Huseyni Tasua
Imruj Məhərrəmə manqi nəvminə ruj və de Huseyni Tasua nomi məşhure.çandə ruje ki,Umər ibn Sə`di ləşkər roş bə İmom Huseyn(ə) iyən bəçəy pokə xıyzoni dimi dəbastəşe.hırdənon təşnə iyən vəşyanin və həni holışon mandəni.
Qırd ım təzyiğon bəçəy xotoye ki,İmom Huseyn(ə)-I vodorkon ta ə həzrət bə qıləy nohəx iyən fosiğə xəlifə bıə Yəzidi beyətko.Mıoviyə zoə Yezid ikəse ki,çı insonon hidoyəti vırə və məğamış Əhli-Beyt(ə)-iku ğəsbış kardə bo milləti zəlolət iyən bədbəxtətiş bə ərməğon vardəşe.Huseyn(ə) həm hiçvaxti bə ın beyəti rozi bedəni bə votedə:”de izzəti bıə maq,bəsə de zılləti bıə jimonisə vey çoke”.
Huseyni Tasua ruji yəni Məhərrəmə manqi ruji de tobə çəy şəvi muhimmə hodisəon bə əməl ome. ğəflətən Şımre-məlun de ço həzo ləşkəri bə Umər Səd`di ome anqıl qıniye və İbn Ziyodi noməş bə Umər Sə`diş doe ki,bəvədə nıvıştə bıə be:ya beyət bıstən yaanki,Huseyni(ə).
Bın ruji Umər ibn Sə`di ləşkər bə xeyməon səmt hərkətış karde və İmom Huseyn(ə) ıştə əzizə bo Əbbosış çəvon palu vığandeşe və çəvon məğsədış dəparse.çəvon məğsəd bə İmom Huseyn(ə) iyən bəçəy tərəfdoron həmlə kardey be ta çəvon koon bə oxo bırosnon.İmom Huseyn(ə) ijən həzrəte Əbbosış bəçəvon səmt vığandeşe ki,çəvonku işəv həm mehlət bıstəno ta de Xıdo zikr iyən ibodəti məşğul bıbon.bın zəmon Umər ibn Sə`d ome İmom Huseyn(ə)-I qırd ləşkər çəy sıxani çok-çoki məsə qıləy vıırədə mande və vanqış je:”əmə de tosə maşki bəşmə mehlət doydəmon.ehanə təslim bıbon,şıməni çı əmir Ubeydullah bin Ziyodi palu bəbardem.əmmo,əgər jıqo nıkoyn və Yəzidi beyəti ğəbul nıkoyn,şıməni va nibədomon və deşmə canq bəkardemone.
Tasua ruji muhimmə hodisəonku qıləyni həm İmom Huseyn(ə)-I deştə yaro-yavəron huccəti təmom kardeye.Huseyn(ə) bəçəy xeymə kəno cəm əshobi voteşe ki,Yezidi ləşkər çımı dumoe.şımə şəvi toykiyətiku oko bıdənən və çın vırəku xaric bıbən bışənən.İmom(ə)-I sıxanon bə oxo rəsey bəpeştə,çə həzrəti bəfodorinə əshobi çehrəonədə ixlos iyən eşği ğəşənqə cilvəon bəçəş çiyedəbe.İmom Huseyn(ə)-I əshob ıştə bə ə həzrəti bıə məhəbbət iyən beyəti bəyon kardero iyandeyku bənav dəşedəbin.çəvonku qıləyni voteşe:əmə çokonə Xıdo-Rəsul(s)-I nəvə coyli bəhaştəmon ta əv kıştey bıbu?coqləyni voteşe ki, ehanə hafto kərə ıştı royədə kıştey bıbum,ijən kame və həmmə kəson ıştə məhəbbəöt və beyətışon bə ə həzrəti ibroz kardeşone.
İmom Huseyn(ə) Aşurə şəvi ıştə əshobi vəsfi barədə jıqo hamyeşone:”mı ıştə əshobisə vey çok iyən bəfodorinə əshob zıneydənim və hiç qıləy Əhli-Beyti çımı Əhli-Beytisə çokə koəkə iyən ləyoğətin soyəxım ni.Xıdo bəvon həmməyəvo xeyə cəzo bıdo”.
İmom Huseyn(ə)-I əshobi çı maqiku tarsışon nıbe və əvon bo həx iyən ədoləti tələb kardey royədə bıə şəhodətışon bəsə zıllətə jimonisə bəpe qəteşone.əvon həmmə bə İmom Huseyn(ə)-I aşığ bin və çəvon ım eşğ və məhəbbət çəvon imoniku sərçeşmə seydəbe.əvon zıneydəbin ki,bə mısılmınon xilofət kardey həx fəğət çı Əhli-Beyt(ə) iyən İmom Huseyniye(ə) və bənə Yəzidi bıə qıləy fosidə fərd bəpe bə milləti hidoyət iyən rəhbərəti məğami nırəso.
Tasua ruji əcibə hodisəonku qıləyni həm çı Şımr ibn Zilcovşəni tərəfiku bo İmom Huseyn(ə)-I boə iyən ələmdor Əbbos ibn Əli(ə)-I əmonnomə be.Şımri ın bəhonəş varde ki,əv de Əbbos(ə)-I inə və moə ğohumətişon heste,əve boəy əmonnoməş vardə.bə həzrəte Əbbos(ə)-I votey be ki,ehanə tı deştə co seqlə bıvə bə Yəzidi ləşkəri umuj bıqıniyon,əmonədə bəmandiyon.həzrəte Əbbos(ə) iyən çəy bəfodorinə bıvon bə Şımri əy məyusəkə qıləy çokə cəvobışon doe.həzrəte Əbbos(ə) ki,çı Kərbəlo hodisə ğəhrəmonə ələmdor be iyən çəy ğəlb de İmom Huseyn(ə)-I mıəhəbbəti pur be,bə şımri voteşe:”Xıdo bətı iyən bəştı əmonnomə lənətko!əmə əmonədə bıbəmon və Xıdo-Rəsuli(s) kinə zoə əmənədə nıbu?”