bölüm,731,süre rum,aýat 9-13

برنامه راهی بسوی نور( (731

Rum süresi, 9 we 10-njy aýatlar :

أَوَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ كَانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَأَثَارُوا الْأَرْضَ وَعَمَرُوهَا أَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوهَا وَجَاءتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلَكِن كَانُوا أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ (9) ثُمَّ كَانَ عَاقِبَةَ الَّذِينَ أَسَاؤُوا السُّوأَى أَن كَذَّبُوا بِآيَاتِ اللَّهِ وَكَانُوا بِهَا يَسْتَهْزِئُون (10)

    << Ýeriň ýüzünde aýlanmadylarmy?özlerinden ozal geçen (halyklaryň) ykballaryny biler ýaly. olar bulardan güýçliräkdiler we ýeri agtar – düňder etdiler we bularyň abat eden zatlaryndan artykmaçrak abat etdiler we olaryň pygamberleri aýdyň nyşanalar bilen olaryň üstüne bardylar ( ýöne pygamberleri inkär edenlikleri sebäpli heläk boldular) Alla olara sütem etmekçi däldi ýöne olar özleri özlerine sütem etdiler.// soňda olar telek işleri etdiler. sebäbi olar Allanyň aýatlaryny ýalan bildiler we olary masgaraladylar.>>

       Geçen gepleşikde aýdyşymyz ýaly Taňry tagala gökleriň we ýeriň ýaradylşynda oýlanmaýan adamlara tankyt bildirip olardan barlyk düzgüniň belli maksat- myradynyň barlygyna göz ýetirer ýaly we barlyk düzgüniň hak bilen ýaradylandygyny biler ýaly oýlanmaklaryny isleýär .

Gurany kerim şol gürrüňiň dowamynda bu aýatlarda “näme üçin geçen halyklaryň taryhy barada oýlanyp olardan ybrat almaýarsyňyz? näme üçin beýleki şäherlere we ülkelere syýahata gideňizde geçen halyklardan ýadygär galan binalaryň harabalyklaryny görüp olardan sapak almaýarsyňyz? olaryň hem köp baglary we ekiş ýerleri bolupdyr we olaryň eýeleri baý- baranda adamlar bolupdyrlar , ýöne haky inkär edip telek işlere baş goşanlyklary üçin olaryň hemmesini Alla heläk etdi we olardan diňe şol harabalyklar galdy” diýip aýdýar .

       Ýaňky halyklaryň heläk bolmaklarynyň sebäbi olaryň özlerine dolanýandyr , sebäbi özgelere azar ýetirmän ýagdaýyňda her bir işe baş goşmagy hata özüňe azar ýetimegi dogry bilýän omanizim düşünjäniň tersine yslam düşünjesi , özgelere azar bermegi ret edişi ýaly ynsanyň özüniň özüne azar bermegini-de ret edip ony kabul edýän däldir , ynsanyň özüne azar ýetirmegini hökman kabul edýän däldir we ony ynsanyň akylnyň we weždanynyň tersine bilýändir .

         Gurany kerimiň bu aýatlarynyň berýän sapaklary :

1-    Taryhy binalary ýakyndan synlap görmeklik Guranyň garaýşyndan ynsanyň ybrat almagyna sebäp bolýandyr .

2-    Taryhyň özgerişleri geljekki nesillere bir sapakdyr. sebäbi taryhyň özgerişleri belli bir kada eýerýändir we gaýtalanyp bilýändir .

3-    Milletleriň hakyky bagtyýarlygyny görme-göze olaryň ýaşaýan ýerleriniň abadanlygynda däldir eýsem ol milletiň Alla we ylahy  pygamberlere hakyky imanlarynyň bolmagyndadyr, imansyz milletleriň bagtyýarlygy ýönekeýdir .

4-    Günä işleri gaýtalap durmaklyk ynsany haky masgaralamaklyga şowuklandyryp ony hakyky bagtyýarlykdan daşlaşdyrýandyr .

Rum süresi, 11 , 12 we 13-nji aýatlar:

اللَّهُ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ (11) وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يُبْلِسُ الْمُجْرِمُونَ (12) وَلَمْ يَكُن لَّهُم مِّن شُرَكَائِهِمْ شُفَعَاء وَكَانُوا بِشُرَكَائِهِمْ كَافِرِينَ (13)

  << Alla ýaradylyşy başlady, soň ony gaýtalar, onsoň hemmeňiz oňa tarap dolanjaksyňyz.// kyýamat dikilen gününde günäkärler numyt bolarlar// we olara şärik tutunan zatlaryndan şepagatçy tapylmaz (şonda) olar öz şärik (tutunan zatlaryna) kapyr bolarlar.>>

 Guranyň aýtmagyna görä ölüm bilen ynsanyň bu dünýädäki ýaşaýyşy soňlaýandyr we gabyr bolsa indiki dünýä üçin açylan bir gözenekdir. edil çaganyň dünýä gelmeginiň onuň enesiniň garnyndaky ýaşaýyşynyň soňlap çaganyň täze ýaşaýyşynyň başlangyjy bolşy ýaly ölüm hem şolar ýaly bir zatdyr.

      Gurany kerim bu aýatlarda aýdýar: siziň ýaradylmagyňyz ýada ölümiňiz öz eliňizde däldi , siz Allanyň islegi bilen dünýä geldiňiz we onuň yradasy bilen hem bu dünýäni terk edýänsiňiz , kyýamatda hem size täze bir ýaşaýyşyň bagyş edilmegi siziň islegiňiz bilen däldir siz isleseňiz islemeseňiz ahyretde direldilip Allanyň huzurunda häzir boljaksyňyz onda Allanyň ýanynda eli boş bolmaz ýaly şu dünýäde azykňyzy gazanyň dünýäniň  baýlygyna we mal-mülkine bil baglamaň, kyýamatda olardan size zere peýda bolmaz , dünýäde size şepagatçy bolar diýip guman edýän zatlaryňyz we kimseleriňiz kyýamatda size zere şepagat edip bilmezler we siz kyýamatda olaryň elinden hiç bir zadyň gelmeýänligine göz ýetirjeksiňiz .

      Hawa “kyýamatda butlardan haraý sorap olardan şepagat dileýäris” diýip guman edýän müşrikler şol günde olaryň elnden hiç bir işiň gelmeýänligine göz ýetirip numyt boljakdyrlar  we gama batjakdyrlar sebäbi şol günde olaryň Allanyň rahmatyndan hem hiç umytlary boljak däldir .

      Gurany kerimiň bu aýatlarynyň berýän sapaklary :

1-    Barlyk düzgüni Alladan başlanyp onuň özüne tarap hem dolanjakdyr , ýene bir ybaratda ýaradylyş bilen kyýamatyň eýesi bir zatdyr we ol Alladyr . bu hakykaty gözden sowmaklyk kyýamatda ynsanyň puşmanlygyna sebäp boljakdyr .

2-    Günäkär adamlaryň dünýäde şadyýanlyk edip günlerini hamana hoş geçirmekleri biziň pähimize ýaramaz täsiri galdyrmaly däldir, sebäbi kyýamatda olara gamly döwran garaşýandyr . şonda olar gam bolup möminler bolsa günlerini hoşlukda geçirjekdirler .

3-    Kyýamatda barça zatlar aýan we äşgär boljakdyrlar , dünýäde “şepagatçydyr öýdip” bil baglanýan zatlar içi boş zatlardygyna göz ýetiriljekdir we şonda olara bil baglan ynsanlar olary ýigrenip olardan ýüz öwürjekdirler.

///////////////////