De İmom Bağır(ə)-i şəhodəti ruji mınosibəti
De İmom Bağır(ə)-i şəhodəti ruji mınosibəti
Zilhiccə manqi haftminə ruj,İslomi Pəyğombər(s)-i pokə Əhli-Beytiku(ə)qıləyni bıə İmom Məhəmməd Bağır(ə) –i şəhodəti sorqardemone.İmom Məhəmməd Bağır(ə) Hicri Ğəməri 57-ə sori Səfə manqi seminə ruji Mədinədə bə dınyo çəşış oj karde.İmom Məhəmməd Bağır(ə)-i imoməti devron Hicri 95-ə soriku deçəy əzizə pı İmom Zeynulabidin(ə)-i şəhodəti bino be və de tobə 114-ə Hicri sori 19 sor çandə manq dəvomış pəydu karde.Hicri-Ğəməri 114-ə sori Zilhiccə manqi haftminə ruji 57 sinnədə de Bəni-Uməyyə xəlifəonku qıləyni bıə Hişam ibn Əbdul Məliki əmri bə ə həzrəti zəhr doey,Mədinədə bə şəhodət məğami rəse və Bəqi ğəbıstonədə dəfn be.ərze təsliyyət.
Xıdo-Rəsuli(s) bəpeşt zohirən Ğıron islomi camiyədə siyosi,ibodi iyən əğıdəvi məsələon zıneyro əsliyə mənbə unvanədə baği mande.əmmo ım dıjd iyən nığılə mənbə bə de ilahi vəhyi oşno bıə mıfəssir iyən təfsirəvonon ehtiyociş hestebe ki,de təəssıfi ım kitob de bə camiyədə hakim bıə siyosəton vositə bə kəno noey be.de zəmoni dəvarde ibodi parsemonon iyən etığodi ehtiyocon dumo yənde çəyku bəhs bedəbe və iştimaiyyətədə alim iyən muhəddisi unvanədə zınə bıə kəson,məcbur bin bo har qıləy məsələ iyən parsemoni qıləy cəob bıdəyn.əmmo çun həm əvon Kərimə-Ğıroni maarifon komilə surətədə zıneydə nıbin və həmən əvon de vəhyi fərhənqi oşno nıbin, boyis be ta de ğıyos iyən co bəhonəon vositə və yainki,deştə şəxsiyə əğıdəon ibroz kardey,mıxtəlifə fətvoon sadirkəyn.binobərin de ın cur inhirofon mıborizə bardey roonku qıləyni,milləti bə Ğıroni tərəf oqordıney iyən pesoxtə bıə və bə vəhyi aydiyyatış nıbə çiyon həxədə xəbərdorəti doydəbe.İmom Bağır(ə) bo islomi maarifon nəşr kardey iyən milləti aqah kardey xoto hamyeşone”:havaxti az bo şımə qıləy hədis iyən sıxan bıvotom,çəy sənədi rişə çı Ğıroniku bıey çımıku tələbkənən.”İmom Bağır(ə) de ın şivə iyən metodi çımi dumo be ki,islomi camiyədə iyən elmi əhli palu bə Ğıroni meyl zumand bıbu.
İmom Məhəmməd Bağır(ə) de mıxtəlifə şəxson elmi mıbohisəonış əncom doə və de ojə-oşkoə holəti Ğıroniku iyən ə kitobi təfsirəkəyon ğudrıəti həxədə sıxanışon kardə.çoko ki,ə həzrəti de Ğıroni mıfəssır, mutəkəllim iyən de zahidəti məşğul bıə Həsən Bəsri diyaloqədə,komilə surətədə ım ojə-şkoəti məlume.qıləy ruj Həsən Bəsri İmom Bağır(ə)-i palu ome və voteşe:oməm şıməku Ğıroniku qıləy mətləb dəparsım.İmom(ə) hamyeşe:ayə tı çı Bəsrə fəğih iyən alim niş? Cəvobış doe: jələvoni votedən.İmom(ə) hamyeşe:ayə Bəsrədə ikəs heste ki,tı ıştə hukmon iyən məsələon çəyku ğəbulkoş? cəvobış doe:ne. İmomi(ə) hamyeşe:binobərin Bəsrə məxloğ həmmə ıştə dini məsələon ıştıku umuteydən? voteşe:bəle. İmom Bağır(ə) Subhanəllah! Qıləy dıjdə məsuliyyətı bəştə gi peqətə. peşo hamyeşe:ıştı tərəfiku bomı qıləy sıxanışon nəğl kardə ki,zınedənim həyğətən tı əvı votə ya bətı şər ğandedən? Həsən Bəsri voteşe:əv kon sıxane? İmomi(ə) hamyeşe:camaat qımon kardedən ki,ıştı etığod ıme ki, Xıdovəndi ıştə bandəon koonış təfviz kardə və bəçəvon ohdəş noə.Həsən Bəsri tamış je və həni hiç qıləy kəlməş nıbıre.
İmom Bağır(ə) bəy çı rişəku səhvədə bıey iyən Ğıroni maarifi fameyədə bə inhirofi dıço bıey sərosney xoto,boəy qıləy ruşinə nımunıəş varde və hamyeşe:ehanə Xıdovənd Ğıronədə bəikəsi qıləy ənəqınəti bıdo,aya çı Xido tərəfiku təzmin bıə ım hifz bıey bədiqə,bo həmonə şəxsi qılə s bəbe? Həsən Bəsri voteşe: xeyr.bo əy hiç qıləy tars nibəbe.İmom Bağır(ə)hamyeşe: ısət botı qıləy ayə bəhandem iyən detı sıxanım heste.mı qımon kardedənim ki,tı əy səhihə şikilədə təfsirkoş.əgər həm səhf təfsirkoş,həm ıştənı və həmən ıştə tərəfdoronı həlok kardə.ım çı Səba mıborəkə surə 18-ə ayəy ki,hamyedə:"...və Səba milləti iyən çəmə bəvonədə bərəkət noə şəhron miyono oşkoə ovdonə vırə ğərol domone və çəvon miyono mınosibə seyr-səfə mıəyyən kardemone.(və vtemone:)şəvon iyən ruzon əyo de əmniyyəti səfə bıkənən".ısə məsəme ki,tı votə çın əmn iyən mıborəkə sərzəminiku məğsəd,Məkkə sərzəmine.aya bə həcci vaxti bə Məkkə səfə kardə kəson bə roqətəkə ğuldurə dastəon hucumi məruz mandedənin və çəvon roysə hiç qıləy tars ni və əvon ıştə mol-əmvoli çı dasto doydənin?Həsən Bəsri voteşe:bəle.İmom(ə) hamyeşe:çən,çokonə ənəqınəti iyən əmniyyətışon heste?ın ayə qıləy misole ki,Xıdovənd çəmə Əhli-Beyti(ə) risoləti barədə bəyonış kardə.əmə mıborəkə sərzəminimon iyən oşkoə(ğurən zahirətə) sərzəminimon çəmə tərəfdorə nımoyəndə iyən fəğihonin(dini alimonin) ki,çəmə iyən çəmə tərəfdoron miyono ğərolışon qətə və çəmə mətləbon bəvon rosneydən və “ğəddərna fihəs-seyr” elmi təhğığ iyən hərəkətiku qıləy misole.çoko ki,”siru fil ərzii ləyali və əyyama” milləti hejo bo Əhli-Beyt(ə)-i hukmon, vocibaton,həlol iyən həromon zəminədə elmi kəsb kardeyro qıləy təşviği misole. Liza havaxti millət de ın ro vositə dini maarifon ğəbulkoyn,çı şəkk iyən zəlolətiku əmno-əmonədə bəmandeyn”.
