Aşurə ədəbiyyot
Aşurə ədəbiyyot
Aşurə dıjdə ğəhrəmonəti iyən İmom Huseyn(ə)-I əbədiyə ğıyom,jıqo qıləy məğamış heste ki,dınyo har vırədə har qıləy həyğəti dumo bıə fik-fam soybi bə təfəkkuri vodor kardedə.harçənd həzo sorisə veye ki, çın tale həlləkə hodisəku dəvardə,əmmo ın hodisə jıqo qıləy hevujə formədəy ki,qıləy mıhəğğığ de qıləy nığılə nəzə bə ın əzəmətinə vağeyə diyəko,bo əy qıləy tojə nəticə bə dast bəvarde.İmom Huseyn(ə)-I şəhodət iyən Aşurə qıləy hodisəy ki,ımruj bəy bənə qıləy fərhənq iyən mədəniyyəti nəzə kardeydən. Aşurə qıləy rəvoyəte ki,bənə qıləy təğvimi rujiqori vərəğədə hasor ğeyd bedə.de zəmoni dəvarde hiçvaxti çəy səpe xok iyən ğobar nıştəni və tarıxi dəvardə sıstəti əvış bə kənoş noəni.Aşurə qıləy zulalə çeşməy ki,ha bahar və əvəsorədə qıledə və qıləy havzə doye ki,ha sor zumand və ğudrətin bedə.hiç qıləy vağiyə iyən hodisə bənə Aşurə bın əndozədə ni ki,torixədə hejo jıqo tikror iyən zikr bıbu.çın dıjd, əzəmətin və çandə əsron dırozi baği mandə inğılobi sırri bəpe çı isnoni pokə fitrətədə bınəvəmon.
Aşurə çı İroni fərhənq iyən ədəbiyyotədə mevcud bıə farsi mənzum iyən mənsurədə qıləy məxsusə vırəş bıə.İronıjon hejo bə islomi əzizə Peyğombər(s)-I Əhli-Beyti(s) məhəbbət bıə ironıjon cəhdışon kardə ta çın dıjd və əzəmətinə ğıyomi cəhətonış bə təsvir kəşəşone və vey erjin,məhəbbətin iyən ğeymətinə əsəronışon bə irs noəşone.ısət mevcud bıə Aşurə şer de həzo sori tarıxi çın fiki məhsule.
Aşurə şer bə forsi zıvoni bə dastə şeron şomil bedə ki,çəy mevzu bə İmom Huseyn(ə)-I ilahi ğıyomi ayid bıə məsələone və bə həzrəti şəhodəti ayid bıə hodisəon bemislə şikilədə Məkkəku de tosə Kərbəlo və çı Kərbəloku de tobə Mədinə iyən Məkkə.Aşurə şeronədə veyni bə Huseyni emosional,hissi iyən inğılobi hodisə işorəşon kardə və erjinə məfhumon ofəyəşone.əmmo,forsi zıvoni şayiron I qrup səyışon kardə qıləy tojə qrafikədə çı Aşurə de həyəconi pur bıə səhnəşon de əzəmətin və erjinə məfhumon bə təsvirışon kəşə və bə dınyo nışonışon doə.
Binpbərin,Aşurə şer və ədəbiyyot Hicri-Ğəməri 61-ə sori Aşurə dıjdə hodisəş bə təsvirış kəşə və bəyjiş kardə.bın şeronədə Kərbəlo xuninə hodisə motəm,ğəhrəmonəti,əzəmət,əxloğ iyən co cəhəton tərsim iyən təsvir bıə.Huseyn ibn Əli(ə)-I ğıyom iyən Aşurə ilahi inığobi fəlsəfə iyən hədəf İmom(ə)-I deçəy xıyzoni ,çə həzrəti Aşurə şəvi mehlət sıey,İmom(ə)-I jen iyən hırdənon bə əsorət şıey iyən həzrəte Zeynəb(ə) iyən İmom Səccod(ə)-I zolımon ifşo kardey,min cumlə çı forsi şeron məzmunonku bə hisob omeydə.
