Feysbuki skandal
Feysbuki skandal
Vurtual aləm iyən sosyal şəbəkəon zərfiyyəton boyis bıə ta çəyku bənə maliyyə,siyasi,reklami və hətto əmniyyəti hədəfon cəhətədə suyi-istifodə kardey bedə.oxonə rujonədə çımonku muhimmə qıləyni həlbəttə,çı sosyal şəbəkəon vey məşhur iyən kanə qıləyni yəni “Feysbuki” çı istifodə əkəyonku məlumat cəhəto suyi-istifodə kardey skandale.2018-ə Miladi sori miyonədə çı Feysbuki istifodə əkəyon məlumaton həxədə bıə rısvoyəti xəbə dərc be.Mark Zukerberq Feysbuki təsisəkə iyən icraci direktor sıftədə bın zəminədə tamış je.əmmo çandə ruj bəpeştə ıştə şirkəti səhfonış ğəbul karde və sıxanış doe ki,kali çiyon əvəz bəkarde ta seminə şirkəton bə feysbuki oko doəkəson şəxsi məlumat dast pəydu kardey proses saxt bıbu.
Zukerberq 2018-ə sori martə manqi oxoyədə de qıləy bəyoniyyə ğeyri-şəffofə surətədə çın şəbəkə istifodə əkəyon məlumatonku suyi-istifodə kardeyış ğəbul nıkarde və iddioş karde ki,bın zəminədə səhf bıə və sıxan doydə ki,ım noxsanon isloh bəkarde.Zukerberq bə Fesybuki istifodəçiyon xitobən nıvışteşe:çəmə vəzifə şımə məlumaton oqəteye və ehanə əmə ın ko bə vırə rosney nızınəmon həni əmə bəşmə xıdmət kardey ləyoğətımon ni.
Im rısvoyəti iyən skandal bəvədə mıəyyən be ki,”Qlobal Sciense Research” şurkət bə Fesybuki oko doəkəson 50 milyon profili məlumaton dastış rəsə və çəvon icozə nıbe çəvon şəxsiyə məlumatonış çı “Cambridge Analitica” ixtiyorədə ğərolış doə.bə məlumaton əsos Kembric-Analitika şirkət bə çandə milyon fesybuki oko doəkəson şəxsiyə profili dast pəydu kardey bəpeştə vıjnemoni vaxti xomə məlumatonku de Donald Trampi təblığ kardey hədəfi çəvonku suyi-istifodəş kardə.Kembric Analitika Amerkə prezdentəti vaxti de bə çandə milyon Fesybuki istifodəçiyon şəxsi məlumaton dast pəydu kardey,bo Donald Trampi xeyri təbliğış kardə.qıləy holədə ki,Feysbuk de qıləy messenjer şirkəti nomi bəştə ehdəş peqətəbe ki,çın sosyal şəbəkə istifodə əkəyon şəxsi məlumaton nığo bədoe obəqəte.Feysbuk bəvədə de problemi dimbədim ome ki,mıəyyən be ki,Fesybuk ıştən çın mevzuku xəbədo be,əmmo bəy hiç qıləy reaksiyəş nışon doəş nıbe.
In sosyal şəbəkə ziyodə tənğıd bəçəy xoto be ki,əv boştə istifodəçiyon məlumaton oqəteyro ıştə dasto omə koş bə vırə rosnəş nıbe.joqo ki,Vatsap messenjeri təsisəkə Brian Acton bə DeleteFacebooke# həştəği umuj qıniye və Feybuki delit ya mole tələbış karde.çı Feysbiku ım skandali bəpeştə çın şirkəti səhmon 9 fayiz bə kam be və nəticədə çı Zukerberqi bəroməku 6 milyard dollarisə vey bəkam be.CNN kanal bın barədə elonış karde ki,çı Feysbuki səhmi saru eqıniye əsliyə dəlil,çı Kəmbric Analiktika şirkəti bo Donald Trampi vıjnemoni kompaniyə xeyri çı Feysbuki 50 milyon istifodəçiyon roziyəti nıbə holədə çəvon sədo doey rayku suyi-istifodə kardey xəbə be.ziyodə şikilədə ın sosyal şəbəkə tənğıd kardey boyis be ki,Amerkə İbıə Ştaton Federal Kommersiyə Komissiya çın dosye həxədə təhğığ kardey koyış bino karde ta dəğiğ formədə mıəyyən bıbu ki,aya Feysbuk bəştə istifodə əkəyon xısusi məlumaton oqətey ğanuni rioyətış kardə ya ne. Tvitterədə “DeleteFacebooke” trendi kompaniyəsə əlovə,vebsayton veyni de məlumaton intişor kardey məşğul bin ta idəfənin iyən dayimi surətədə Feysbukədə ıştə şəxsi səyfə bımolon pokkon.
