Təkfiri cərəyonon
Təkfiri cərəyonon
“Lum`uş şəhab fi sirəti Muhəmməd ibn Əbdul-Vəhab” kitobi soyb Əhməd Mustəfa Əbu Hakimə bə vəhhabiyon ziyodə ğənimət,zəkot iyən icorəron rəğəmi işorə kardedə.bə həmonə dəlili xotoye ki,bə ziyodə mıhəğğiğon nəzə əsos, ehanə çı vəhabiyon qırd ın ğarət və təcovuzkorəti bıə nıəbe, vəhhabiyon hiçvaxti bəştə umri dəvom doey nıəzınin.qırd ın ğəniməton və çəpavulon de mısılmınon jimoni ğeyməti bə dast ome,bə vəhabiyon məxsusən bə Ali-Səud iyən Ali-Şeyxi xıyzoni aristokratik iyən rifohinə jimoni boyis be.
Kral Səudi qıləy ğəsrış hestebe ki,çəy dılədə hərəmxonəon hestebe və bo har qıləy jenon iyən xıdmətkoron məxsusə vırəş co kardəbe.çəy jimoni həmroon vey vaxti çı Hindıstoniku vardə bıə de telı-zəri dərostə bıə avşımə parçəku hozzı bıə iyən avşımiku bıə oləton bə tan kardedəbin.çı Əhsaku mahirə aşpəz və xorək patə kəson çəy dıli piyə çokə xorəkon hozzı kardedəbin.fəğət çı Səudi iqlə fərzəndi vəyədə 140 qılə şatur ğıboni be. Məhəmməd bin Əbdul-Vahabi vəzyət həm bəsə Səudi vəzyətisə vey çok be.əv çı jenonku vey xoşış omeydəbe və ıştə jimoni dırozi de vist qılə jeni izdivacış karde ki,çəvonku həjdə qılə fərzənd bə dınyo vardeşe.bə “Lumuş`şəhabi” ənıvışti votey əsos,Məhəmməd bin Əbdul-Vəhab iyən çəy xıyzoni ziyodə hevujə zəminonış hestebe və çəysə əlovə çı byetul-moli veyə baxş çəvon ixtiyorədə be və mıxtəlifə vıron əmiron boho ğeymətinə hədiyyəon boəvon vığandedəbin.çəy fərzəndon ki,həmonə Ali-Şeyx bin,çəy bəpeştə de mısılmınon mol-əmvoli ğarət kardey vositə boştə çokə rifohi xoto,aristokratik iyən qlamurinə jimonışon hestebe.peşonə devrononədə həm komilə surətədə jıqo qıləy vəzyət mevcud be.çı Ali-Səudi xanedani fəsod,hejo çı Ərəbıstoni məsələon təhlil kardə alimon dığğəti mərkəzədə bıə.demiyən Ali-Şeyx de Ali-Səudi bə ico bıey xoto,nəinki,bəçəvon ələyh benışin, bəlkəm əvon hejo Ali-Səudi xıyzon iyən şahzodəonışon mıdofiyə karde.
Bə vəhhabiyon tarıxi qıləy nəzə kardeyədə,çok-çoki ruşin bedə ki,çı vəhhbaiyon ləşkər kəşeyədə əsosə rol ifo kardə çi,çı mısılmınon mol-əmvoli ğarət və çapəvul be və boştə ın ko həm vardə bəhonə ğərəz mısılmınon de kufr iyən irtidadi ittihom kardeysə co çi nıbe.çı vəhhabiyon ıştə dəvətədə coqlə muhimmə hədəf,Ali-Səudi xıyzoni hakimiyyəti islomi məmləkətonədə pevolo kardey be.çoko ki,Məhəmməd bin Səud de Məhəmməd bin Əbdul-Vahabi sıftənə vindemonədə ibrozış karde ki,çı ğələbəon bəpeştə co xanedanon çəy vırə qəteyku vey norohəte.jıqo qıləy vəzyət vəhhabiyyəti qırd devrononədə çok-çoki mışohidə bıə.joqo ki,Ali-Səud iyən vəhhabiyon bə Ərəbi nimə ləpəki təsəllıt pəydu kardey bəpeştə,seminə devrədə ıştə hukuməti nomışon “Səudiyyə Ərəbıston” noşone.de qıləy co iborəti ehanə bıpyimone vəhhabiyyəti ayini bə dıqlə siyosi iyən dini baxşi təğsımkəmon,şək ni ki,vəhhabiyyəti fırğə çı Ali-Səudi sultəgərə siyosət iyən hədəfon xıdmətədə bıə.əvon de tohidi şuariku oko doey,bəştə sultəgərə hədəfon rəsin və de ın şuar iyən İngilistoni koməki vositə çı Ali-Səudi hukuməti bə qırd Ərəbıstoni niməcəzirə seytərə və sultə pəydu kardey koməkışon karde.
