Osmoniyə surəon-101

Osmoniyə surəon-101

Imruj əmə de Kərimə-Ğıroni vistı haftminə surə bıə Nəmli mıborəkə surə oşno bəbemon.Nəmli mıborəkə surə Məkkədə və de mıxtəlifə mınosibəton əloğədor nozil bıə.bə Ğıroni co surəon əks iyən xilof,bın surədə “Bismillahir-Rəhmanir-Rəhim”-i cumlə dı kərə omə.iqləyni çın surə sftədə və coqləyni siminə ayədə və çı Suleymon(ə) peyğombəri bə Səba kraliçə vığandə nomə sıftədə.

Çun,çın surə 18-ə ayədə çı həzrəte Suleymon(ə)-i de mujnəon dastoni həxədəy -əve bə ın surə -Nəml-yəni mujnə nom noey bıə.çın surə coqlə nom,Suleymone(ə).bın surədə bənə Mosə(ə), Suleymon(ə), Saleh(ə) iyən Lut(ə)-i bıə ilahi dıjdə peyğobəron deştə əsri mınhərifə ğovmon mıborizəon omən ki,çəvon həmməysə mıfəssələ qılə həzrəte Suleymon(ə)-i de Səba mələkə və kraliçə miyono bıə macəray.bənə Hudhudi pərəndə iyən mujnə sıxan votey,çandə qılə cınon çı həzrəte Suleymon(ə)-i xıdmətədə bıey və həmçinin çı həzrəti Suleymon(ə)-i co macərəon çın surə ayəonədə bəvon işorə bıə...

Ayəon sıftədə çı Mosə(ə)-i dastoni ibaxşiku sıxan votedə.peşo bə dıqlə ilahi co pəyğombəron yəni bə Davud(ə) iyən Suleymon(ə)-i işorə kardedə ki,ımon həm Bəni-İsrayli peyğombəronku bin.əmmo çəvon sərquzəşton de coqlə pəyğombəron sərquzəşton tafut ım be ki,əvon bə şərayiti hozzı bıey xoto qıləy dıdjə hukumətışon təsis iyən bərpo kardəbe və ilahi ayinon deştə hukuməti ğıvvə vositə pevolo kardedəbin.Kərimə-Ğıron bın barədə jıqo hamyedə:” Və bərosti bə Davud iyən Suleymoni(məxsusə) elmımon əto karde. və ə dıqlə voteşone: sıtoyiş bə Xıdo məxsuse ki, əmənış bəsə ıştə ziyodə muminə bandəonsə bəpeş qəte. Və Suleymoni Davudi varis be və voteşe: ha məxloğ ha! çı pərəndəon zıvon bəmə təlim doey bıə və çı harçiku bəmə əto kardə bıə. şək ni ım(baxşeş) həmonə barz iyən ruşinə imtiyoze”.(15-16).

Odəmi dığğəti cəlbəkə nuktə ıme ki,de ın dıqlə pəyğombəri rabitədə Kərimə-Ğıron çı elmi nemətonku binoş kardə ki,çı qıləy saleh iyən zumandə hukuməti əsosi təşkil doydə.joqo ki, hamyedə:”Əmə bə Davud iyən Suleymoni qıləy elm domone”..

Elmi iyo hovujə mənoş heste və bə tohid iyən dini ğanunon,ğəzovət iyən hukmon və bo qıləy hukuməti zumand iyən hevujətiro lozım bıə bə qırd elmon şomil bedə.zira,bə ədoləti əsos qıləy salehə hukuməti bərpo kardey,ki,bə məmləkəti ozavziye iyən əmniyyəti boyis bedə,elmiku bəhrə nıbardə holədə çımi imkonış ni......

Kərimə-Ğıroni ayəonku sərəsey bedə ki,həzrəte Suleymon(ə)-i hukuməti dastoni qıləy addiyə tərəfış nıbe,bəlkəm de çandə qılə mecuzə iyən xariğul-adə koon bə ico be.əv çə pəyğombəronku be ki,Xıdovənde-Aləmi bəy nıbuvvət iyən  səltənətış əto kardə.

Nəmli mıborəkə surə ayəonədə hamyedə:Suleymon(ə) peyğombəri çı inso-cınonku iborət bıə ləşkər çəy palu cəm bin.çı ləşkəri cəmyət anədə ziyod be ki,bo ləşkəri volo-volo nıbeyro iyən çəvon miyono qıləy nəzm icod kardero əmrış karde ki,çəvon iminə səfon vəy bıqətənən və oxonə cərqə hərəkət bıdon ta həmməy bə iyande bırəson.

Suleymon(ə) peyğombər çı heyvonon iyən pərəndəon zıvoni dərəseydəbe.çəy ixtiyorədə bənə vavaz iyən təbiiyi unsuron mevcud be.nəmli mıborəkə surə 16-ə ayə bəpeştə Suleymon(ə)-i dastoni iyən çə həzrəti məsəninə macəra nəğl kardedə:” (Suleymon deştə ləşkəri hərəkət kardedəbe)Tainki, bə mujnə vadi rəse. mujnəon voteşone: dəşən bəştə kəon, bıdə Suleymon iyən çəy ləşkər şıməni nızne-nızne poymol(hırd) nıkəyn. Çən,(Suleymon) çın mujnə sıxanonku pesıriye(təbəssım kardeşe)”.