Osmoniyə surəon-4

Osmoniyə surəon-4

Dəvardə bərnomədə Kərimə-Ğıroni surəon iyə çəvon xısusiyyəton həxədə bəhs kardemone. ”Fatihətul-Kitab” ya “Həmdi” mıborəkə surə,Ğıroni iminə surəy ki,çəy ayəon çı məxloği deştə Xalıği bıə rabitə ğəşənqə rabitə bəyon kardedə və bəy bə Peyğombəre-Əkrəmi(s) əto kadə bıə dıjdə nemət həm votedən.ısət bə çın surə ayəon quş doydəmon:

De Əbaxş iyən Mehribonə Xıdo nomi.sıtoyiş bo aləmon pərvərdıor bıə Xıdo məxsuse. Əbaxş, Mehribone.Cəzo ruji soybe.(bari-ilahi)Fəğət bətı pərəstış kardedəmon iyən fəğət ıştıku komək tələb kardedəmon.əməni bə rostə ro hidoyətkə. bəştı nemət doə kəson roy(nəinki,)bəştı ğəzəbi  omə iyən ro dəqıjnə kəson roy.

 bə ın surə “Fatihətul-Kitab” ya “Həmd” votedən.fatihə yəni bino kardey mənoədəy iyən çun Ğıron de ın surə bino bedə,əve bəy”Fatihətul-Kitab” yəni “kitobi binoəkə” votedən.həlbəttə,ım bın mənoədə ni ki,ım surəon Xıdovəndi tərəfiku  nozil bıə iminə surəy.əksər təfsirəvonon “Ələğ”-i mıborəkə surə Kərimə-Ğıroni iminə surə zıneydən ki,Hira məğarədə bə pəyğombəri(s) nozil be. əmmo ısətnə movcud bıə Ğırononədə Fatihə surə Ğıroni iminə surə bə hisob omeydə.

Bo ın surə ziyodə nomon zikr bıə.çəy  həmməysə məşhurə nom Həmde.zira bın surədə Xıdovənd bə sıtoyiş iyən həmdi loyığ zıney bıə və iminə ayə Xıdovəndi sıtoyişi barədəy.həmd yəni əzəmətinə Xido sıtoyişi ibroz kardeye.bəçəy xoto ki,həm bəmə nemətış əto kardə,həmən bəçəy xoto bo pərəstış iyən sıtoyişi loyığe.

Həmdi surə de “Şukr” və “Nur” nomi həm zikr kardedən.Həmdi surə haft qılə ayəku təşkil bıə.bə ın surə “səb`ul-məsani” (haft dıqləon)həm votedən.kali mıfəssıron ım nomi səbəbi bəçəy 7 qılə ayəku iborət bıey iyən bə dı kərə nozil bıey xoto zıneydən.ikərə Məkkədə iyən ikərə həm Mədinədə nozil bıə.bəziyon həm votəşone ki,ım bəçəy xotoe ki,Həmdi surə ha nımojədə dı kərə handey bedə.

Bə Həmdi urə “Ummul-Kitab” həm votedən.zira çəy məzmun iyən mehtəva jıqo komile ki,jıqo bızın qırd Ğıroni məzmun bəvədə xulosə şikilədə cəm bıə.çəy i baxş bə tohid iyən həx-təala sıfəton zıney ayide.co qılə baxş bə miad iyən axırəti ruji ayide və co qıləyni bə hidoyət iyən zəloləti məsələ işorə kardedə ki,ım həm mumin iyən kofirə insoni miyonə fərği bəyon kardedə. Həmdi mıborəkə surə ayəonədə  bə ın mevzu təkid kardedə ki,bə sıtoyişi fəğət aləmon pərvərdıqor bıə Xıdo loyığe və fəğət əv bə insoni saxt iyən çətinə vaxti komək kardey bəzıne.

İmom Sadığ(ə) həmdi mıborəkə surə barədə hamyedə:”qıləy surəy ki,çəy əvvəl sıtoyiş,miyonəş ixlos və oxoş dıvo.”(Təfsirul-Burhan,1c-42 s).