Osmoniyə surəon-10

Osmoniyə surəon-10

Alimonku i dastə votəşone ki, Kərimə-Ğıroni Nisa mıborəkə surə 135-ə ayə dınyo iyən bəşəriyyəti tarıxədə çı ədoləti barədə vey dljd iyən vey barzə kəliməy.joqo kli,hamyedə:...”Ha imon vardəkəsonha! hejo ədoləti bərpoəkə bıbən iyən bo Xıdo xoto şəhodət bıdənən,harçənd bəşmə iyən bəşmə valideyni ya bəşmə nezə odəmon zərəli həm bıbu.ehanə(çı daveəkə dı tərəf) ərbob ya fəğır bıbu.çən,Xıdovənd çəvonsə vey ləyoğətine(mınosibe).çən,bəştə həvaye-nəfsi tabe məbən,çanəndə kardey bəzniyon de ədoləti rəftorkənən və əğər zıvon şat bıkoyn(nohəxədə şəhodət bıdoyn)ya (bə həxı şəhodət doeyku) dim bıqordıniyon, çən(bızınən ki)Xıdovənd bəşmə əncom doə çiyon aqahe”.

Islomi mubinə din ıştə təlimonədə insononku ıştə jimoni mıxtəlifə baxşonədə çı ifrot iyən təfritiku bə diyəro mande tələb kardedə ta de fərdi iyən iştimayi koon  rabitəş bıəçiyonədə qıləy təroz iyən balans icodko.əve islom çı iştimayi jimoni soxtemoni əsosi bə həx iyn ədoləti rioyət kardeyədə zıneydə və bın bovədəy ki,bə ədoləti əsos sistem hejo sabit iyən poydor bəmande.bəçəyro Xıdovənd çı muminonku tələb kardedə ki,har qıləy koyədə de ədoləti rəftorkon,şoydəti zəmonədə rost bıvotənən,şəxsiyə nəzəon bə kəno bınənən iyən həxı niyon məkənən.harçənd ım bəşmə pı,mo iyən co nezə odəmon zərəli həm bıbu.ayə təkid kardedə ki,ədoləti icro vaxti həm bəbe inson fərğ nınoy.yəni həm bə  sərvətinə şəxson iyən ərbobon sərvəti xoto həxı şəhodət doeyku nıtarso və həm bə beçiz iyən fəğırə şəxson dasti təy bıey xoto.yəni inson bəbe bə həx və ədoləti əsos,şəhodət bıdo.zira Xıdovənd bəçəy ın dıqlə holi aqahe.

Bə milləti kali şəxson bovə əks ki,dini fəğət qıləy şəxsiyə məsələ zıneydən və əy çı Xıdo deçəy bandə miyono qıləy şəxsiyə rabitədə məhdud kardedən,ilahi dinon məxsusən islom,ıştə osmoniyə təlimon çı har qıləy fərd iyən camiyə hərəbaxtəti cəhəto bıə təlimon zıneydə.joqo ki,çı imon iyən dindorəti şərti, bəştə əhd-peymoni əməl kardeyiyən camiyədə bə əmonət iyən ədoləti rioyət kardey hisob kardedə. hukumətədə bə dıqlə muhimmə prinsipi,əmonətdorəti iyən bə ədoləti rioyət kardey çı qıləy solimə insoniyə cəmyəti əsos və təməl bə hisob omeydə və hiç qıləy camiyə ın dıqlə əsl nıbə holədə səro-səhmon pəydu kardey nibəzıne.ım həmonə nuktəy ki, 58-ə ayədə bəy işorə kardedə:

“Həyğətən,Xıdovənd əmonəton bəçəvon soybon oqordıney iyən havaxt məxloği miyono ğəzovət kardeyədə de ədoləti hukm karde bəşmə əmr kardedə. Xıdovənd şıməni çı ğəşəng jələvoni pand iyən nəsihət doydə.həyğətən Xıdovənd əməs iyən vindedə”.

Bə Xido şırk kardey,bo bəşəri camiyə ziyodə ziyondoə təsirış heste və vey dıjd iyən əfv nıbə qıno bə hisob omeydə.joqo ki,Kərimə-Ğıroni çın surə 48-ə ayədə hamyedə:” Həyğətən,Xıdovənd bəy şərik qətey nibəbaxşe.əmmo çımisə beyji(ğərəz ımi) harçi bıbu bo hakəsi bıpyişe bəbaxşe.və hakəs bə Xıdo şərik ğərol bıdəy ,həyğətən bə qıləy yolə qıno mırtəkib bəbe”.

In ayə çəşnavi doydə ki,hakəs bo Xıdo qıləy həmto iyəm şərik ğərol bıdo,bə qıləy oşkoə zəloləti dıço bəbe. çı şırki qınoku dəvarde nibəbe.zira de Xıdo bıə rabitə kulliyə surətədə bırniyə bedə və bə qıləy ko mırtəkib bıə ki,bə dinon əsosi iyən xılğəti erjon əkse.

Həlbəttə,ayə çı co qılə nuktəku həm sıxan votedə ki, əv həm ğərəz şırki co qınon baxşeşi imkoni movcud bıeye.de Xıdovəndi baxşeşi bıə ım ko çı  imoni əhli dıli qam kardedə.mumkine çı insoni qırd qınon əfv bıbu,əmmo şırki qıno baxşey mumkin ni.əmmo əv tobə bıko iyən bə İbıə Xıdo imon biyo,ım ko mustəsnay.ziyodə insonon heste ki,bəştə əncom doə dıjdə qınon xoto,ilahi rəhmətiku məyus iyən noumu bıən.həmonə ım ruhiyyə boyis bedə ki,əv ıştə həmonə səhfə roy ijən dəvom bıdoy.əmmo inson bə Xıdovəndi əfv iyəbn baxşeşi umudəvo bıbu,ım bəçəy ıştə kardə yavə ko iyən cinoyətiku dast peqətey koy ziyodə təsir bənoe.