Mərkəzi Asiyə iyən Ğafğaz

Mərkəzi Asiyə iyən Ğafğaz

Avropə İnsonə Həxon Onemon “Human Rights House Foundation" de qıləy bəyoniyyə intişor kardey,Azərbaycan  Respublikədə insonə həxon vəzyətış tənğıd karde iyən Azərbaycan Respublikə hukuməti yeqanə tənğıd “Turan” İnformasiyə Aqentəti ofisiş dəvastə iyən sənəd və molonış mısodirə kardəşone.

Ğudsi işğaləkə Seonist Rejimi İrəvandə bıə səfir İlyahu Yeruşalimi,çın rejimi bə Ermənıstoni ələyh bə Azərbaycan Respublikə bepilotə təyyorə həvatey həxədə bıə məlumatonış təkzib karde.

Bə Cənubi Ğəfğazi ayid bıə xəbəonku qıləyni həm ıme ki,Ermənıstoni Xarici Koon Vəziri muavin Şavarş Kuçəryani bə Tırkiyə bə Avrasiyə Qomruk İttifoği umuj qıniye xəbəş mənfiyə reaksiyaş nışon doə.Əy votəşe ki,qıləy tojə kişvəri bə ın İttifoği uzv bıey koyədə çın İbemoni həmmə uzvon rizoyət lozıme.

Kaspi dıyo kəno kişvəron xomə nati Suapi (əvəz kardey)əməliyyot həşt sor mandey bədiqə,ijən ıştə koş de Tırkəmıstoniku omə se qılə nati məhsulon təyli kardey binoş karde.Suapi plani çərçivədə İron İslom Respublikə Neka portədə təhvilış se və çəy əvəzi Tırkəmənıstoni cənub natiyə limononədə bəvon təhvil doydə.

Ğazaxıston iyən Uzbəkıstoni Mıdofiyə vəziron Daşkəntədə çın dıqlə kişvəron miyono sıftənə hərbiyə təvafuğnoməşon imzo kardə.və Mərkəzi Asiyəku oxonə xəbə ıme ki,Seul iyən Duşənbə çımi dumon ki,tacikə şəhrvandon bo ko kardero bə Cənubi Koreya şıey ğanuni surətədə bə əməl boy. əve ım dıqlə məmləkət boçımi xoto qıləy təvafuğnomə hozzı kardeyro mızokirə bardedən.ım mızokirəon çın dıqlə kişvəron Ko Vəzərotxonə iyən Miqrasiya Təşkiloti miyono bə imzo bərəse.

Tırkmənıston Respublikə prezdenti Nəğliyyat,Rabitə iyən Porton  koonədə mıovin Bayram Annamuradov cari miladi sori oktyabrə manqədə  Aşxabadədə çı Kaspi sahili kişvəron limanon mudiron 5 tərəfnə mıştərəkə sammiti dəvordıneyku xəbəş doə.Bayram Annamuradovi votəşe ki,ım təyin bıə iclos Tırkəmənıstoni  sahiliyə “Turkmənbaşı” porti  kəno turistiyə Avazeh şəhrədə oktyabrə manqi 13 iyən 14-ədə de İron,Rusiyə,Azərbaycan Respublikə, Ğazaxıston iyən Tırkmənıstoni bəndəron mudiron vositə bərpo bəbe.

Oktyabrə manqədə Kaspi dıyo kəno kişvəron porton mudiron Beynəlxalğə İclos,de çın dıyo kəno məmləkəton ixtisodi hədəfi rabitəş heste.bın iclosədə iştirok kardə kəson dıyo nəğliyyat və ticorəti ko hoston kardey və bın royədə bıə problemon həll kardey barədə mızokirəon əncom bədon iyən iyənde miyono bın sahədə 5 qılə memorandum imzo bəkardeyn.

Imi həm votey lozıme ki,Kaspi dıyo de “Aral”,” Mediterana”,”Siyuə dıyo” iyən “Farsi xəlici” dıyoon çı iqlə “Tityus” dıjdə dıyoku mandə dıyoon bə hisob omeydə.kaspi dıyo ki,dıyoədə de “Kaspiyən” nomi məşhure,dınyo həmməysə dıjdə qolə iyən dınyo seminə xomə nat iyən ğazi ehtiyoton mənbə bə hisob omeydə ki,çı şimoliku bə Rusiyə,cənubiku bə İron,ğərbiku bə Azərbaycan Respublikə iyən şərğiku bə Ğazaxıston və Tırkmənıstoni məhdud bedə.Kaspi dıyo dırozi 1204 kilometr və hevuji 220 ku de tobə 550 kilometriye.Kaspi dıyo səbəsaruş bə İroni tərəfe.Kaspi dıyo nığıləti şimoliku 10 ya 12 metr,miyonədə 770 metr iyən çəy vey nığılə vırə cənubi noxtəonədə İroni japəonədə 1000 kilometre.