Aşurə vağiyə ətrofədə bıə sıvolon
Aşurə vağiyə ətrofədə bıə sıvolon
Bo dini təlimon zıneyro həmməysə çokə mənbə Xıdo kitob Kərimə-Ğırone.Xıdovənde-Aləm Həcci mıborəkə surə 32-ə ayədə hamyedə:”hakəs ilahi şuaron dıdj bıqəto,ın ko (çəvon) dılon təğva nışonəy”. mıfəssıron və təfsirəvonon hisob kardedən ki,ilahi şuaron mənzur iyən məğsəd fəğət bənə Səfa iyən Mərvə bıə məxsusə vıron nin,bəlkəm Xıdo bə insoni vir dəğandə har qıləy çi,ilahi şuaronku bə hisob omeydə.Əllamə Təbatəbayi “şəayiri”(şuaron) ilahi təğva iyən əzəməti nışonəon mənoədə zıneydə.təbiiye ki,bo Xıdo dini bəyji kardero ıştə coniku dəvardə iyən ğıboni kardə bo ilahi ovliyaon əzodorəti kardey,dini şuar iyən nışonəon həmməysə barizə qıləyniye.jıqo mərosimonədə dini məsələon omute iyən çı şəhidon ıştə coniku dəvarde iyən şəhoməton bə yod dənoeysə co qıləy bəhs bedəni və de Xıdo duston dustiyəti iyən deçəy deşmınon deşmınəti barədə sıxan votey bedə.
Nisa mıborəkə surə 148-ə şərifə ayədə omə: “Xıdovənd yavə sıxani vanq jıeyış pidəni, bəy sıtəm bıə şəxson istisnan və Xıdovənd əməs,əzıne”.binobərin Xıdovənd bə qırd məzlumon iyən sıtəm vində kəson icozə doydə ki, fəryod bıjənon iyən zolımon ifşokon.bo islomi camiyə Xıdo-Rəsul(s)-I nəvə kıştey iyən qıləy məsumə nuri dasto doeysə bəpe qıləy dıjdə sıtəm bıey bəzıne? Çən,vey loyığe ki,har qıləy mısılmon çın vağiyə mığobilədə vanq bıjəno və bın hodisədə iştirok kardə zolımon ifşo iyən rısvoko.İmom Xomeyni(r) de ın əloğədor hamyedə:”bo məzlumi bəme bə zolımon ələyh fəryod kəşeye”.
Xıdovənde-Mutəal Kərimə-Ğıronədə bə mısibətonədə bəme ko işorəş kardə.min cumlə bə həzrəte Yəğub(ə) boştə fərəzənd Yusif(ə)-i ziyodə bəme zikr kardey bəbe ki,Xıdovənde-Aləm əvış mızəmmət kardəşni.binobərin bo ilahi ovliyaon firağiro bəme nəinki,mızəmmət bıəni,bəlkəm qıləy bə xoş omə koye ki,pəyğombəron həm ım koşon kardə.peyğombər(s) iyən Əhli-Beyt(ə)-mon sınnət və rəftoronədə həm bə ın ko təkid bıə.İmom Səccod(ə) Bo Aşurə mısibəti anədə ziyod bəmedəbe ki,bəy “bukayin” nomışon noəbe.çı qırd ın bəme səbəbi dəparseyədə ə həzrəti həmyeşe:”mıni mızəmmət məkənən.Yəğub(ə) Yusif(ə)-ış I mıddət çı dastoş doe,əxtə bəme ta çəy çəşon sipyi be.əmmo,mı deştə çəşon vindeme ki,qıləy nimərujədə çımı əhli-beytiku çordə nəfəri səşon bırniye.şımə intizoron heste ki,çəvon dağon çımı dılədə beşo?”.
İslomi pəyğombər(s)-I sınnət və rəftoronədə bo şəhidon iyən çı dasto şıə kəson bəme mevcud bıə.islomi əzizə pəyğombər(s)-I hırdən çəy dastiku şeyədə,ə həzrət de şiddəti bəme və hamyeşone:”çəş bəmedə və dıl ğəmqin iyən məhzune.əmmo,ğərəz Xıdo rozi bıə qıləy sıxan votedənim.ha İbreyma!əmə ıştı firoğədə ğəmqin iyən məhzunimon!”.həmçinin peyğombər(s)-I amu Həmzə Uhudi caqnədə bə şəhodət məğami rəseyədə,ə həzrəti bə Mədinə jenon əmrış karde ki,əzodorəti məclison bərpokon və bo Həmzə(ə)-I bıbəmon.həzrəte Fatimə(s) həm ha haftə bə həzrəte Həmzə(ə) ğəbi ziyorət şedəbe və və boəy bəmedəbe.həmçinin tarıxədə ğeyd bıə ki,həzrəte Fatimə(s) Xıdo-Rəsul(s)-I rehləti bəpeştə,hejo bo ə həzrəti firoğiro bəmedəbe iyən əzodorəti kardedəbe.
Huseyn ibn Əli(ə) hırdə sinnədə beyədə,Cəbrəyil-Əmin çəy şəhodəti xəbəş bə peyğombər(s)-I vardeşe,ə həzrət vey bihol be və de şiddəti bəme.həzrəte Əli(ə) həm Siffeyni canqiku oqardeyədə,Kərbəlo səhroku dəvardedəbe.bın zəmon ə həzrət İmom Huseyn(ə)-I şəhodətış bəştə yod varde və anədə bəme ki,çəy çəşi arson bəsə zəminisə rube.həmçinin həzrəte Zəhro(s) iyən qırd məsumə imomon və hətto navnə pəyğombəron həm bo İmom Huseyn(ə)-I bəmən. Şiyə iyən sınni metəbərə kitobonədə ın mətləb de zumandə sənədon çandə kərə zikr bıə.Peyğombər(S) iyən Fatimə-Zəhro(s) hamyəşone:”ğıyoməti ruji har qıləy çəş bəbəme.sıvoy ə çəşon ki,bo Huseyni(ə) bəmə.ə çəşon hejo şo bəneyn və bəvon vəhışti neməton mıjdəvoni doey bıə”.
