Osmoniyə surəon-60

Osmoniyə surəon-60

Kərimə-Ğıron ilahi əmonət iyən dıjdə peyğombəri yadiqare ki,bə ə həzrəti hamye əsos,bəy təməssık iyən çanq jıey şıməni çı zəlolətiku pebəroxne.yəğınən bə Ğıroni təməssık kardey fəğət əy mığəddəs hisob kardey iyən bəy ehtırom noey mənoədə ni,bəlkəm bəçəy barzə təlimon pemandey mənoədəy.de Kərimə-Ğıroni surəon oşno bıey,bo Ğıroni çok zınero iyən çın əzəmətinə kitobi həxədə təfəkkur kardey xoto,şodə bıə qıləy ğədəme.bın bərnomədə çı Kərimə-Ğıroni şonzəminə surə bəşmə təğdım bəkardemone.

Nəhli mıborəkə surə 128 qılə ayəku iborəte.çın ayəon ibaxş  Məkkədə iyən coqlə baxş Mədinədə nozil bıə.bın surədə həmməysə vey çı ilahi neməton barədə sıxan votə bıə.min cumlə çın nemətonku bə voş,mıxtəlif nev rəsəyon,miyvəon iyən xorəki məhsulon.həmçinin bə heyvonon işorə bıə ki,çı insoni xıdmətədən və çəvon ziyodə mənfəət və bərəkətonışon heste.çı ayəon hədəf ıme ki,inson bə qırd ım reçinətiyon ofəyə Xıdo iyən bəçəy neməton dığğətko və bəvədə şık kardey niyyət zumand bıbu.

Bə ın surə bəçəy xoto Nəhl votə bıə ki,bəvədə bə meşi bızanqi iyən çın həşərə jimonədə bıə ilahi ayəon və həmçinin bo insonon jimoni lozım bıə anqivini iyən bəçəy şifobaxş kardə xısusiyyəti işorə bıə.

Çın surə çandə qılə ayəonədə tohidi dəlilon,xılğəti əzəməti,miad iyən mışrikon təhdidon barədə bəhs bıə. həmçinin bın surədə bənə ədolət,ehson,hicrət,cihod,zılmiku,fəhşa iyən beəxloğəti iyən bə əhdi bəfo nıkardey iyən şəytoniyə vəsvəsəonku nəhy kardey bıə məsələon həxədə sıxan votey bıə.

İslomi pəyğombər(s) ki,de mışrikon iyən islomi mıxolifon mıborizə bardedəbe və əvoni çı şırk iyən bıtpərəstətiku nəhy kardedəbe,çə həzrəti vey yavə deşmınonku idastə bə ə hzərəti votedəbinki,tı ıştə iddioədə rost votedəş,jəqoədə ıştə Xıdoku bıpyi ki,boəmə əzob nozilko.əmmo,Xıdovənd bəştə hevujə rəhməti əsos,əzobi nozili bə təxır eğandedəbe.bəvon mehlət doydəbe ta ğasbu əvon fik-famkon iyən ıştə inodkorətiku dast bıkəşon və bə ilahi rəhməti şomil bıbon.əmmo əvon çın fırsətiku çok-çoki bəhrə nıbardeşone və rujbəruj ıştə deşmınətişon ziyod karde.joqo ki,əvon bə Xıdo rəsuli istehzo iyən ə həzrəti təhğır kardedəbin.çəvon cəvobədə iyən bəştə pəyğombəri(s) təsəlli doeyro,Xıdovənde-Aləm Nəhli mıborəkə surə sıftənə ayəonış nozil karde iyən əvoni bın koyədə dastpoçə və tadibəsə beıyku oqəteydə.

أَتَى أَمْرُ اللّهِ فَلاَ تَسْتَعْجِلُوهُ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ (1) 

 Xıdo (ğəzəbi) əmr ome.çən,bəvədə dastpoçə məbənən.şımə bo əy şərik ğərol doə harçisə əv mınəzzəhe(poke).

يُنَزِّلُ الْمَلآئِكَةَ بِالْرُّوحِ مِنْ أَمْرِهِ عَلَى مَن يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ أَنْ أَنذِرُواْ أَنَّهُ لاَ إِلَـهَ إِلاَّ أَنَاْ فَاتَّقُونِ (2) 

 Xıdovənd məlayikonış deçəvon əmri bıə ruhi (vəhyi) vositə bəştə bandəonku hakəsi bıpyişe nozil kardedə ki,bə məxloği xəbərdorəti bıdəy ki,ğərəz  mı co məbud ni.çən,fəğət çımıku bıtrasənən....

Nəhli mıborəkə surə bo şırki rəğ-rişə bırniyero iyən bo milləti bə vahidə Xıdo dığğət kardero,çı dıqlə royku vardi bedə.sıftədə əzəmətinə xılğəti sistemədə bıə de ağli dəlilon roy və coqləyni de Xıdovəndi əto kardə mıxtəlifə neməton bəyoni roy.məsələn,3-ə ayəku peşo bə ilahi kali neməton işorə kardedə:” خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ بِالْحَقِّ تَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ (3) 

 Əv osmonon iyən zəmini bə həxı  əsos ofəyəşe.əv şımə bo əy şərik ğərol doə çiyonku bəpeye.

خَلَقَ الإِنسَانَ مِن نُّطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٌ مُّبِينٌ (4) 

 Əv insonış çı nutfəku ofəyəşe.çən,əv bın zəmon oşkoə surətədə de(Xıdo) deşmınəti kardeydə.

Bə osmon iyən zəmini xılğəti məsələon işorə kardey bəpeştə,peşo bə insoni barədə bıə məslə işorə kardedə ki,əv qıləy be erjə nutfəku ofəyə bıə.eyni holədə çəy təkəbbır iyən yoləşəxəti bə həddədəy ki, ıştə Xalıği mığobilədə mandə və deəy deşmınəti kardedə.

Insoni xılğəti bədiqə həm bə qıləy muhimmə neməti yəni bə çolınqə heyvonon xılğəti iyən bəçəvon bo insoni bıə mıxtəlifə foydəon işorə kardedə.joqo ki,hamyedə:

وَالأَنْعَامَ خَلَقَهَا لَكُمْ فِيهَا دِفْءٌ وَمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ (5) 

 Və əv ço lınqonış ofəyə ki,bo şımə bəvonədə qami iyən bəhrə bardey vositə heste.və çəvon (qujd iyən şıtiku)hardedon.

وَلَكُمْ فِيهَا جَمَالٌ حِينَ تُرِيحُونَ وَحِينَ تَسْرَحُونَ (6)‏

 Və bo şımə ço lınqonədə(şanqovə nezi)  çı kəfşəniku oqardeyədə və sıbi faxti bə kəfşən vığandə faxti  qıləy əzəmət iyən ğəşənqəti heste.

Çı çolınqə heyvonon bo insoni mıxtəlifə foydəonış heste ki,bəçəvon seqlə əsosə qıləon işorə bıə.iminə qılə ıme ki,inson çəvon paşmə iyən pustiku boştə olət iyən lonə tutedə.bənə lef,məşo,kılo iyən xeymə.coqləyni mənfəətış ıme ki,inson çəvon şıt iyən şıti məhsulatonku oko doydə və seminə qılə həm çəvon qujde.

Odəmi dığğəti cəlbəkə çi ıme ki,qırd çın foydəon miyono həmmə məsələonsə bənav bə olət iyən məskəni məsələ işorə bıə.zira milləti veyni(məxsusən badiyə nişinon) həm çəvon libos çı paşmə,pust iyən muku hozzı bedə və həmən çəvon  xeymə iyən çodoon ki,əvoni çı qami iyən sardiku oqəteydə.ha holədə ım dəlil bə olət iyən məskəni bə coqləyni koonsə bənav bıey nışon doydə.