Osmoniyə surəon-15

Osmoniyə surəon-15

Sıtoyiş bo ə Xıdoye ki,osmonon iyən zəminış ofəyəşe iyən toykiyətiyon və ruşinətiyonış icod karde.əmmo kofiron boştə pərvərdıqori şərik iyən şəbih ğərol doydən.

Ənami mıborəkə surə 165 ayəku iborəte iyən çı Kərimə-Ğıroni Məkki surəonkue.ın surəon adətən çı usuli-əğayidiku sıxan votedə.ım surə çı Ğıroni şəşminə surəy.

Ənami mıborəkə surə Məkkədə iyən qıləy vəzyət və şəraiytədə nozil be ki,mışrikon bo mığovimət və islomi dəvəti rədd iyən inkor kardero ziyodə həddədə confışonəti nışon doydəbin.əve bənə co Məkki surəon  çın surə həm umdə hədəfış,insonon bə bə se qılə usuli yəni bə tohid,nıbuvvət iyən miadi tərəf dəvət kardey iyən islomi etığodi əsoson təbyin kardey bıə.əmmo çın surə məzmun həmməysə vey bə ibıə Xıdo etığodi iyən çəy alim,mudəbbir və malik bıeyku bəhs kardedə.çın surə hədəfonku həmçinin de şırk iyən bıtpərəstəti mıborizə bardeye.joqo ki,çın surə ayəon veyniyədə de mışrikon iyən bıtpərəston mıborizə bardeyku sıxan votedə.har surətədə çın surə ayəon barədə tədəbbur iyən təfəkkur kardey ki,de ruşin iyən bəyjiyə istidlolon bə icoe,insonədə çı tohid iyən Xıdopərəstəti rufi bəyji kardedə və çı şırki rişə bırniyedə.

Odəmi dığğəti cəlbəkə çi ıme ki,bızınəmon Ənami mıborəkə surə çə surəonkuye ki,bəşəvnəy iyən Xıdo kə kəno bə Xıdo-Rəsuli(s) vucudi nozil bıə.həmçinin çın surə nozil bıə vaxti,hafto həzo məlayikə,ıştənən əvon Xıdovəndi təsbih iyən sıtoyiş kardə holədə nozil bıən.

Ənami mıborəkə surə 5-ə ayəku jəqoşə bıtpərəst iyən mışrikon oğo karde cəhətədə bəhs kardedə.sıftədə bo insoni inhirof iyən tuğyoni boyis bıə muhimmə amilonku bıə məğrurəti darışteyro,dəvardə ğovmon vəzyəti iyən çəvon təəssıfinə ağıbəti bə yod dənoydə bə ın fərdon çəşnavi doydə və hamyedə:”aya mışohidə nıkardeşone ki,çəvon bənav kon ğovmon həlok kardemone.ə ğovmon ki,zəmini dimisə çəvon ixtiyorədə şımə ixtiyordə nınoə imkonaton nomone.(əvon şıməku zumand bin)”( ayə 5).min cumlə de bərəkəti pur bıə iyən dumo yənde bıə voşon boəvon vığandemone və həmçinin çəvon ovdonə vırəon jiku ovə ruon iyən çəvon dast rəsədə boəvon cari kardemone.(əmmo çoko ki,əvon tuğyoni roşon qəte) əvonımon bəçəvon qınon xoto,məf kardemone.(ayə-6).

Liza millət bəbe dəvardə ğovmon sərqızəşton mutaliyəkon,çəvonku pand bıqəton iyən ğəfləti haniku oğo bıbu.

Kərimə-Ğıron bo inodkor və xudbinə şəxson ki,həxı inkor kardedən,oğo kardero,millətiku tələb kardedə ki,zəmini dimisə de seyr iyən səyohəti məşğul bıbon.əvon bəbe çı cokəson holon barədə fik-famkəyn və həyğəton təkzib kardə kəson ağıbəti deştə çəşon mışohidə kəyn. vuji:zəmini dimisə bıqardənən,peşo diyəkənən ilahi ayəon bə həşə jıəkəson ağıbət çiç be? (ayə11).          

Beşək,bə həxı peşt qordıney xoto məf bıə dəvardə etnoson əsəron vinde,vey bə insoni ibrəti boyis bəbe.zira ım əsəron mışohidə kardey,həyğəton bo insoni məhsus iyən oşko kardedə.

Bə ın surə Ənam votedən və Ənam yəni çolınqon.bəçəy xoto bə ın surə Ənam nomışon noə ki, çı çolınqə heyvonon iyən molonku bəhs kardedə.çın surə 136-əku de tobə 145-ə ayəonədə  bə ərəbon cohiliyyəti zəmonədə bıə səhfə adət və ğanunon işorə kardedə.bənə bo bıton ğıboni kardey bıə adəton.həmçinin çə həmonə ğovmi heyvonon barədə bıə xorafiyə hukmon və etığodonku bəhs kardedə və bənə ım məsələon ki,cohiliyyət iyən zəlolətədə qıləy nığılə rişəş heste.

Milləton adət-ənənəon barədə ım nuktə zikr kardey zəruriye ki,har qıləy millət mumkine bəştə meyl iyən tələbon əsos,boştə ğanun iyən hukmon bekon və bəşəy əsos,kali ləyoğətinə koon boştə ğədəğnkon və və çımi əks bəzi ğanun iyən hukmon bınon ki,bəçəy əsos,noloyığ və yavə koon boştə cayiz zıneydən.çın təzahuri bo bəşəri camiyə ziyodə ziyonış bıə.məsələn,çəy çandə qılə nımunəon əm ımrujnə camiyədə məxsusən ğərbi camiyədə mışohidə kardedəmon.min cumlə çı homoseksualiston de yande izdivac kardey ya jenı-merdi de yande rəsmi surətədə vəyə nıkardə holədə jimon kardey və sayirə.bə həmonə dəlili xoto,dini alimon bın bovədən ki, fəğət Xıdo bo bəşəri məslhəti ğanun noey bəzıne.zira çəy bə həmmə çiyon əhotəş heste iyən çı bəşəri koon məslhətiku vey çok aqahe və əv çı harcurnə həvaye-həvəsiku bə diyəroye.

Heyvonon barədə həm bəbe ımi bıvotəmon ki,bə islomi təlimon əsos aləmi qırd çiyon hətto heyvonon bə qıləy hədəfi əsos,ofəyə bıə.heyvonon har qıləyni təbyətədə bəştə məxsus rolışon heste.Kərimə-Ğıron çı heyvonon iyən çəvon xılğəti barədə çəvon sıfət iyən roli barədə bə yod dənoydə və veyə insonon bəştə tərəf cəlb kardedə.