Osmoniyə sədo-12
Osmoniyə sədo-12
Rujə manq qıləy fırsəte ki,bəbe çəyku çok-çoki bəhrə bardey bıbu və ilahi iyən insoniyə erjon bəyi kardey bıbu.qıləy kulliyə nəzədə əməliyə məsuliyyəton bə dıqlə baxşi yəni sıxani iyən rəftori təğsım kardey bedə.sıftədə sıxan kardey baxşiku bino kardedəmon.çun zıvon çı insonon daxili iyən fiki niiyəton bəyon kardedə.sıftədə bə iminə ayə dığğət kardedəmon:”Ha imon vardə kəson ha!ilahi təğva roy bıqətənən və mətin iyən ğoymə sıxan bıvotənən”.
Zıvon ilahi dıjdə nemətonku qıləyniye.bə ın neməton şukr kardey ıme ki,çın nemətonku bəpe çok-çoki bəhrə bardey bıbu.əxloği alimon votedən:zıvon bo Xıdo itoət iyən milləti hidoyət və islohiro,çı bədəmi uzvon həmməysə bərəkətin iyən təsirəkə uzve.qıləy hədisədə İslomi əziz-qramiyə peyğombəriku(s) nəğl bıə:”Xıdo bandəonku çı hiç qıləy fərdi imon bə rostəti meyl pəydu kardedəni illa ki,çəy ğəlb rost bıbu və qıləy surətədə ki,çəy zıvon dırıst iyən konttrol bıbu”.(Bihar-71s 78) qıləy təbiri ki, asyədə oko doey bıə, ”ğovle-sədid”-e ki,de həx mıvofiğ,ğoym iyən mohkəmi mənoədəy.mıfəssıronku kali qıləyni əvışon ”səvab” -çı du iyən ləğviku xolis bıə,de zohir iyən botıni ruşdi həmahənq-təbirışon kardə.ımi həm zikr kardey lozıme ki,Kərimə-Ğıron çı “ğovle-sədidiku” sıxan bə miyon vardeydə və hamyedə:”İlahi təğva roy bıqətənən”.binobərin ehanə odəmi oqətə ğıvvə bıə təğva imoninə insonədə noey bıə ki,əy çı inhirofiku oqəteydə və bə fəziləton tərəf sovğ doydə ta inson ğoymə sıxan bıko.çumçıko qıləy mətin iyən ğoymə sıxan,imon iyən təğvay.qıləy hədisədə omə:”havaxti peyğombər(s) bəsə minbərisə nışteyədə ın ayə tilovət kardedəbe:ha imon vardə kəson ha! ilahi təğva roy bıqətən və həx iyən dırıstə sıxan bıvotənən.(Əlmizan-16-ə c 376-ə s).
“Ğovle-sədid” ya ğoymə sıxani nışonəonku qıləyni ıme ki,de hikmət iyən ibrətinə sıxanon i bıbu.bə həmonə dəlili xoto,barzə Həkimə sıfəti soyb bıə Xıdovənd bə islomi əzizə-peyğombəri(s) əmr kardedə:”milləti de həkimonə (sıxanon) və çokə nəsyəton bəştə pərvərdıqori tərəf vanqkə”.(Nəhl-125).
Beşək,ehanə qıləy kəlom hikmətamiz iyən ğoym bıbu,bə muxatəb iyən xitob bıə kəson təsir noydə, məxsusən əgər ım de xeyrxahəti hikmətinə pandon bə ico bıbu və bə ın xısləton soyb bıə kəson kəlom bə dılon nufuz kardedə iyən bəy ehtırom noydən.çun,qırd insonon fitriyə surətədə rasional və prinsipial sıxanonku ləzzət bardedən.ğasbu həm ım bəçəy xotoye ki,Kərimə-Ğıron hamyedə:”(Xıdo) bə bə haəksi ki, loyığ bıbu və bıpyoşe hikmət bədoe və bə hakəsi ki,hikmət doey bıbu hukmən bəy ziyodə xey doey bıə (Bəğərə-269).
De curəti votey bəbe ki,çı Kərimə-Ğıroni barz iyən təsirəkə dəlilonku qıləyni iyən tarıxi dırozi iyən ısətnə zəmonədə deməkə ki,bə qırd deşmınə mevğıyyəton məruz mandə,çəy hikmətamiz bıeye.kərimə-Ğıroni ğoyməti qıləy əndozədəy ki,deməkə ki,Ğıroni boştə mıboriz tələb kardeyku ponzə əsr dəvardedə,hiç qıləy elmi iyən dini mərkəz və mutəfəkkiron nəinki,bənə Ğıroni qıləy surə vardeşon zınəni,bəlkəm əvon Bənə Kərimə-Ğıroni qıləy ayəşon həm varde zınəşon ni.Ğıron bın barədə hamyedə:”Əlif Lam Ra(ım qıləy kitobe ki,çəy ayon ğoyme.peşo hikməti soyb iyən vey zınə (Xıdovəndi) tərəfiku mıfəssəl(bəyon bıə).(Hud-1).
Binobərin ehanə Həkimə Xıdovənd bə imon vardə kəson iyən təğva əhli fərmon doydə ki,mətin iyən ğoymə sıxan bəştə zıvon carikon.çun əvon bə həkimə Xıdo imon vardəşone ki,hikmətamziə kitob bəvon nozil bıə və qıləy peyğombəri məktəbədə təlimışon vində ki,deştə həkimonə pand iyən sıxanon millətışon bəçəvon pərvərdıqori tərəf hidoyət kardedə.de Rəhmonə din bıə islomi dini deşmınon hiyləon mıborizə bardə vey təsirəkə ro,ıştə sıxan iyən rəftori isloh kardeye.ehanə ım dıqlə bə usul iyən məntıği əsos bıbu,cokəson cəzb kardey koyədə vey təsirinə rolış heste.bə həmonə dəlili xoto,Yolə Xıdo bə mətin iyən ğoymə sıxani əmri bədiqə hamyedə:Xıdovənd şımə rəftoron iyən əməlon isloh bəkarde.yəni ehanə şımə pamuə bıə sıxan bəştə zıvon biyon,ım oxoyədə deşmə rəftoron islohi obərəxe.