Osmoniyə surəon (1)

Osmoniyə surəon (1)

Kərimə-Ğıron çiçku  iborəte.çı kon hədəf iyən məğsədi dumoe?çı bəşəri jimonədə çəy çı rolış heste?bəvədə kom mətləbon heste?ımon muhimmə nuktəonkun ki,çandə dırozə soron alimon iyən muhəğğiğon deəy məşğul bıən.bo ın osmoniyə kitobi zıneyro mıxtəlifə roon mevcude.Kərimə-Ğıron məcmuə ayəonin ki, Xıdovəndi tərəfiku bə islomi pəyğombər həzrəte Muhəmməd(s)-i nozil bıə.çın əbədiyə nizomnomə vey muhimmə hədəf,insonon de rostə ro oşno kardey iyən əvoni çı hərəbaxtəti iyən səodəti mədar və xəttədə ğərol doeye.de qıləy co iborəti Kərimə-Ğıron  qıləy osmoniyə sufrəy ki,Xıdovənde-Aləmi səmtiku de həzrəte  Muhəmməd(s)-i vositə çı bəşəri miyono oj kardə bıə ta hakəs bəştə istedod iyən zərfiyyəti əsos,çəyku bəhrə bobəy.çən,lozıme çəy ayəon dırıstə şikilədə iyən de dığğəti handey bıbu və bəbe çəy mənoon barədə təfəkkur bıbu.çən,de Kərimə-Ğıroni rostə ro nışon doə ayəon oşno beıy həm bəbe bəçəy həxə hədəfon rəseyro bıbu.

Şək ni Kərimə-Ğıroni hande iyən çəy məno və məfhumi barədə  təfəkkur kardey,bo ın ilahi kitobi zınero vey çokə roye.əmmo Ğıroni surəonku har qıləyni qıləy məxsusə xısusiyyəytışon heste ki, çəvon həxədə sıxan votey həm odəmi dığğəti cəlb kardedə və həmən əməro icmoli surətədə de Kərimə-Ğıroni təlimon iyən fərhənqi oşno kardedə.de ın ko əloğədor vey çoke sıftədə de Ğıroni surəon çokonə cəm kardey iyən tədvini ko oşno bıbəmon.

Kərimə-Ğıron,osmon iyən zəmini mələkuti soyb iyən çı qırd məxloğatiku aqah bıə Xıdovəndi sıxane. bəçəyro,əy çı islomi pəyğombəri(s) bo bəşəri vardə iyən bəy rostə roy nışon doə əbədiyə mecuzə zıneydən.Ğıron çı əndişə, imon,loyığə əməli kitob və dınyoədə bo ədoləti bərpo kardero bıə qıləy roy xəritəy.qıləy kitob ki,bə bəşəri tarıx iyən təmədduni(mədəniyyəti) hevujə surətədə təsirəkə zərfiyyətış heste və camiyəro bə qıləy dırıst iyən tənzim bıə siyosəton iyən  insoni və adilonə ğanunon tərəf hidoyət kardedə.

Im kitob çı surəon iyən ayəonku iborət qıləy məcmuəy ki,de mıxtəlifə hodisəon əloğədor tədrici surətədə yəni 23 sori ərzədə bə İslomi-Pəyğombəri(s) nozil bıə.peşo ın ayəon və surəon cəm bin və qıləy komilə surətədə bə kitobi formə ome.Ğıroni tədrici nozil bıey,ayə bə ayə,surə bə surə bıə və de tobə pəyğombər(s)-i mıborəkə umri oxo dəvomış pəydu karde.pəyğombər(s)-i jimoni vaxti har qıələy hodisə ki,bə əməl omeydəbe ya mısılmınon de qıləy problemi dim bə dim omeyədə,qahi vaxti çə mevzuon barədə ayəon və hətto kali vırəonədə surə həm nozil bedəbe.istilahən bə ım mınosibəton və hodisəon”şə`ni-nuzul”  ya çəvon nozil bıey səbəb votedən ki,əvoni zıne bo ayəon dəğiğ famero zəruriye.bə Ğıroni sahədə təhğığ əkə insonon nəzə əsos,Ğıroni tədrici nozil beıy dəlilonku qıləyni ım be ki,ayəon de hodisəon mutənosib nozil iyən Ğıroni təlimon de bəşəri camiyə ehtiyocon  qıləy həmahənqətiş bıbu.Kərimə-Ğıroni tədrici nozil bıey əcibə təsironku ım be ki,pəyğombər(s) iyən mısılmınon hejo hiss kardedəbin ki,əvon bə Xıdovəndi məxsusə inoyət və lutfi şomil bedən və həx-təala çəvon himoyədore.çı nuzuli joqo dəvom pəydu kardey,bəçəvon dıli oroməti və xatırcəməti boyis bedəbe.

De ın tərtibi islomi əğayid,hukmon iyən ğanunon de vəhyi roy bə pəyğombər(s)-i rəsedəbe,ə həzrət həm Xıdo kitobi ayəon bə milləti rosneydəbe.çı Kərimə-Ğıroni ayəon fevğəladə surətədə bıə bəloğət iyən cazibə kəno,çı mısılmınon bo vəhyi kitobi ayəon umuteyro bıə veyə həvəs iyən iştiyoğ,boyis bedəbe ki,əvonvey rə əy hifz və əzbərkon.

Hakərə ki,Kərimə-Ğıroni ayəon nozil bedəbe,pəyğombər(s) əvoni bo milləti handedəbe ta həm ıştən əy əzbərko və həmən vəhyi kotib iyən nıvıştəkəson əy səbtkon(ğeydkon) və bınıvışton.ayəon nıvıştə kəson “Kuttabi-vəhy” –i nomi məşhur bin ki,çəvon həmməysə barizə şəxs Əli ibn ƏbiTalıb(ə)be.

Vəhyi ənıvışton nozil bıə ayəon bə zəmoni imkonaton əsos,çı pust ya do livəonsə ya parçə və heyvonon pustisə,hevujə astəonsə və ya sığ və soğalisə nıvıştedəbin.iminə nozil bıə ayəon”Ələğ”i mıborəkə surə sıftənə ayəon bin ki,çı Besəti sıftədə nozil be.çəy bəpeştə i mıddət ayəon nozil beıy ğət be,əmmo peşo ijən ım prosesi dəvomış pəydu karde.