paýlaşarys we ymmatlaryň iň ýagşysy bolarys” diýip aýtdylar . ýöne haçanda yslam pygamberine pygamberçilik berlende olar şol sanda Guraýşyň başlyklary yslam pygamberini inkär etdiler, onuň bilen duşmançylyk etdiler şeýlede dürli hileler bilen dürli ýollar bilen ilatyň ol hezrete iman getirmekleriniň öňüni aldylar . elbetde Mekgäň müşrikleri, diýenlerini edýän pygamberi isleýärdiler we haçanda olar, yslam pygamberiniň asmanlyk taglymatlaryny görenlerinde ol taglymaty öz zyýanlaryna bilip onuň bilen tersleşdiler sebäbi Mekgäň müşrik başlyklary düne çenli öz gulluklarynda bolan özleriniň gul - gyrnaklary bilen deň derejede bolmagy islemeýärdiler . emma yslam bolsa ynsanlara ynsan bolanlyklary üçin indi hä gul bolsunlar häde hojaýyn we arbap bolsunlar, deň derejede baha berýärdi we yslamyň garaýşynda bir ynsanyň ýene bir ynsandan artykmaçrak bolmagy onuň takwalygyna baglydy . şonuň üçin hem , özlerini özgelerden ulurak bilýän Mekgäň müşrik başlyklary yslam pygamberi bilen we onuň getiren asmanlyk taglymaty bilen tersleşdiler .

Gurhan kerimiň bu aýatlarynyň öwredýän sapaklary:

1- içilýän antlaryň hemmesine ynam edip bolmaz, sebäbi ant içip antynda tapylmaýan adamlar az däldir.

2- ynsanyň gaflat ukysyndan oýanmagy üçin ol elmydam duýduryşa mätäçdir .

3- köp adamlar hakyň nämedigini bilmän kapyr bolýan däldirler eýsem olar haka boýun egmekligi özlerine ar bilip Allanyň garşysynda durup kapyrçylyk edýändirler .

4- älem- jahan ylahy kada esasynda dikeldilip edara bolandyr oňa görä musulman adam hakyky bagtyýarlyga ýetjek bolsa hökman şol ylahy kadalary öwrenmek ugurda tagalla etmelidir .

Fater süresi 44-nji aýat :

أَوَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَكَانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُعْجِزَهُ مِن شَيْءٍ فِي السَّمَاوَاتِ وَلَا فِي الْأَرْضِ إِنَّهُ كَانَ عَلِيماً قَدِيراً (44)

<< ýeriň ýüzünde aýlanyň özlerinden ozal geçen adamlaryň ykballaryny görmedilermi ? olaryň at- owazasy hata olardan (Mekgäň müşriklerinden) hem güýçliräkdir, onda olara näme boldy ? göklerde we ýerde Allany ejizledip biljek hiç zat bolmaz sebäbi , Alla bilimli we başarjaňdyr.>>

Gurhan kerim öňki aýatlaryň dowamynda bu aýatda kapyrlara ýüzlenip :egerde ýer ýüzünde aýlanan bolsaňyz geçen kowumlaryň hakynda ylahy kadanyň nähili ýöredilendigini öz gözleriňiz bilen görensiňiz ol kowumlar sizden hem güýçliräkdiler ýöne hakyň garşysynda durup hak bilen tersleşendikleri üçin Alla, olary ýok etdi we olardan hiç zat goýmady” diýip aýdýar . uly baýlyklary bolup dünýäň uly bölümine hökmürowanlyk eden Fyrown we Nemrut ýaly eziji häkimler, Allanyň ýer ýüzünde ber karar edip goýan şol ylahy kadasyna giriftar bolup ýok oldylar indi olaryň giden baýlygyndan we güýç -kuwwatlaryndan hiç bir namy nyşan galmady . olar özleriniň şol güýç- kuwwatlary bilen we baýlyklary bilen Allanyň yradasynyň öňünde durup bildilermi? Elbetde durup bilmediler.

 hawa taryhy okamak bilen geçen kowumlaryň we şalaryň ykballaryny öwrenmek bilen Allanyň ýer ýüzünde ber karar edip goýan ylahy kadasyna şeýlede zulumyň soňunyň ýoklugyna göz ýetirip boljakdyr . onda şol zalymlaryň we sütemkärleriň ykballaryna giriftar bolmajak bolsak hökman geçmişden sapak almalydyrys .

Gurhan kerimiň bu aýatynyň öwredýän sapaklary :

1-  gurhan kerim musulmanlara ýer ýüzünde hereket edip geçen kowumlaryň taryhyny öwrenmekligi tabşyrýandyr.

2- yslam dini , geçen kowumlaryň ykballaryndan sapak almak üçin olardan ýadygär galan taryhy mekanlaryň goralyp saklanylmagyny nygtaýandyr.

3- ezijileriň boş at- owazalaryna ýada olaryň güýç- kuwwatlaryna aldanmaly däldir . sebäbi olaryň at- owazalarynyň we güýç- kuwwatlarynyň soňy puçdyr .

4- öz güýç- kuwwatymyza menliklenmeli däldiris sebäbi bizden ozalky güýçli- güýçli adamlar we köpçülikler hem ýok olandyrlar .

Görüstana barda otur pikir eýle / men men diýen ärler ýatyr gum bolup.

Fater süresiniň soňy